курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари

PPTX 36 pages 902.3 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 902.3 KB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

слайд 1 курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари маърузачи абдувалиев абдукаххор абдулхаиевич техника фанлари доктори, профессор қурилишда илмий техник вазифаларни ечиш усуллари. маъруза 3. мавзу: илмий-техник муаммоларни ҳал қилишда илмий тадқиқот методологияси ва хусусиятлари режа: тадқиқот методикаси тушунчалари. илмий-техник тараққиёт. нанотехнология. илмий тадқиқотларни ташкил этиш ва режалаштириш ўзбекистон республикасининг биринчи президенти и.а.каримов фан тўғрисида табиий заҳиралар чегараланганлиги туфайли корхоналар ҳамда умуман давлат фаолиятининг муваффақияти ҳозир кўп жиҳатдан фан-техника тараққиёти ютуқлари, чуқур илм талаб қиладиган технологиялар қанчалик кенг жорий этилаётганлиги, кадрларнинг касб тайёргарлиги даражаси билан белгиланади. тарихан ўзбекистон республикаси шаклланган интеллектуал салоҳият ххi аср бўсағасида ўзининг ривожланиш даражаси жиҳатидан, инновацион кашфиётлар, имкониятлари билан ҳозирги вақта жаҳондаги кўпгина ривожланаётган мамлакатлардан илгарилаб кетган. кўп жиҳатдан эса иқтисодий ривожланган мамлакатлардан қолишмайди. муболағасиз айтиш мумкинки, фанимиз, ақл-заковат салоҳиятимизнинг ноёб ва гўзал биносига бундан кўп асрлар муқаддам пойдевор солинган эди. мамлакатимиз фани жуда қадим замонлардан юксала бошланганини, унинг чуқур ва қудратли илдизлари борлигини фахрланиб айта оламиз. у …

2 / 36

ташкил этилиши, усуллари ва воситалари тўғрисида таълимотдир. методология усул тўғрисида таълимот билишнинг дастлабки асослари (тамойиллари) ҳақидаги таълимот: тадқиқот жараёнида тадқиқотчи суянадиган фалсафий ғоялар ва қарашларни таҳлил қилиш ва баҳолаш. ушбу асосларга таянган тадқиқот усуллари ва техникаси тўғрисидаги таълимот: тадқиқотнинг умумий йўналишини ташкил этадиган маълум билиш усулларининг умумий жиҳатлари кўриб чиқилган (масалан: дастлабки асосларга таянган эмпирик ва назарий тадқиқотлар техникаси ва усуллари ва тамойиллар). динамик аспект: методология илм-фан бўйича янги билимлар олинадиган ва асосланадиган усуллар, воситалар ва усулларни ўрганади. статик аспект: методология умуман илмий билимларнинг тузилишини, унда турли хил билим шаклларининг ўрни ва ролини, турли хил билимлар тизимини таҳлил қилиш ва қуриш усулларини ўрганади. методологик тадқиқотлар - динамик ва статик аспектлар 4 методология тушунчаси методологик билим – дескриптив ва норматив дескриптив методологик билим –аллақачон олиб борилган тадқиқот фаолияти жараёнларини ретроспектив тавсифлаш натижаси. таърифлаш методологиясининг вазифалари билимларни ривожлантириш тенденциялари ва шаклларини унинг усуллари, категорияли ва концептуал тузилиши, шунингдек ҳар бир аниқ босқичга …

3 / 36

диалектик усул, концептуал таҳлил усули ва бошқалар). 2. умумий илмий методология - жуда кўп илмий фанларга таъсир кўрсатадиган умумий илмий тушунчалар. (масалан: - мазмунли умумий илмий методологик концепциялар - тизим ёндашуви, кибернетик ёндашув ва бошқалар. - расмий умумий илмий тушунчалар: амалий математика фанлари доирасидаги тушунчалар, фаннинг мантиқий ва методикаси соҳасидаги тадқиқотлар (фан тилини таҳлил қилиш), 3. аниқ илмий методология - маълум бир махсус илмий интизомда қўлланиладиган усуллар, тадқиқот усуллари ва процедуралари тўплами. (масалан, иқтисодий таҳлил доирасида қуйидагилар қўлланилади: статистик-иқтисодий усул, ҳисобий-конструктив усул, баланс усули, монографик усул ва бошқа махсус усуллар). 4. тадқиқот методикаси ва техникаси, яъни бир ҳил ва ишончли эмпирик материални ва уни бирламчи қайта ишлашни таъминлайдиган процедуралар тўплами, ундан кейин у фақат мавжуд билимлар қаторига киритилиши мумкин. усул тушунчаси мeтод ("йўл") - натижага эришишнинг онгли усули, маълум бир фаолиятни амалга ошириш, муайян вазифаларни ҳал қилиш. усул ўрганиш фаолиятнинг хар хил турларида аниқ қабул қилинган, аниқ ва бошқариладиган идеал …

4 / 36

гик йўналишини амалга оширади ва билишнинг бевосита воситаси эмас. ёндашувнинг асосий қисмини назарий тезислар, тушунчалар, тамойиллар ташкил этади. умумий илмий ёндашувлар (тизимли, тузилмали, функционал, ахборот, моделли, эҳтимоллилик ва бошқалар) умумий илмий категориялар асосида шаклланади. ёндашув аниқроқ услубий рецептлар учун концептуал асосдир. усул ва услуб усул (услуб билан таққослаганда) кенгроқ қамровга эга бўлган ва услубийлик белгилари билан таъминланмаган тушунчадир. услуб юқори ихтисослашуви билан ажралиб туради, унинг функционал имкониятлари аниқ белгиланган, - уларнинг аниқлиги, самарадорлиги, қулайлиги бўйича илмий билимларнинг усулларига нисбатан қатъий талаблар қўйилади. усул илмий асосланган қатъий тизимига эга эмас ва кўпинча онгли равишда эмас, балки ўз-ўзидан қўлланилади. усул ва харакат харакат - ҳар қандай одатий ҳаракатлар (масалан, мантиқий таҳлил бу объектни қисмларга ажратиш техникаси). усул - маълум бир усулга бўйсундирилган мантиқий операциялар тўплами. усул тадқиқот қоидалари сифатида илмий принциплар шаклида ифодаланади. харакат, қоида тариқасида, таниқли ақлий операцияларни такрорий қайтариш асосида ишлаб чиқилган. усул ва билиш воситалари усул билиш воситалари тоифасига …

5 / 36

н махсус техникалар тўплами. операция - баъзи бир оддий ҳаракатлар (масалан, ўлчов). тадқиқот процедураси - операцияларнинг маълум тўплами ва кетма-кетлиги методика - бу билиш усуллари ва харакатлари тўпламидир. [масалан, техник тизимлар соҳасидаги тадқиқот методологияси деганда бу жараён, унинг сабаблари ва шартлари, тизим элементларининг хусусиятлари ва бошқалар ҳақида маълумот тўплаш, қайта ишлаш, таҳлил қилиш ва баҳолаш усуллари, харакатлари, воситалари тизими тушунилади. техника, операция , процедура, методика илмий усулга умумий талаблар • қатъийлик, - тегишли фан тоифалари ва қонунлари тизимлари умумий қонуниятлар шаклда қайта тикланиши керак; • аниқлик. муайян усул ёрдамида олинган билимлар мантиқан зид бўлмаслиги керак. усулнинг аниқлиги битта масала бўйича турли хил қарашларни истисно этмайди; • барқарорлик. усуллар нисбатан доимий, барқарор бўлиши керак. ушбу барқарорлик ўзининг асосий хусусиятларида сақланиб қолади, гарчи битта усул ҳақиқатга эришишда томонлардан бири томонидан энг кўзга кўринган бўлиши мумкин; • самарадорлик. усулларнинг самарадорлиги маълум миқдордаги босқичларда минимал куч ва максимал натижа билан мақсадга эришиш қобилиятида ифодаланади; …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари"

слайд 1 курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари маърузачи абдувалиев абдукаххор абдулхаиевич техника фанлари доктори, профессор қурилишда илмий техник вазифаларни ечиш усуллари. маъруза 3. мавзу: илмий-техник муаммоларни ҳал қилишда илмий тадқиқот методологияси ва хусусиятлари режа: тадқиқот методикаси тушунчалари. илмий-техник тараққиёт. нанотехнология. илмий тадқиқотларни ташкил этиш ва режалаштириш ўзбекистон республикасининг биринчи президенти и.а.каримов фан тўғрисида табиий заҳиралар чегараланганлиги туфайли корхоналар ҳамда умуман давлат фаолиятининг муваффақияти ҳозир кўп жиҳатдан фан-техника тараққиёти ютуқлари, чуқур илм талаб қиладиган технологиялар қанчалик кенг жорий этилаётганлиги, кадрларнинг касб тайёргарлиги даражаси билан белгиланади. тарихан ўзбекистон республик...

This file contains 36 pages in PPTX format (902.3 KB). To download "курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари", click the Telegram button on the left.

Tags: курилишда илмий-техник вазифала… PPTX 36 pages Free download Telegram