ona tilini o'qitishda lingvokulturologik yondashuv

DOCX 37 pages 67.5 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.5 KB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

www.xurshid.com; ona tilini o‘qitishda lingvokulturologik yondashuv mundarija kirish i bob. lingvokulturologiya va uning ta’limdagi ahamiyati 1.1. lingvokulturologiya tushunchasi, predmeti va tadqiqot yo‘nalishlari 1.2. lingvokulturologiyaning til va madaniyat uyg‘unligidagi o‘rni ii bob. ona tilini o‘qitishda lingvokulturologik yondashuvning amaliy jihatlari 2.1. ona tili darslarida madaniy-kommunikativ kompetensiyani shakllantirish 2.2. ona tili o‘quv dasturida lingvokulturologik yondashuvni tatbiq etish usullari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: hozirgi globallashuv va axborot tezkorlik davrida insonlarning madaniy, ijtimoiy, kommunikativ ehtiyojlari keskin o‘zgarib bormoqda. bu esa ta’lim tizimidan, ayniqsa til o‘rgatish jarayonidan yangicha yondashuvlarni talab qiladi. bugungi kunda ona tilini o‘rgatish faqat grammatik bilimlarni egallatish bilangina cheklanmay, balki o‘quvchilarni milliy qadriyatlar, madaniy meros, xalq tafakkuri va ijtimoiy ong bilan tanishtirish, ularni o‘z millatiga hurmat ruhida tarbiyalashga ham qaratilishi lozim. bu esa o‘z navbatida lingvokulturologik yondashuvni o‘qitish jarayoniga tatbiq etishni dolzarb masalaga aylantiradi. xxi asrda ta’lim tizimida yuz berayotgan yangilanishlar, o‘quv dasturlarining zamon talablari asosida takomillashib borishi, o‘qitish usullarining innovatsion …

2 / 37

ndashuv ta’lim jarayonida muhim metodologik asos sifatida namoyon bo‘ladi. lingvokulturologiya – bu til va madaniyatning o‘zaro munosabatini, ular orasidagi integratsiyani o‘rganuvchi fan sohasidir. ushbu yo‘nalish asosan til birliklarining madaniy, tarixiy, mental komponentlarini tahlil etishga qaratilgan bo‘lib, so‘zning ortidagi madaniy semantikani yoritishga xizmat qiladi. til – bu faqat aloqa vositasi emas, balki u milliy ong, madaniy tafakkur va ijtimoiy tajribaning mahsulidir. shu boisdan, o‘quvchilarga ona tilini o‘rgatishda ularning milliy qadriyatlari, xalq og‘zaki ijodi, urf-odatlari va madaniy merosi bilan chambarchas bog‘liq holda ta’lim berish zarurati tug‘iladi. so‘nggi yillarda ta’lim tizimida kompetensiyaviy yondashuv asosida o‘qitish tamoyili keng tatbiq etilmoqda. bu esa o‘qituvchidan nafaqat mavzuni tushuntirish, balki o‘quvchining o‘z fikrini aniq ifodalashi, boshqalarning fikrini tushunishi, madaniy muloqotga kirishishi, turli kontekstlarda til birliklaridan to‘g‘ri foydalanishi kabi ko‘nikmalarni shakllantirishni talab qiladi. bu jarayonda lingvokulturologik yondashuv alohida ahamiyat kasb etadi. chunki bu yondashuv orqali o‘quvchi nafaqat tilni, balki o‘sha til orqali ifodalanadigan milliy dunyoqarashni, madaniyatni, urf-odatlarni, xalqona …

3 / 37

a milliy til va madaniyatni asrash, o‘quvchilarni o‘z milliy qadriyatlariga hurmat ruhida tarbiyalash, ona tilining boy imkoniyatlarini to‘liq ochib berish yo‘lida ilmiy-nazariy va amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi. ayniqsa, internet va xorijiy madaniyatlarning kuchli ta’siri ostida shakllanayotgan yoshlar ongiga milliy o‘zlikni singdirishda til va madaniyat uyg‘unligini o‘rgatish, bu borada lingvokulturologik yondashuvdan foydalanish zaruriy vositadir. shunday qilib, kurs ishida ona tilini o‘qitish jarayonida lingvokulturologik yondashuvning samaradorligi, o‘quvchilarning til va madaniyat haqidagi bilimlarini kengaytirish, ularning milliy qadriyatlarni anglash va ularga hurmat bilan yondashishiga xizmat qiladigan omil sifatidagi roli chuqur tahlil qilinadi. kurs ishining maqsadi: mazkur kurs ishining asosiy maqsadi — ona tilini o‘qitish jarayonida lingvokulturologik yondashuvning nazariy va amaliy asoslarini yoritish, til va madaniyat uyg‘unligini ochib berish, ushbu yondashuv orqali o‘quvchilarda madaniy-kommunikativ kompetensiyalarni shakllantirishning samarali usullarini aniqlashdan iboratdir. kurs ishining vazifalari: shuningdek, kurs ishida quyidagi vazifalarni amalga oshirish ko‘zda tutiladi: · lingvokulturologik yondashuvning ilmiy-nazariy asoslarini o‘rganish; · til va madaniyat o‘rtasidagi o‘zaro …

4 / 37

ri, didaktik vositalari, til birliklarining madaniy mazmunini ochib berish orqali o‘quvchilarda madaniy-kommunikativ kompetensiyani shakllantirish jarayonidir. kurs ishining tuzilishi: kirish, 2 bob, 4 paragraf, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar iborat. i bob. lingvokulturologiya va uning ta’limdagi ahamiyati 1.1. lingvokulturologiya tushunchasi, predmeti va tadqiqot yo‘nalishlari bugungi globallashuv davrida til va madaniyat munosabatlarini chuqur o‘rganish, ularni uzviy holda tahlil qilish zarurati ortib bormoqda. til nafaqat aloqa vositasi, balki milliy ong, tarixiy xotira va madaniyatning asosiy ifoda vositasidir. ana shu asosda shakllangan fanlardan biri bu — lingvokulturologiyadir. lingvokulturologiya xx asrning ikkinchi yarmidan boshlab mustaqil ilmiy yo‘nalish sifatida shakllangan bo‘lib, til va madaniyat o‘zaro aloqasini o‘rganishga qaratilgan kompleks fan hisoblanadi. lingvokulturologiya atamasi ikki asosiy tushunchadan — “lingvo” (lotincha lingua — til) va “kulturologiya” (madaniyatshunoslik) so‘zlaridan tashkil topgan. bu yondashuv tilni faqat grammatik tizim sifatida emas, balki milliy-madaniy tafakkur mahsuli sifatida o‘rganishni nazarda tutadi. til orqali xalqning qadriyatlari, mentaliteti, urf-odati, ijtimoiy tajribasi va tarixiy xotirasi namoyon bo‘ladi. …

5 / 37

til hodisalari; · lingvistik tafakkur va madaniy kontekstlarning o‘zaro aloqasi. shunday qilib, lingvokulturologiya til orqali xalqning madaniyatini tushunishga xizmat qiladi, u tilni madaniyat kontekstida tahlil qiladi va o‘rgatadi. lingvokulturologiyaning tadqiqot yo‘nalishlari lingvokulturologik tadqiqotlar ko‘plab yo‘nalishlarni o‘z ichiga oladi. quyidagi asosiy yo‘nalishlar fan taraqqiyotining bugungi bosqichida alohida e’tiborga molikdir: 1. lingvistik realiyalarni o‘rganish – muayyan tilga xos bo‘lgan, boshqa tillarda to‘laqonli muqobili yo‘q so‘zlar va iboralarni tahlil qilish (masalan, milliy taomlar, urf-odatlar, kiyim-kechak nomlari). 2. frazeologik birliklar va ularning madaniy asoslari – tilimizdagi barqaror iboralar orqali xalq tafakkurining aksini o‘rganish (masalan, “ko‘z tegmoq”, “qalbi tor” iboralari). 3. madaniy semantika – so‘zlarning ma’nolarini madaniyatga xos tarzda tahlil qilish. 4. kross-madaniy kommunikatsiya – turli madaniyat vakillari o‘rtasidagi til va muloqotdagi farqlarni o‘rganish. 5. til o‘qitishda lingvokulturologik yondashuv – aynan ta’lim tizimida madaniy-kommunikativ kompetensiyani shakllantirish metodlarini ishlab chiqish. bundan tashqari, lingvokulturologik tahlil doirasida xalq og‘zaki ijodi, maqollar va matallar, miflar, ertaklar va folklor asarlari …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ona tilini o'qitishda lingvokulturologik yondashuv"

www.xurshid.com; ona tilini o‘qitishda lingvokulturologik yondashuv mundarija kirish i bob. lingvokulturologiya va uning ta’limdagi ahamiyati 1.1. lingvokulturologiya tushunchasi, predmeti va tadqiqot yo‘nalishlari 1.2. lingvokulturologiyaning til va madaniyat uyg‘unligidagi o‘rni ii bob. ona tilini o‘qitishda lingvokulturologik yondashuvning amaliy jihatlari 2.1. ona tili darslarida madaniy-kommunikativ kompetensiyani shakllantirish 2.2. ona tili o‘quv dasturida lingvokulturologik yondashuvni tatbiq etish usullari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: hozirgi globallashuv va axborot tezkorlik davrida insonlarning madaniy, ijtimoiy, kommunikativ ehtiyojlari keskin o‘zgarib bormoqda. bu esa ta’lim tizimidan, ayniqsa til o‘rgatish jarayonidan yangicha yondashuvlarni ...

This file contains 37 pages in DOCX format (67.5 KB). To download "ona tilini o'qitishda lingvokulturologik yondashuv", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tilini o'qitishda lingvokul… DOCX 37 pages Free download Telegram