эконометрика фанининг асосий тушунчалари ва вазифалари

PDF 10 стр. 503,2 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 503,2 КБ

Тип файла PDF

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

1-мавзу. эконометриканинг асосий тушунчалари ва вазифалари режа: 1.1. эконометрика фанининг келиб чиқиш тарихи 1.2. эконометрика фанининг объекти, предмети, мақсад ва вазифалари 1.3. эконометрика усуллари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари 1.4. рақамли иқтисодиёт шароитида эконометрик моделлаштириш масалалари. 1.1. эконометрика фанининг келиб чиқиш тарихи ҳозирги кунда иқтисодиётнинг барча соҳа (молия, бошқарув, пул- кредит, маркетинг, ҳисоб, аудит, солиқ ва бошқалар соҳалар) мутахассисларидан иш юритишнинг замонавий усулларини қўллашни, жаҳон иқтисодиёти ютуқларини билишни ва уларни ривожлантиришга илмий ёндашишни талаб этади. кўпчилик янги усуллар эконометрик моделларга асосланган. эконометрика билимларини чуқур билмасдан уларни амалда қўллаш мумкин эмас. иқтисодчилар фаолиятининг муҳим хусусиятлари шундан иборатки, улар маълумотлар тўлиқ ва етарли бўлмаган ҳолатларда иш юритадилар. бундай ҳолатларда маълумотларни таҳлил қилиш эконометриканинг айрим жиҳатларини ташкил этувчи махсус усулларни талаб этади. эконометрика ижтимоий-иқтисодий ҳодиса ва жараёнларнинг эконометрик моделларини тузиш, тузилган моделларни турли хил мезонлар асосида текшириш ва уларни аниқ иқтисодий жараёнларни ифодалаш учун тадбиқ қилиш, таҳлил ва башоратлашни ўргатади. эконометрика-фанда жуда тез …

2 / 10

иқтисод фанида янги йўналиш - “эконометрика” 1930 йилда пайдо бўлди. “эконометрика” сўзи иккита “экономика” ва “метрика” (грекча “метрон”) сўзларининг бирлашмасидан ташкил топган. шундай қилиб, иборанинг ўзида эконометрикани фан сифатида унинг хусусияти ва мазмуни ифодаланади. унинг мазмуни: иқтисодиёт назарияси томонидан очилган ва асосланган алоқа ва муносабатларни миқдорий ифодалашдан иборат. демак эконометрика иқтисодий ҳодисаларни ўлчаш ва таҳлил қилиш ҳақидаги фандир. эконометриканинг юзага келиши иқтисодиётни ўрганишда бир нечта фанларни бирлаштирган ёндашув натижаси билан боғлиқ. бу фан иқисодиёт назарияси, статистика ва математик усулларни бирлаштириш ва ўзаро тўлдириш натижасида юзага келган. кейинчалик эконометрикани ривожлантириш учун ушбу усулларга компьютер техникаси тадбиқ этилган 1933 йилда рагнор.фриш томонидан “эконометрика” журналига асос солинди. журналда у эконометрикага қуйидагича таъриф берган: “эконометрика-бу ўша иқтисодий статистика эмас. асосий қисми миқдорий хусусиятга эга бўлган иқтисодиёт назарияси ҳам ўзи эмас. эконометрика математикани иқтисодга қўллаш ҳам эмас. тажриба шуни кўрсатадики ҳар уччала иқтисодиёт назарияси, статистика ва математика фанларининг компоненталари замонавий иқтисодий ҳаётни миқдорий томонларини англаш …

3 / 10

конометрика иқтисодиёт дунёсини ўрганишда бир пайтнинг ўзида бизнинг ҳам телескопимиз, ҳам микроскопимиз” деб ёзган. бу тариф эконометрикани ҳам макродаражада, ҳам микродаражада аҳамиятлилигини эътироф этади. турли иқтисодчи олимлар томонидан бу фаннинг номини турлича номлаганлар, масалан, 1.2. эконометрика фанининг объекти, предмети, мақсад ва вазифалари биламизки, иқтисодий жараёнлар доимо ўзаро бир-бири билан боғланган ва бир-бирига таъсир этувчи жараёнлар бўлганлиги сабабли, жараёнларни ифодаловчи иқтисодий кўрсаткичлар вақт бўйича ўзгариб туради. масалан, махсуотга талаб нарх даражасига, ишлаб чиқариш ҳажми меҳнат унумдорлигига, истеъмол ҳажми даромадга боғлиқ равишда ўзгариб туради ва хоказо. тадқиқотчилар олдига бу каби иқтисодий боғланишларни аниқлаш, уларни миқдорий жиҳатдан баҳолаш ва аниқланган боғланишларни иқтисодий таҳлил ва прогнозлашда қўллаш имкониятларини ўрганишдан иборат вазифа қўйилади.. бу фан турлича номлаган, масалан:  п. цьемп -эконометрия  й. шумпетер –экономометрика,  л. ванштейн –эконометрия деб номлаганлар. эконометрика фанининг предмети эконометрика фанининг предмети- ижтимоий - иқтисодий жараён ва ҳодисаларни ўзаро боғланишини миқдор жиҳатдан ифодалашдан иборат бўлиб унинг вазифаси: – иқтисодий …

4 / 10

атистика усуллари ёрдамида тадқиқ қилувчи фан. бу усулларнинг асоси — корреляцион-регрессион таҳлил. эконометрика эмпирик маълумотларни ўрганиш асосида иқтисодий боғлиқликлар ва моделларни статистик баҳолаш ва таҳлил қилиш билан шуғулланади. эконометрика фани математик ва табиий-илмий фан ҳисобланиб у математика, эҳтимоллар назарияси, математик статистика, информатика ва ахборот технологиялари, иқтисодиёт назарияси, макроиқтисодиёт, микроиқтисодиёт, иқтисодий таҳлил, статистика, маркетинг фаолиятини таҳлил этиш ва прогнозлаш фанлари билан узвий алоқага эга. эконометриканинг юзага келиши иқтисодиётни ўрганишда бир нечта фанларни бирлаштирган ёндашув натижаси билан боғлиқ. бу фан иқисодиёт назарияси, статистика ва математик усулларни бирлаштириш ва ўзаро тўлдириш натижасида юзага келган. кейинчалик эконометрикани ривожлантириш учун ушбу усулларга компьютер техникаси тадбиқ этилган. эконометриканинг тадқиқот усулини иқтисодий ходисаларни тадқиқ этишнинг бошқа миқдорий ва статистик усуллардан фарқи шундан иборатки, у юқорида айтилганидек корреляцион-регрессион таҳлилга асосланади, яъни ходиса ва жараёнларни ҳолатига ва ривожланиш жараёнларга таъсир этувчи омилларнинг ўзгаришини эътиборга олган ҳолда ҳам миқдорий, ҳам сифат жиҳатдан тадқиқ қилиш имкониятини беради. эконометрик тадқиқот аввало қўйилган …

5 / 10

уларни ҳақиқий объектга мослигини ўрганиш имконини берувчи статистик усуллардан фойдаланилади. эконометрик усуллар олий статистика деб номланувчи жуфт ва кўп омилли регрессия, жуфт, хусусий ва кўп омилли корреляция, трендларни ажратиш ва бошқа динамик қаторлар компоненталари, статистик баҳолаш усуллари асосида юзага келган ва ривожланган. р.фишер шундай деб ёзган: “статистик усуллар ижтимоий фанларда муҳим элемент ҳисобланади ва айнан шу усуллар ёрдамида ижтимоий билимлар фан даражасигача кўтарилиши мумкин”. биринчидан –эконометрика ўзига хос бўлган усуллар тизими сифатида иқтисодий ўзгарувчилар ва улар орасидаги боғланишларнинг хусусиятларини тасвирлаган ҳолда ўзининг масалаларини аниқлаштириш билан ривожлана бошлади. регрессия тенгламасига на фақат биринчи даражали ўзгарувчиларни киритилди балки натижага максимал ёки минимал (озми-кўпми) даражада таъсир этувчи қийматларни акслантирувчи иқтисодий ўзгарувчиларнинг оптимал хусусиятларини ифодалаш мақсадида, иккинчи даражали ўзгарувчиларни ҳам киритила бошланди. масалан: экинларни ўғитлантиришни ҳосилдорликка таъсирини кўрадиган бўлсак, экинларни маълум бир даражада ўғитлантириш унинг ҳосилдорлигини оширади; лекин ўғитлантириш меъёр даражасидан ортиши ҳосилдорликни ортишига олиб кемайди балки, ҳосилдорликни пасайишига олиб келиши мумкин. худди шундай …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "эконометрика фанининг асосий тушунчалари ва вазифалари"

1-мавзу. эконометриканинг асосий тушунчалари ва вазифалари режа: 1.1. эконометрика фанининг келиб чиқиш тарихи 1.2. эконометрика фанининг объекти, предмети, мақсад ва вазифалари 1.3. эконометрика усуллари ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари 1.4. рақамли иқтисодиёт шароитида эконометрик моделлаштириш масалалари. 1.1. эконометрика фанининг келиб чиқиш тарихи ҳозирги кунда иқтисодиётнинг барча соҳа (молия, бошқарув, пул- кредит, маркетинг, ҳисоб, аудит, солиқ ва бошқалар соҳалар) мутахассисларидан иш юритишнинг замонавий усулларини қўллашни, жаҳон иқтисодиёти ютуқларини билишни ва уларни ривожлантиришга илмий ёндашишни талаб этади. кўпчилик янги усуллар эконометрик моделларга асосланган. эконометрика билимларини чуқур билмасдан уларни амалда қўллаш мумкин эмас. иқтисодчилар фаолиятининг муҳим ...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PDF (503,2 КБ). Чтобы скачать "эконометрика фанининг асосий тушунчалари ва вазифалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: эконометрика фанининг асосий ту… PDF 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram