ertak janrida mifiklik - genetik asos va tamoyil

DOC 194,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

ertak janrida mifiklik - genetik asos va tamoyil.doc o‘zbеkistоn rеspublikаsi 1 ertak janrida mifiklik: genetik asos va tamoyil mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi mundarija kirish………………..……..…………………………………………………3-7 i.bob. mifik obraz yaratish tamoyillari i.1 mifik ertaklarning janriy xususiyati va syujet birligi ……………………8-25 1.2. ertak janridagi mifik obrazlarning genetik asosi...……..….................. 26-36 ii.bob. qushlar obrazlarining badiiy-mifik funksiyasi 2.1. “semurg‘” ertagidagi qush obrazi va uning genezisi……………………37-47 2.2. mifik asosga ega qush obrazlarining badiiyati…………………….…......48-52 xulosa…………………………………………………………….………..53-56 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati……..………………57-59 kirish mavzuning dolzarbligi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganlaridek, “… ajdodlarimizning tafakkuri va dahosi bilan yaratilgan eng qadimgi toshyozuv va bitiklar, xalq og‘zaki ijodi namunalari… bizning buyuk ma’naviy boyligimizdir” . lekin xalq og‘zaki ijodi va uning mif, ertak, doston kabi janrlari zamiriga yashiringan ko‘plab hikmatlar hali to‘la o‘rganilmagan. o‘rganilganlari ham kishilik jamiyatining ma’lum bir davrida qayta tahlil va ilmiy izlanishni talab qiladi. ana shunday yuksak ma’naviyatimizning asosi hisoblangan xalq og‘zaki ijodini tom ma’noda anglash uchun esa uning g‘oyaviy-badiiy va janr xususiyati, poetik strukturasi, …

ro, xalq og‘zaki ijodi ma’naviy taraqqiyotning asosiy tarixiy ildizlaridandir. shunday ekan, xalqimizning qalb qo‘ri, yuksak aql-zakovati bilan asrlar davomida yaratilib, avloddan-avlodga o‘tkazib kelingan folklor namunalari qatori ertaklarni ham o‘rganish muhim ahamiyatga ega. qadimiy epik an’analarni o‘zida mujassam etgan ertaklar xalqimizning mifologik tasavvurlari, e’tiqodiy qarashlari, turmush tarzi va ma’naviyatini o‘zida jamlagani uchun ham ularning kishilarga, ayniqsa, yosh avlodga badiiy-estetik ta’siri nihoyatda kuchlidir. ertaklarni tadqiq etish va targ‘ib qilish orqali millatimiz ma’naviyati va madaniyati tarixiga oid ko‘plab badiiy-ijtimoiy ma’lumorlarni olishimiz mumkin. shuning uchun ertaklarning o‘ziga xos badiiy xususiyatlarini chuqurroq o‘rganish xalq badiiy tafakkurining qonuniyatlarini yanada teranroq anglashga xizmat qiladi. o‘zbek folklorshunosligida ertak janri va ulardagi mifik asosga ega obrazlarni o‘rganishda ma’lum bir yutuqlarni qo‘lga kiritilganiga qaramay, hozirgi ma’naviy-ma’rifiy ehtiyoj folklorshunoslardan ertaklarni yanada chuqurroq o‘rganishni talab etmoqda. chunki mustaqillik yillarida shakllangan yangi badiiy- estetik tushunchalar avval tadqiq etilgan ertak va ulardagi mifik asosga ega qush obrazlarini qayta tadqiq etishni talab etadi. shu nuqtai …

ega qush obrazlarining genezisini qadimgi mifologik tasavvurlar, ibtidoiy diniy tushunchalar hisoblanadigan fetishizm, animizm, totemizm jarayoni bilan bog‘lab tadqiq qilish; —mifik asosga ega qush obrazlarini jonlantirishdagi, ularga badiiy funksiya yuklashdagi xalq badiiy tafakkurining ijodiy yo‘lini o‘rganish; —ertaklarda uydirmalardan foydalanishning epik qonuniyatlari va bunga asos bo‘lgan badiiy estetik omillarni ilmiy jihatdan ochib berishga harakat qilamiz tadqiqotning ilmiy yangiligi. o‘zbek xalq poetik ijodida ertak janri va uning xususiyatlari keng o‘rganilganligi yuqorida e’tirof etildi. biz mazkur bitiruv malakaviy ishimizda ertak janridagi mifiklik va uning kelib chiqish ildizlarini baholi qudrat o‘rgandik.hamda ertaklarda uchrovchi qush obrazlarining o‘ziga xos mifik xususiyatlarini tahlil qidik. bu esa ishimizning o‘ziga xos yangilishini belgilaydi. tadqiqot metodologiyasi va usuli. o’zbekiston respublikasi rezdenti i.karimovning ma’naviy qagriyatlar, milliy mafkura va madaniy meros haqidagi nazariy qarashlar mazkur ishimizning metodologik asosini tashkil etadi. bitiruv malakaviy ishni yozishda ertak janri va uning o‘ziga xos xususiyatlari haqida folklorshunos olimlarning ilmiy ishlariga tayandik mavzuning o‘rganilish darajasi. ilk tajribalar xix …

asnifi, ertaklarda xalq badiiy tafakkuri kabi masalalar haqida taniqli olimlar k.imomov, g‘.jalolov va x.egamovlar ham jiddiy izlanishlar olib bordilar. bundan tashqari, g‘.jahongirov “bolalar etaklari” nomli monografiyasini chop ettirdi. s.alimov esa “o‘zbek adabiyotida ertak janrining shakllanishi va rivojlanishi” nomli nomzodlik dissertasiyasini himoya qildi. mustaqillik yillarida k.imomov “o‘zbek xalq nasri poetikasi”, j.yusupov “xorazm ertaklari poetikasi”, k.beknazarov “o‘zbek xalq maishiy ertaklari”, s.jumayeva “hayvonlar haqidagi ertaklar: genetik asoslari va spetsifikasi”, z.usmonova “o‘zbek ertak-novellalarining o‘ziga xos xususiyatlari va poetikasi”, n.do‘srxo‘jayeva “o‘zbek sehrli ertaklarinining struktural tahlili”, n.qodirovning “o‘zbek sehrli etaklarida zamon va makon talqini” kabi ilmiy tadqiqotlari e’lon qilindi. . o‘zbek xalq ertaklaridagi mifik asosga ega elementlar, sehrli raqamlar hamda o‘zbek xalq og‘zaki ijodidagi mifiklik xususida filologiya fanlari doktori mamatqul jo‘rayev “sehrli raqamlar siri” (1991), “ipak yo‘li afsonalari” (1991), “o‘zbek xalq samoviy afsonalari” (1993), “o‘zbek mifologiyasi va arab folklori” (2001), “mif, adabiyot va adabiyot” (2006) kabi qator kitoblar chop ettirgan. xususan uning “folklorshunoslik asoslar” nomli o‘quv …

n, mustaqil va yyetakchi janrlaridan biri bo‘lib, tarixiy haqiqat, aniqrog‘i, rost va yolg‘on asosiga qurilgan, ta’limiy-estetik funksiyani ado etuvchi og‘zaki hikoyadir. ertak alohida janr sifatida o‘zining uydirmalari, qat’iy va barqaror syujeti, kompozitsiyasi, obrazlar tizimi, an’anaviy motivlar, badiiy usuli va fantastikasi bilan ajralib turadi. ertaklarning tarixiyligi avvalo uch belgi bilan izohlanadi. bularning birinchisi, har bir ertakning paydo bo‘lishiga asos bo‘lgan manbalar — ijtimoiy-siyosiy va maishiy hayot haqiqati, etnografik hodisalar, urf-odat, nihoyat turli xil dunyoqarashlar, xususan mif asosiy belgilardir. ikkinchi belgi, ertakchining real voqelikka munosabati va bu munosabatning asosiy maqsadi, tarixiy haqiqatni poetik aks ettirish tamoyillari esa uchinchi belgilardir. tarixiylikning ana shu uch xil belgilari turli xil shakl va badiiy detallarda namoyon bo‘lib, ertaklarga xos xususiy belgilarning tashkil topib, paydo bo‘lishi, konkret tus olishiga sababchi bo‘lgan. ertaklarning paydo bo‘lishi real voqelikdan boshlangan. ibtidoiy jamiyat tartiblari, matriarxal va patriarxal urug‘chilik tuzumining qonun-qoidalari, mif va mifologik e’tiqodlar, magiya, tobu, zardushtiy dini, totemizm, animizm, fetimizm …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ertak janrida mifiklik - genetik asos va tamoyil"

ertak janrida mifiklik - genetik asos va tamoyil.doc o‘zbеkistоn rеspublikаsi 1 ertak janrida mifiklik: genetik asos va tamoyil mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi mundarija kirish………………..……..…………………………………………………3-7 i.bob. mifik obraz yaratish tamoyillari i.1 mifik ertaklarning janriy xususiyati va syujet birligi ……………………8-25 1.2. ertak janridagi mifik obrazlarning genetik asosi...……..….................. 26-36 ii.bob. qushlar obrazlarining badiiy-mifik funksiyasi 2.1. “semurg‘” ertagidagi qush obrazi va uning genezisi……………………37-47 2.2. mifik asosga ega qush obrazlarining badiiyati…………………….…......48-52 xulosa…………………………………………………………….………..53-56 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati……..………………57-59 kirish mavzuning dolzarbligi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganlaridek, “… ajdodlarimizning tafakk...

Формат DOC, 194,5 КБ. Чтобы скачать "ertak janrida mifiklik - genetik asos va tamoyil", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ertak janrida mifiklik - geneti… DOC Бесплатная загрузка Telegram