kognitiv qobiliyatlar psixodiagnostikasi

DOCX 23 pages 21.4 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.4 MB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

ma’ruzalar matni 1-mavzu: kognitiv qobiliyatlar psixodiagnostikasi. diqqat va sensomotor reaksiyalar psixodiagnostikas reja: 1. diqqatni o’rganish uchun metodikalar. tayanch tushunchalar. diqqat – ongningmuayyan ob’ektga yo’ealtirilishi va to’planishi. assotsiatsiya – ongimizdagi avvalgi turmush tajribalari bilan belgilanadigan tasavvurlar bog’lanishi. xotira - o’tmish tajribannig esda olib qolinishi, saqlanishi va qayta esga tushurilishidan iborat psixik jarayon. aqliy rivojlanish – aqliy yoki xronologik yosh mezoni (yq) (ayo va xyo) orasidagi munosabatni bildiruvchi mezon. yq q ayo/xyo x 100 formulasi orqali aniqlanadi. 1. diqqatda shaxsning faolligi va uning ob’ektiv voqealikdagi predmet va hodisalarga tanlab munosabatda bo’lishi o’z aksini topadi. unda inson psixikasining boshqaruvchanlik roli namoyon bo’ladi: diqqatsiz maqsadga muvofiq ish yuritish mumkin emas. har qanday masalani yoki har qanday hayotiy muammoni echish kishidan mazkur masalaning mohiyatiga, harakat uslubiga diqqatni to’plash va qaratilishni talab qiladi. inson psixik faoliyatida diqqat alohida o’rinni egallaydi. diqqat o’zi mustaqil psixik jarayon bo’lmasada, inson psixik faoliyatining barcha sohalarida ishtirok etadi. diqqat ongning zarur …

2 / 23

xilda bo’yalgan yoki yog’och kubiklardan foydalaniladi. kubiklarni hajmi 3 x 3 sm kattalikda. bunda shakli va rangi chizilgan 10 ta rasm zarur bo’ladi. sinaluvchiga quyidagicha ko’rsatma beriladi: «shunday figurani 4 ta kubikdan yasang». rasmning birinchi namunasi ko’rsatiladi va sinaluvchi taklif etilgan figuralarni kubiklardan yasay boshlaydi. kubiklarni rasmni ustiga qo’yib, topshiriqni bajarish mumkin emas, vaqt hisobga olib boriladi. topshiriqning bajarilishi aniqligiga va uzoqligiga bog’liq ravishda miqdoriy baho qo’yiladi. burdun korrektor sinovi. shaxs faol diqqatining hususiyatlarini uning ko’chirilishini o’rganish uchun b. burdonning korrektor sitnovi metodikasidan foydalanish mumkin. bu metodika diqqatning tebranishi, ko’rish analizatori uzoq vaqt ishlaganda bir xil ko’ruv qo’zg’atuvchilarga nisbatan sinaluvchining charchashini aniqlashiga imkon beradi. buning uchun p.a. rudik tomonidan o’zgartirilgan burdon testi maxsus qog’ozda ko’rsatiladi. qog’ozda harflar tasodifiy ravishda yozilgan bo’lib, sinaluvchi ularning ikkitasi yo to’rtasini o’chirish kerak. bunda ekspremintataor har 30 yoki 60 soniyada sinaluvchi qalami turgan joyini belgilab qo’yadi, shu bilan birga barcha topshiriqni bajarish uchun umumiy vaqt …

3 / 23

r biro qatorga o’tganda bu o’chiriladigan sonlarning yig’indisi chap tomonda beriladi. kalit (blank) ni sinaluvchi qog’ozi ustiga qo’yib tadqiqotchi miqdoriy tahlilni osongina olib borishi mumkin. korrektur sinovni bajarish naitijalari ( diqqatning to’planganligi, topshiriqni bajarish tezligi, diqqatning ko’chishi) ni miqdoriy aniqlash mumkin. diqqatning to’planganlik darajasini (k) ni quyidagi formula yordamida hisoblash mumkin: p1-p2-p3 k=------------ . 100 % p bu erda p1- to’g’ri o’chirilgan harflar yig’indisi; p2- o’chirilmay qolgan harflar yig’indisi; p3- noto’g’ri o’chirilgan harflar yig’indisi; p - o’chirilgan harflar (amkz) larning umumiy yig’indisi. psixotexnikada diqqatning to’planishi (k) ni sifatiy baholashda quyidagi tizim qabul qilingan: 81-100% - juda yaxshi; 61 – 80% - yaxshi; 41 – 60% - o’rta; 21 –40% - yomon; 0 – 20% - juda yomon. topshiriqni bajarish tezligi ko’rsatkich (a) quyidagi formula bilan aniqlanadi: s a=------. t bu erda s – sinaluvchining korrektur jadvaldan ishlagan qismi; t – bajarish vaqti. diqqatning ko’chishini o’rganish uchun sinaluvchi korrektur jadvaldan toq …

4 / 23

hqalari shunchaki, juda hira aks ettiqiladi yoki umuman aks ettirilmaydi. buning sababi, tevarak-atrofdagi narsa va hodisalarga kishi diqqatining qay darajada qaratilganligi bilan bog’liqdir. diqqat — ongimizning muayyan ob`ektga yo’naltiqilishi va unda to’planishidan iborat psixik holatdir. ongimiz yo’naltirilgan narsalar diqqatning ob`ekti deb ataladi. ob`ektiv voqelikdagi narsa va hodisalar, shuningdek, sub`ektiv kechinmalarimiz, taassurotlarimiz diqqat ob`ekti bo’lishi mumkin. diqqat aql, hissiyot va iroda singari mustaqil ong sohasini tashkil qilmaydi, u har bir ong funksiyasi bilan birgalikda namoyon bo’ladi; shaxs diqqat bilan idrok, tasavvur va tafakkur qiladi, diqqat bilan esda qoldiqiladi va esga tushiradi. diqqatda ongning voqelikka nisbatan tanlab munosabatda bo’lish hususiyati namoyon bo’ladi: biz biror ob`ektga diqqat qilar ekanmiz, ongimizda faqat shu ob`ektning o’zinigina aks ettirib, ayni vaqtda qolgan narsa hamda hodisalarni ong doirasidan chetda qoldiramiz. diqqatning fiziologik asosi qo’zgalish processining bosh miya yarim sharlar qobigining ayrim uchastkalarida to’planishi natijasida optimal qo’zgalish o’chog’ining hosil bo’lishi va ayni vaqtda manfiy indukciya qonuniga binoan miya …

5 / 23

narsa va hodisalarning odatdan tashraridagi holati, belgisi, sifati va boshqalardir. ongning oldindan belgilangan maqsadga muvofir irodaviy va asabiy aktivlik ko’rsatgan holda muayyan ob`ektga yo’naltiqilishi va unda to’planishiga ihtiyoriy diqqat deb aytiladi. psixik faoliyat, ongning muayyan ob`ektga avvalo ihtiyoriy ravishda qaratilib, so’ngra uning ahamiyati tushunilgan sari o’z-o’zidan qaratilib, boqiladigan diqqat turi — ihtiyoriylikdan so’nggi qiqqat deb aytiladi. tashqi diqqat deb ongimizning ob`ektiv voqelikdagi narsa va hodisalarga, ularning ayrim belgi va hususiyatlariga yo’naltiqilishi, ularda aktiv to’planishiga aytiladi. ichki diqqat esa ongimizning o’z sub`ektiv taassurotlarimiz, his-tuygularimiz va intilishlarimizga qaratilishidan iboratdir. birgina kishi ongining muayyan ob`ektga qarata yo’naltiqilishi va unda to’planishiga individual; bir guruh, ko’pchilik kishilar ongi, psixik faoliyatining biror ob`ektga qarata yo’naltiqilishi va shu ob`ekt ustida to’planishiga jamoa diqqati deb yuritiladi. diqqat ba`zi bir hususiyatlarga ega bo’lib, har hil odamlarda turlicha darajada ko’zga tashlanadi. diqqatning hususiyatlari uning barqarorligi, hajmi, bo’linishi, ko’chiqilishi kabilardir. uzoq muddatgacha bir narsa yoki bir ish faoliyat ustida to’htay olgan …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kognitiv qobiliyatlar psixodiagnostikasi"

ma’ruzalar matni 1-mavzu: kognitiv qobiliyatlar psixodiagnostikasi. diqqat va sensomotor reaksiyalar psixodiagnostikas reja: 1. diqqatni o’rganish uchun metodikalar. tayanch tushunchalar. diqqat – ongningmuayyan ob’ektga yo’ealtirilishi va to’planishi. assotsiatsiya – ongimizdagi avvalgi turmush tajribalari bilan belgilanadigan tasavvurlar bog’lanishi. xotira - o’tmish tajribannig esda olib qolinishi, saqlanishi va qayta esga tushurilishidan iborat psixik jarayon. aqliy rivojlanish – aqliy yoki xronologik yosh mezoni (yq) (ayo va xyo) orasidagi munosabatni bildiruvchi mezon. yq q ayo/xyo x 100 formulasi orqali aniqlanadi. 1. diqqatda shaxsning faolligi va uning ob’ektiv voqealikdagi predmet va hodisalarga tanlab munosabatda bo’lishi o’z aksini topadi. unda inson psixikasining boshqaruvchan...

This file contains 23 pages in DOCX format (21.4 MB). To download "kognitiv qobiliyatlar psixodiagnostikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kognitiv qobiliyatlar psixodiag… DOCX 23 pages Free download Telegram