zaharli moddalar va ekologik adolat

PPTX 22 pages 2.1 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

12-mavzu: zaharli moddalar va ekologik adolat 12-mavzu: zaharli moddalar va ekologik adolat reja: 12.1. tabiatning zaharli moddalar asosida ifloslanishi. zaharli moddalar va bozor taqsimoti. 12.2. xavfli chiqindilarni yo‘qotish bo‘yicha qarorlar. noqulay meteorologik sharoitlar natijasida atmosferada chiqindi gazlar konsentratsiyasi oshib borib, qalin toksik tumanlar hosil bo‘lishiga sabab bo‘lmoqda. toksik moddalaming to‘planishi hisobiga og‘ir xastaliklardan nobud bo‘lish hollari kuzatilmoqda. havoni ifloslantiruvchilar umumiy toliqishni, ish faoliyatini kamaytirishni, yo‘tal, bosh aylanishi, ovoz bo‘g‘ilishi, o‘pka va ko‘zning turli kasalliklarini, organizmning umumiy zaharlanishini, organizm kasalliklarga qarshi kurashish qobiliyatining susayishini keltirib chiqaradi. rasmiy m a’lumotlarga qaraganda, atmosferaga dunyo bo‘yicha 50 million tonna har xil uglevodorodlar, 260 million tonna oltingugurt oksidlari, 50-60 million tonna azot oksidlari, 2 million tonnadan ortiqroq chang va kulsimon moddalar tashlanmoqda. atmosfera havosining kundan-kunga, yildan-yilga bunchalik ifloslanib borishida avtotransportlarning «aybi» borligi yaqqol ko‘rinib turibdi. hozirgi kunda dunyo bo‘yicha 600 milliondan ortiqroq avtomobil mavjud bo‘lib, ular yiliga 3,2 milliard tonnadan ortiq uglevodorod yoqilg‘isini sarflamoqda, uning …

2 / 22

a. karbyuratorli dvigatellar bilan ishlovchi avtomobillarning so‘ndirgichlaridan chiqadigan asosiy zararli gazlar uglerod va azot oksidlari, uglevodorodlar hisoblansa, dizel yonilg‘isiga ishlovchi dvigatellarda azot va oltingugurt oksidlari hamda qurumdir. shuni ham ta ’kidlash joizki, avtomobillardan chiqadigan qo‘rg‘oshin zarrachalarining 40 foizi diametri 5 mkm. dan kichik bo‘lgan zarrachalardir. ular uzoq muddat davomida muallaq holatda turish va havo orqali hayvonlar va insonlar organizmiga kirish xususiyatiga ega ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, aqsh va yaponiyada atmosferani ifloslantiruvchi manbalar ichida avtotransport vositalari oldingi o‘rinda turadi. xorijiy mamlakatlar atmosferasini ifloslantiruvchi gazlar ichida is gazi, uglevodorodlar va azot oksidlari barcha tajovuzkor gazlarning 60-70 % ini tashkil qilsa, respublikamizda bu ko‘rsatkich 45-50 foizni, ayrim shaharlarda (andijon, buxoro, samarqand, toshkent) esa 80 foizni tashkil qiladi. mustaqil davlatlar hamdo‘stligi hududlarida avtotransport vositalari tomonidan 1988-yilning o‘zida 35,8 million tonna zararli tashlamalar havoga chiqarib tashlangan. moskva, sankt-peterburg, toshkent, yerevan va boshqa shaharlar havosida is gazi ruxsat etilgan me’yordan 3-10 marta ziyod ekanligi qayd etilgan. bu …

3 / 22

larining «hissasi» respublikamiz hududida yuqoriligicha qolmoqda. keyingi yillarda olib borilgan kuzatishlar shuni ko'rsatadiki, rak kasalligi kelib chiqishida avtomobilda yonilg'ining chala yonishi natijasida ajralib chiqadigan aromatik uglevodorodlar ham rol o'ynashi m a’lum bo'ldi. sanoatlashgan va transport harakati kuchli rivojlangan hududlarda bu kasaldan nobud bo'lish, boshqa regionlarga nisbatan 15-30 % ortiqligi aniqlangan. sanoat tashlamalarining kimyoviy tarkibi yonilg'i turiga (qattiq, suyuq, gazsimon) va uni yondirish usullariga ko'ra turlicha bo'ladi. ko'mir, neft, gaz yonilg'ilari yonganda turli sabablarga ko'ra to 'la yonmaydi. shuning uchun sanoat korxonalaridan atmosferaga katta miqdorda chala yongan zarrachalar (qurum, kul, chang) va zararli gazlar (uglerod qo'sh oksidi), uglevodorodlar, oltingugurt birikmalari, oltingugurt (ii) oksidi, azot oksidlari chiqadi. amerika olimlari ma’lumotlariga ko'ra, sement zavodlarida bir tonna sement mahsulotini ishlab chiqarish mobaynida taxminan 100 kg sement changi havoga chiqariladi. sement zavodlari joylashgan hududlar havosining ifloslanishi korxona atrofidagi 1000 metrgacha bo'lgan mintaqaning tuproq va o'simliklar qoplamining kuchli darajada ishdan chiqishiga olib keladi. sement changlari tuproq …

4 / 22

gugurt oksidi, 44,1 kg azot oksidi, 374 kg chang, 1,1 kg is gazi, 0,4 kg uglevodorodlar va 0,01 kg aldegidlar ajralib chiqadi o'zbekiston respublikasi hududida joylashgan 2600 dan ortiq korxonalardan yiliga 164 ming tonna 150 turdagi ifloslantiruvchi moddalar havoga chiqarib yuborilmoqda. u lardan 87%i respublikaning asosiy sanoat potensiali hisoblangan toshkent, qashqadaryo, buxoro, farg'ona, navoiy viloyatlarida joylashgan korxonalar hissasiga to'g'ri keladi. 1987- yilda sanoat korxonalari tomonidan atmosferaga tashlangan chiqindilar miqdori respublikada aholi jon boshiga 150-211 kgni tashkil qilgan bo 'lsa, 2020-yilda o 'zbekiston bo'yicha atmosferaga turg'un va harakatlanuvchi manbalardan 2,1 million tonna zararli moddalar tashlangan umumiy ifloslantiruvchi tashlamalarning 53% ni uglerod oksidi, 15% ini oltingugurt angidridi va 15% ini yuqori toksiklik hossasiga ega bo'lgan moddalar, 8 % ini uglevodorodlar, 5% ini qattiq moddalar va 4% ini azot oksidlari tashkil qiladi. turg'un manbalardan atmosferaga 150 dan ziyod zararli m oddalar chiqarib yuborilm +oqda. shulardan 84% ini toshkent(300 ming tonna), qashqadaryo (214 ming …

5 / 22

adi. tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, skandinaviya davlatlaridagi qator ko‘llar suvining kislotalilik darajasi pomidor sharbati va sut zardobi kislotaligiga, bu yerda yog‘adigan yog‘inlarning kislotaliligi esa oshxona uksusi va nordon uzum vinosi kislotaligiga teng. bu borada norvegiyada ham holat og‘ir. bu davlatda atmosferaga oltingugurt birikmalari chiqarilm aydi, chunki elektr energiyasi asosan gidroelektrostansiyalarda ishlab chiqariladi. ammo, atrofdagi tog‘lar o ‘ziga xos orografik qopqon vazifasini bajarib, kislotalangan iflos yog‘inlarning hosil bo‘lishiga yordam beradi. xavfli chiqindilarni yo‘qotish bo‘yicha qarorlar o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2018-yil 22-noyabrdagi “qattiq maishiy chiqindilarni to‘plash va olib chiqish uchun to‘lovlarni to‘lash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” pf-5580-son farmoni o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining chiqindilar bilan bog‘liq ishlarni amalga oshirish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risidagi 2019-yil 6-fevral, 95-son qarori o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2021-yil 16-fevral, 75-son ekologik xavfli mahsulotlar va chiqindilarni o‘zbekiston respublikasi hududiga olib kirish va respublika hududidan olib chiqish tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi qarori oʻzbekiston respublikasi prezidenti sh.mirziyoyev tomonidan joriy yilning 2-fevral …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zaharli moddalar va ekologik adolat"

12-mavzu: zaharli moddalar va ekologik adolat 12-mavzu: zaharli moddalar va ekologik adolat reja: 12.1. tabiatning zaharli moddalar asosida ifloslanishi. zaharli moddalar va bozor taqsimoti. 12.2. xavfli chiqindilarni yo‘qotish bo‘yicha qarorlar. noqulay meteorologik sharoitlar natijasida atmosferada chiqindi gazlar konsentratsiyasi oshib borib, qalin toksik tumanlar hosil bo‘lishiga sabab bo‘lmoqda. toksik moddalaming to‘planishi hisobiga og‘ir xastaliklardan nobud bo‘lish hollari kuzatilmoqda. havoni ifloslantiruvchilar umumiy toliqishni, ish faoliyatini kamaytirishni, yo‘tal, bosh aylanishi, ovoz bo‘g‘ilishi, o‘pka va ko‘zning turli kasalliklarini, organizmning umumiy zaharlanishini, organizm kasalliklarga qarshi kurashish qobiliyatining susayishini keltirib chiqaradi. rasmiy m a’lumotl...

This file contains 22 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "zaharli moddalar va ekologik adolat", click the Telegram button on the left.

Tags: zaharli moddalar va ekologik ad… PPTX 22 pages Free download Telegram