atmosferaning tabiatdagi ahamiyati va uning tirik organizmlarga ta’siri

PPT 10,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1425110307_60238.ppt презентация powerpoint atmosferaning tabiatdagi ahamiyati va uning tirik organizmlarga ta’siri reja: atmosferaning gaz tarkibi va ahamiyati atmosferani ifloslantiruvchi manbalar issiqlik elektr stansiyalarining atmosferani ifloslantirishi atmosfera ifloslanishining tirik organizmlarga ta'siri www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1. atmosfera haqida tushuncha. atmosfera – tirik jonzotlar va inson hayoti uchun zarur bo'lgan tabiiy muhit va er qobig'ining muhim komponentidir. atmosfera georafik qobiqning paydo bo'lishi, rivojlanishi va hozirgi holatida juda katta ahamiyatga ega. tirik mavjudotlar o'zining butun evolyusion rivojlanish jarayonida yer atmosferasi havosining tabiiy tarkibiga moslashgan bo'lib, huddi ana shu tabiiy tarkib organizm uchun eng optimal hisoblanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz atmosfera erning himoya qatlami hisoblanadi, u barcha tirik organizmlarni zararli kosmik nurlardan, samodan tushadigan meteoritlarning zarrachalaridan himoya qilib turadi. sayyoramiz yuzasidagi issiqlikni saqlaydi. agarda havo qobig'i bo'lmaganida edi, er yuzida kunduzi +1000 c va kechqurun -1000 c harorat kuzatilgan bo'lar edi. hozirgi vaqtda yer yuzasining o'rtacha havo harorati +140 c ga teng. www.arxiv.uz www.arxiv.uz quyoshdan fazoga …
2
yarli doimiy bo'ladi: asosan azot-78,09%, kislorod-20,95%, argon-0,93%, karbonat angidrid-0,03% mavjud. shu bilan birga yana inert gazlar: geliy, neon, ksenon, vodorod, kripton, metan, ammiak, yod, radon gazlar va havoda doim 3-4 % suv bug'lari, changlar bo'ladi. atmosferani tashkil etgan havo zichlikka ega. bosim yuqoriga ko'tarilgan sari gazlarning zichligi kamayib boradi. havo qobig'i o'z og'irligi bilan bizni va atmosferadagi barcha narsalarni bosib turadi. yer atmosferasi qobig'ining taxminiy massasi 5,9 . 1015 tonnani tashkil etadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 2. atmosfera havosini ifloslantiruvchi manbalar. atmosferada sodir bo'ladigan fizik, kimyoviy va biologik o'zgarishlar tirik organizmlarga o'z ta'sirini ko'rsatadi. so'nggi yillarda inson ta'sirining kuchayishi natijasida gazlar muvozanatining o'zgarishi kuzatilmoqda. atmosferadagi gazlar doimiy miqdorining o'zgarishi sayyoramiz uchun salbiy oqibatlarga olib kelishi aniqlangan. atmosferaning ifloslanishi deganda havoga zaharli birikmalarning qo'shilishi natijasida uning fizik va kimyoviy xususiyatlarini o'zgarishi tushuniladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz insoniyatga qolaversa, barcha jonivorlarga hayot baxsh etadigan atmosfera havosini hozir asosan ikki manba: tabiiy omillar va inson faoliyatining mahsuli …
3
hozirda er kurrasida xo'jalik faoliyati bilan bog'liq holda atmosferaga har yili 500 mln.tonna oltingugurt gazi, sulfat oksidi, azot oksidi, 6,5-7 mlrd. t. karbonat angidrid chiqarilmoqda. shuningdek atmosferaning ifloslanishida va ko'plab kislorodni sarflanishida samolyotlarning ham roli katta. www.arxiv.uz www.arxiv.uz birgina reaktiv samolyot 8 soat ichida amerikadan yevropaga uchib o'tganda 50-100 tonnagacha kislorod yoqadi, ya'ni buni 100 ming gektar o'rmonzor bir kunda chiqarib beradi, bir kosmik kemaning fazoga chiqishi uchun 16 km radiusida ozon qatlami yemiriladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz atmosfera havosining ifloslanishida qishloq xo'jalik ishlab chiqarishining ham hissasi bor, bunda parrandachilik va chorvachilik komplekslari, go'sht kombinatlari, kimyoviy o'g'itlar, zararli ximikatlar ko'proq ta'sir etadi. bulardan tashqari kanalizatsiya shaxobchalaridan, avtomobil g'ildiraklaridan, oyoq kiyimidan, oshxonalardan va boshqalardan chiqqan chang, gazlar, hidlar ham atmosferani ifloslaydi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 3. issiqlik elektr stansiyalari atmosfera havosini ifloslantiruvchi manba sifatida. issiqlik elektr stansiyalari orqali olinadigan elektr quvvati asosan ko'mir, mazut, gaz kabi yoqilg'ilar yonishining hosilasidir. masalan, 1kvt/ soat elektr quvvati olish …
4
lar shunchalik kam bo'ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ma'lumotlarga qaraganda, 1000 mvt kuchga ega bo'lgan issiqlik elektr stansiyalari yil davomida 3800 tonna turli tarkibli zaharli chiqindilarni atmosferaga chiqarib tashlaydi. shuningdek 1 tonna toshko'mir 83,4 kg oltingurgut oksidini, 44,1 kg azot oksidini, 374 kg changni,1,1 kg is gazini, 0,4 kg uglevodorodlarni va 0,01 kg aldegidlarni ajratadi. ma'lumki, issiqlik quvvatini olish uchun juda ko'p miqdorda toshko'mir yoqiladi, buning natijasida zaharli so2 gazi ajralib chiqadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz toshko'mir o'zining tarkibida tabiiy holdagi har-xil oltingurgut birikmalarini saqlaydi. jumladan, kuznesk ko'miri tarkibida 0,4%, donesk ko'mirida 1,7-3,7%, kizel ko'mirida 5,1% oltingurgut unsuri bor. bu ko'mirlar qaerda va qancha miqdorda yoqilishidan qat'iy nazar, atmosfera havosini sul'fit angidridi bilan zararlaydi. masalan, 1 tonna qo'rg'oshin eritilsa- 8,8 tonna rux eritilsa- 0,88 tonna sulfit angidridi ajralib chiqadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz issiqlik elektr stansiyasining ko'mir yonishidan ajraladigan oltingurgut oksidi miqdori www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz ob'ektlar tartib raqami 1 soatdan sarflanadigan yoqilg'i (t/soat) oltingugurt oksidi chiqindisi …
5
ligini ko'rsatishga harakat qilamiz. jadvalda keltirilgan ma'lumotlardan ko'rinib turibdiki. oltingugurt oksidi gazning miqdori yoqilg'idagi oltingugurt miqdoriga bog'liqdir. buning isboti uchun quyidagi misolni keltiramiz: mazut yoqadigan elektr stansiyasi mazut tarkibidagi oltigugurt tarkibiga qarab ko'plab zararli moddalarni chiqarib tashlashi mumkin. www.arxiv.uz www.arxiv.uz mazut tarkibida oltingugurt miqdori 3,5% ni tashkil qilsa, oltingugurt oksidining 1 sutkali chiqindisi 728 tonnaga teng bo'ladi, oltingugurt miqdori 4,5% ga etsa, uning chiqindisi sutkasiga 936 tonnaga etar ekan. nyu-york shahrida yil mobaynida yoqiladigan ko'mir atmosfera havosiga 1,5 mln tonna oltingugurt gazi havoni ifloslantiruvchi manbalardan bir necha km uzoqlikdagi atmosfera havosi borligi aniqlangan www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz 4. atmosfera havosi ifloslanishining tirik organizmlarga ta'siri. havoning kuchli ifloslanishi insonlar sog'lig'iga, qolaversa barcha jonzotlarga salbiy ta'sir ko'rsatadi. bir kishi sutka davomida o'rtacha 25 kg havo bilan nafas oladi. havo tarkibidagi zarali chang, qurumlar, zararli gazlar kishi organizmida to'planaveradi. oqibatda teri va ko'z kasalliklari, jigar serrozi, qonbosimining ortishi, surunkali bronxit, enfizima, nafas qisish …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"atmosferaning tabiatdagi ahamiyati va uning tirik organizmlarga ta’siri" haqida

1425110307_60238.ppt презентация powerpoint atmosferaning tabiatdagi ahamiyati va uning tirik organizmlarga ta’siri reja: atmosferaning gaz tarkibi va ahamiyati atmosferani ifloslantiruvchi manbalar issiqlik elektr stansiyalarining atmosferani ifloslantirishi atmosfera ifloslanishining tirik organizmlarga ta'siri www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1. atmosfera haqida tushuncha. atmosfera – tirik jonzotlar va inson hayoti uchun zarur bo'lgan tabiiy muhit va er qobig'ining muhim komponentidir. atmosfera georafik qobiqning paydo bo'lishi, rivojlanishi va hozirgi holatida juda katta ahamiyatga ega. tirik mavjudotlar o'zining butun evolyusion rivojlanish jarayonida yer atmosferasi havosining tabiiy tarkibiga moslashgan bo'lib, huddi ana shu tabiiy tarkib organizm uchun eng opti...

PPT format, 10,1 MB. "atmosferaning tabiatdagi ahamiyati va uning tirik organizmlarga ta’siri"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: atmosferaning tabiatdagi ahamiy… PPT Bepul yuklash Telegram