курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари

PPTX 23 pages 749.8 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 749.8 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

слайд 1 курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари маърузачи абдувалиев абдукаххор абдулхаиевич техника фанлари доктори, профессор қурилишда илмий техник вазифаларни ечиш усуллари. маъруза 4. мавзу: илмий изланишларда математик моделлаштириш режа: математик моделлаштиришнинг умумий тавсифлари. математик моделлаштиришнинг моҳияти. математик моделни қуришга умумий ёндашув. математик моделни танлаш курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари. маъруза 4. мавзу: илмий изланишларда математик моделлаштириш математик моделлаштиришнинг умумий тавсифлари математик модел - бу ҳақиқатнинг математик тасвири, тизим сифатида моделнинг вариантларидан бири бўлиб, уни ўрганиш бошқа бир тизим ҳақида маълумот олишга имкон беради. математик модел ҳақиқий объектнинг хатти-ҳаракатини башорат қилиш учун ишлаб чиқилган, лекин ҳар доим ҳам унинг идеализациясининг у ёки бу даражасини акс эттиравермайди. математик моделлаштириш ҳам фаолиятнинг ўзи, ҳам математик моделларни қуриш ва ўрганиш учун қабул қилинган техника ва услублар тўплами деб номланади. математик аппаратдан фойдаланадиган барча табиий ва ижтимоий фанлар, аслида, математик моделлаштириш билан шуғулланадилар: улар тадқиқот объектини унинг математик модели билан алмаштирадилар, сўнгра иккинчисини ўрганадилар. математик …

2 / 23

аълумот берадиган, биладиган бўлиш, бу объект билан баъзи объектив богланишларда бўлади. бошқа версияларда математик модел асл объектнинг ўрнини босувчи объект сифатида аниқланади, бу асл нусханинг баъзи хусусиятларини ўрганишни таъминлайди, объектнинг "эквиваленти" сифатида, унинг энг муҳим хусусиятларини математик шаклда акс эттиради - унга бўйсунадиган қонунлар, унинг таркибий қисмларига хос бўлган уланишлар ", тенгламалар тизими ёки арифметик нисбатлар ёки геометрик фигуралар ёки иккаласининг комбинацияси сифатида, математика ёрдамида ўрганиш берилган саволларга жавоб бериши керак. ўрганилаётган жараёнга, объектга ёки тизимга хос бўлган асосий қонуниятларни тавсифловчи математик нисбатлар, тенгламалар, тенгсизликлар тўплами сифатида реал дунё объекти маълум хусусиятлар тўпламининг хусусиятларидир. ҳеч қандай таъриф математик моделлаштиришдаги ҳаётий фаолиятни тўлиқ қамраб ололмайди. моделларнинг универсаллиги энг муҳим математик моделлар одатда универсалликнинг муҳим хусусиятига эга: принципиал жиҳатдан ҳар хил реал ҳодисаларни бир хил математик модел билан тавсифлаш мумкин. масалан, гармоник осцилятор нафақат баҳорда юкнинг хатти-ҳаракатини, балки кўпинча табиатдаги бошқа тебраниш жараёнларини ҳам тасвирлайди: маятникнинг кичик тебранишлари, шаклдаги идишда суюқлик сатҳининг …

3 / 23

атик ёки динамик; дискрет ёки узлуксиз; ва ҳоказо. ҳар бир қурилган модел чизиқли ёки чизиқли эмас, детерминистик ёки стохастик, ... бўлиши мумкин. табиийки, аралаш турлар ҳам мумкин: бир жиҳатдан концентрацияланган (параметрлар бўйича), бошқасида тақсимланган моделлар ва ҳ.к. объектни тақдим этиш усули бўйича таснифлаш расмий таснифлаш билан бир қаторда моделлар объектни ифодалаш жиҳатидан фарқ қилади: структуравий ёки функционал моделлар структуравий моделлар объектни ўзига хос тузилиши ва ишлаш механизмига эга тизим сифатида ифодалайди. функционал моделлар бундай тасаввурлардан фойдаланмайди ва фақат объектнинг ташқаридан қабул қилинган хатти-ҳаракатини (ишлашини) акс эттиради. уларнинг якуний ифодасида улар "қора қути" моделлари деб ҳам номланади. бирлаштирилган модел турлари ҳам мумкин, баъзан уларни "кулранг қути" моделлари деб аташади. таркибий ва расмий моделлари математик моделлаштириш жараёнини тавсифловчи деярли барча муаллифлар биринчи навбатда махсус идеал конструкция, мазмунли модел қурилганлигини кўрсатмоқдалар. бу ерда ўрнатилган терминология мавжуд эмас ва бошқа муаллифлар ушбу идеал объектни концептуал модел, спекулятив модел ёки олдинги модел деб аташади. бундай …

4 / 23

деб ҳисоблайди". феноменологик модел иккинчи тур - феноменологик модел ("ўзини шундай тутадики, гўё ..."), ҳодисани тавсифлаш механизмини ўз ичига олади, гарчи бу механизм етарли даражада ишонарли бўлмаса ҳам, мавжуд маълумотлар билан етарли даражада тасдиқланмаса ёки мавжуд назариялар ва объект ҳақида тўпланган билимлардир. шунинг учун феноменологик моделлар вақтинчалик ечимлар мақомига эга. жавоб ҳали номаълум деб ҳисобланади ва "ҳақиқий механизмлар" ни излашни давом эттириш керак. яқинлашиш моделнинг учинчи тури - бу тахминий ("биз бирор нарсани жуда катта ёки жуда кичик деб ҳисоблаймиз"). агар ўрганилаётган тизимни тавсифловчи тенгламаларни тузиш мумкин бўлса, бу уларни ҳатто компютер ёрдамида ечиш мумкин дегани эмас. бу ҳолда умумий қабул қилинган техника - бу тахминий кўрсаткичлардан фойдаланиш (3-турдаги моделлар). улар орасида чизиқли жавоб моделлари мавжуд. тенгламалар чизиқли билан алмаштирилади. оддий мисол - ом қонуни. соддалаштириш тўртинчи тур - соддалаштириш ("аниқлик учун баъзи тафсилотларни хисобга олмаймиз"), унда тафсилотлар бекор қилинади, натижага сезиларли даражада таъсир қилиши мумкин. худди шу тенгламалар 3 …

5 / 23

ажрибаси ("асосий нарса бу имкониятни рад этиш"). ушбу турдаги моделлаштиришни кўпинча эйнштейн ишлатган, хусусан, ана шундай тажрибалардан бири махсус нисбийлик назариясини яратишга олиб келди. имкониятни намойиш этиш саккизинчи тур - бу имкониятни намойиш қилиш ("асосийси, имкониятнинг ички изчиллигини кўрсатиш"), бундай моделлар, шунингдек, тахмин қилинган ҳодисанинг асосий тамойилларга мувофиқлигини ва ички изчиллигини намойиш этиб, хаёлий воқелар билан ўйланган тажрибалардир. бу мавхум қарама-қаршиликларни очиб берадиган 7-тоифа моделларидан асосий фарқидир. моддий тасниф математик таҳлил ва ҳисоб-китоблардан олдинги босқичларга асосланади. пайерлс моделларининг саккиз тури - моделлаштиришда саккиз турдаги тадқиқот позициялари. моделлаштирилаётган тизимнинг мураккаблиги тизимларнинг мураккаблигининг учта даражасини: оддий физикавий, мураккаб физикавий ва биологик тизимларни ажратиш учун таклиф қилинган ва аксарият ҳолларда мураккаб тизимларнинг соддалаштирилганига ўтишига йўл қўйилмаслиги таъкидланади. қаттиқ ва юмшоқ моделлар академик а.а.андронов тизимга кичик ўзгаришларни киритиш билан боғлиқ моделлар-нинг уч хил беқарорлигини аниқлади: 1) бошланғич шароитидаги ўзгаришларга беқарор-лик (ляпунов барқарорлиги шартининг бузилиши), 2) кичик ўзгаришларга беқарорлик тизимнинг эркинлик даражалари сонининг ўзгаришига олиб …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари"

слайд 1 курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари маърузачи абдувалиев абдукаххор абдулхаиевич техника фанлари доктори, профессор қурилишда илмий техник вазифаларни ечиш усуллари. маъруза 4. мавзу: илмий изланишларда математик моделлаштириш режа: математик моделлаштиришнинг умумий тавсифлари. математик моделлаштиришнинг моҳияти. математик моделни қуришга умумий ёндашув. математик моделни танлаш курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари. маъруза 4. мавзу: илмий изланишларда математик моделлаштириш математик моделлаштиришнинг умумий тавсифлари математик модел - бу ҳақиқатнинг математик тасвири, тизим сифатида моделнинг вариантларидан бири бўлиб, уни ўрганиш бошқа бир тизим ҳақида маълумот олишга имкон беради. математик модел ҳақиқий объектнинг хатти-ҳаракатини башорат қилиш учу...

This file contains 23 pages in PPTX format (749.8 KB). To download "курилишда илмий-техник вазифаларни ечиш усуллари", click the Telegram button on the left.

Tags: курилишда илмий-техник вазифала… PPTX 23 pages Free download Telegram