иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш усуллари

PDF 44 pages 2.9 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PDF

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш услуби мавзу: иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш усуллари 1 • иқтисодиёт тушунчаси , унинг таркиби ва тузилиши 2 • иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва вазифалари 3 • иқтисодий жараёнларни илмий билишнинг услуб ва усуллари. режа: иқтисодиёт назариясининг фан сифатида шаклланиши.4 5. иқтисодий ресурс тушунчаси ва унинг турлари 6.ижтимоий-иқтисодий эҳтиёжларнинг мазмуни ва шакллари 7. эҳтиёжларнинг турлари ва таркиби. уларнинг қондирилиш даражаси иқтисодиёт- турли-туман иқтисодий фаолиятларни, ишлаб чиқаришнинг муайян усулини ҳамда инфратузилмавий муассасаларини яхлит қилиб бирлаштирувчи иқтисодий тизим. иқтисодиёт турлари микроиқтисодиёт – товарлар ишлаб чиқарувчи, хизматлар кўрсатувчи ва иш бажарувчи корхона (фирма) лар ҳамда алоҳида бозорлар мезоиқтисодиёт – ҳудудий иқтисодий ва йирик тармоқ ҳамда тармоқлараро мажмуалар (ҳарбий саноат, агросаноат мажмуаси ва ҳ.к.) макроиқтисодиёт – миллий иқтисодиёт ва унинг алоҳида йирик секторлари (давлат сектори, нодавлат сектори ва хусусий сектор) мегаиқтисодиёт – жаҳон хўжалиги ва давлатлараро ҳудудий тузилмалар иқтисодиёти (европа иттифоқи, мдҳ ва ҳ.к.) иқтисодий фаолият-инсонларнинг моддий …

2 / 44

ида айрибошланиб, ишлаб чиқарувчидан истеъмолчи қўлига ўтади. истеъмол -товар (хизмат)лар пировард фойдаланилади, яъни улар шахсий ва унумли истеъмол қилинади инфратузилма — бу ишлаб чиқариш ва айирбошлашни меъёрида амалга ошириш ҳамда кишиларнинг турмуш кечиришининг умумий шарт- шароитларини ташкил қилувчи соҳалар. инфратузилма турлари:  ишлаб чиқариш инфратузилмаси-бевосита ишлаб чиқариш жараёнига хизмат кўрсатади. булар сақлаш ва узатиш воситалари омбор хўжалиги, моддий техника таъминоти, транспорт, алоқа, йўллар, бошқалардир.  ижтимоий инфратузилма-кишилар яшаш ва ҳаёт кечиришининг ижтимоий-маданий ва маиший шароитларини ташкил қилади (таълим, соғлиқни сақлаш, маиший, уй-жой ва коммунал хўжалик).  бозор инфратузилмаси -товарлар ва иқтисодий ресурслар айрибошлаш жараёнига хизмат қилади (биржалар, савдо уйлари, ауксионлар ва бошқалар).  қишлоқ хўжалиги инфратузилмаси иқтисодиётнинг доимий ва бош масаласи- жамият эҳтиёжларининг чексизлиги ҳамда ресурсларнинг чекланганлигидир. иқтисодиётнинг асосий муаммоси — бу иқтисодий ресурслар чекланган шароитда жамиятнинг чексиз эҳтиёжларини қандай қилиб тўлароқ қондириб бориш мумкинлиги тўғрисидаги масаладир иқтисодиётнинг асосий муаммосини ҳал қилиш йўллари иқтисодий ресурслар микдорини кўпайтириш ресурслар унумдорлигини ошириш …

3 / 44

қсимлаш, айрибошлаш, истеъмол ва ҳ.к иқтисодий муносабатларнинг аниқ намоён бўлиш шакллари иқтисодий ҳодисалар: ишсизлик, инқироз, инфляция, бандлик ва ҳоказо. иқтисодиёт назарияси фанининг мақсади: чекланган иқтисодий рссурслардан фойдаланишнинг турли муқобил вариантларидан энг самаралисини топиш орқали жамиятнинг чексиз эхтиёжларини тўлароқ қондириб боришнинг назарий ва амалий муаммоларини тадқиқ қилишдан иборат. иқтисодиёт назарияси фанининг вазифалари амалий вазифаси- хўжалик юритишнинг оқилона усуллари, асосий қоидаларини ишлаб чиқиб, амалиётга жорий қилади. башорат қилиш вазифаси— жамият ижтимоий- иқтисодий ривожланишнинг истиқболларини илмий асослаб беради. илмий билиш вазифаси – иқтисодий ҳодиса ва жараён- ларнинг туб мазмунини, улар ўртасидаги алоқа ва боғланишларни, шакл ва мазмун ўзгаришларни ўрганишга қаратилади. иқтисодиёт назарияси фанининг вазифалари кишиларда янгича иқтисодий фикрлашни шакллантириши, уларнинг дунёқарашлари ўзгариши вазифаси иқтисодиётни ислоҳ қилиш соҳасидаги стратегик мақсадларни амалга оширишга хизмат қилади. методологик асос вазифаси – бошқа иқтисодий фанлар ўз предметини иқтисодиёт назарияси асослаб берган қонун ва категорияларга таянган ҳолда ўрганади. айни вақтда бу фан бошқа фанлар чиқарган хулосаларни назарий жиҳатдан умумлаштиради. …

4 / 44

ди ҳамда кишиларнинг мақсадли иқтисодий фаолияти орқали намоён бўлади. иқтисодий қонунлар тизими махсус иқтисодий қонунлар - алоҳида олинган иқтисодий тизим шароитида амал қилади. масалан, қулдорлик,феодал, «капиталистик», «социалистик» тақсимот қонунлари, қўшимча қиймат қонунлари ва ҳ.к оралиқ ёки даврий иқтисодий қонунлар -инсоният жамият тараққиётининг маълум босқичларида амал қилади. масалан, бозор иқтисодиётига хос қонунлар (талаб қонуни, таклиф қонуни ва х.к. умумий иқтисодий қонунлар—кишилик жамияти ривожланишининг барча босқичларида амал қилади. масалан, эҳтиёжларнинг ўсиб бориш қонуни, вақтни тежаш қонуни ва ҳ.к. - илмий категориялар (илмий тушунчалар) • иқтисодий воқеликнинг илмий ифодаси бўлиб, иқтисодий ҳодиса ва жараёнларнинг туб моҳиятини акс эттиради. масалан, талаб, таклиф, баҳо, рақобат, бозор, пул ва ҳк. иқтисодий категориялар амал қилиш даврига кўра қуйидаги гуруҳларга ажратилади махсус-алоҳида иқтисодий тизим шароитида амал қилади. оралиқ-жамият тараққиётининг алоҳида босқичларида мавжуд бўлади. умумий-жамият тараққиётининг босқичларида амал қилади. иқтисодий таҳлил услуби ва тамойиллари услуб - бу илмий билишга ёндашиш йўллари, тамойиллари, қонун-қоидалари ва аниқ ходисалар тизими. илмий билиш …

5 / 44

оғланишлари орқали таҳлил қилиш. эксперимент-амалга оширилиши лозим бўлган иқтисодий чора- тадбирларни синов тариқасида иқтисодиётнинг алоҳида бўғинларида қўллаш. бу усул ислоҳотларни амалга ошириш, иқтисодиёт инқироз ва турғунликларга учраган даврларда алоҳида муҳим аҳамиятга эга. математик ва статистик усул- иқтисодий ҳодисалар миқдорий ўлчамга эга бўлганлиги сабабли уларни таҳлил қилишда математик амаллардан кенг фойдаланилади. статистик усул- статистик кузатиш, танлаш, алохида бслгилари бўйича гурухларга ажратиш ва ўртача миқдорлар чиқариш кабиларни ўз ичига олади. график-ўзгарувчи микдорлар ўртасидаги боғлиқликни кўргазмали қилиб тасвирлайди. позитив ва норматив усул -позитив усул воқеа- ҳодисаларни реал ҳаётда қандай бўлса шу ҳолича акс эттириш, норматив усул эса уларнинг ҳақиқатда қандай бўлиши кераклиги тўғрисидаги кишиларнинг фикр-мулоҳазалари. фаразлаш усули -иқтисодий таҳлилда «бошқа шароитлар ўзгармай қолганда» ёки «бошқа омиллар таъсир қилмаганда», деган фараздан фойдаланиб, ягона омил таъсирида иқтисодий ҳодисанинг моҳиятини очишга ҳаракат қилинади 4.иқтисодиёт назариясининг фан сифатида шаклланиши. миллоддан аввалги даврдаги қадимги миср, ҳиндистон, хитой, юнонистон, рим ва шарқ мутаффакирлари (хаммурапи, ману, конфуций, ксенифонт, платон, аристотель, …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш усуллари"

иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш услуби мавзу: иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш усуллари 1 • иқтисодиёт тушунчаси , унинг таркиби ва тузилиши 2 • иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва вазифалари 3 • иқтисодий жараёнларни илмий билишнинг услуб ва усуллари. режа: иқтисодиёт назариясининг фан сифатида шаклланиши.4 5. иқтисодий ресурс тушунчаси ва унинг турлари 6.ижтимоий-иқтисодий эҳтиёжларнинг мазмуни ва шакллари 7. эҳтиёжларнинг турлари ва таркиби. уларнинг қондирилиш даражаси иқтисодиёт- турли-туман иқтисодий фаолиятларни, ишлаб чиқаришнинг муайян усулини ҳамда инфратузилмавий муассасаларини яхлит қилиб бирлаштирувчи иқтисодий тизим. иқтисодиёт турлари микроиқтисодиёт – товарлар ишлаб чиқарувчи, хизматлар кўрсатувчи ва иш бажарувчи корхона (фирма) лар ҳамд...

This file contains 44 pages in PDF format (2.9 MB). To download "иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш усуллари", click the Telegram button on the left.

Tags: иқтисодиёт назарияси фанининг п… PDF 44 pages Free download Telegram