oqsilbiosintezi

PPTX 20 sahifa 754,8 KB Bepul yuklash

20 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 754,8 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 20

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 20

oqsil biosintezi (translyatsiya) oqsil biosintezi (translyatsiya) oqsil biosintezi (translyatsiya) irsiy axborotlarni o‘tkazish mexanizmi, yoki genlar ekspresiyasiga, translyatsiya jarayoni bevosita aloqador bo‘lib, bunda «nuklein kislotalarning to‘rt harfli tili, oqsilni yigirma harfli nutqiga» aylanadi. boshqacha qilib aytganda, translyatsiya davrida ribosomalarda oqsil sintezlanadi. oqsil sintezlovchi sistema o‘z ichiga oqsil molekulasi tarkibiga kiruvchi barcha 20 aminokislotalarni; ma’lum ferment va ma’lum aminokislotalarga spetsifik bo‘lgan minimum 20 turli trnk; kamida 20ta turli aminoatsil-trnk-sintetazalar; ribosomalar (aniqrog‘i 4-12 monoribosoma va ularga birikkan mrnkdan iborat polisomalar); atf va atfni generatsiyalovchi fermentlar sistemasi; ribosomada oqsil sintezini initsiatsiya va elongatsiya bosqichlarida ishtirok etuvchi gtf; 0,005-0,008 m eritmali mg+2 ionlari; oqsil strukturasi haqida axborot saqlovchi mrnk; translyatsiyani turli bosqichlarida qatnashuvchi oqsil omillarini oladi. ribosomalar ma’lumki, tirik organizmlar hujayralarning strukturasiga qarab 2 guruhga – prokariot va eukariotlarga bo‘linadilar. prokariotlar membrana bilan o‘ralgan yadro va mitoxondriya yoki xloroplastlarni saqlamaydi; ular asosan mikroorganizmlar uchun xosdir. hayvon va o‘simliklar, shuningdek, qo‘ziqorinlar, membrana bilan o‘ralgan yadro, shuningdek …

2 / 20

iatsiyalanadi. ular bir-biridan ultratsentrifuga yordamida ajratilishi mumkin. subbirliklarni biri o‘lchami bo‘yicha ikkinchisiga nisbatan 2 marta kattadir. genetik kod va uning tarkibi genetik (biologik) kod. nuklein kislotalar 4 xil turdagi nukleotidlarning ketma-ket joylashishidan, oqsillar esa 20 xil aminokislotaning ketma-ket joylashishidan tuzilgan. polipeptid zanjirdagi har bir aminokislota dnk yoki rnkdagi bir yoki bir necha nukleotid yordamida polipeptid zanjirga biriktiriladi. agar har bir nukleotid bitta qandaydir aminokislotani biriktirgan bo‘lsa, sistema faqatgina 4 xil aminokislotani biriktira oladi. agarda bir aminokislotani polipeptid zanjiriga kodlashtirishda 2 xil nukleotid kombinatsiyasi ishtirok etsa, sistema 16 aminokislotani biriktirishi mumkin. bu sistemadagi 16 ta nukleotidlar dupleti 20 ta aminokislota uchun yetarli emas (42 =16). replikatsiya – dnkdan yangi o‘xshash dnk nusxasini hosil qilish. replikatsiya – dnkdan yangi o‘xshash dnk nusxasini hosil qilish. transkripsiya – dnkdan genetik axborotni mrnkga ko‘chirilishi. translyatsiya – mrnkdan axborotni oqsil strukturasiga o‘tkazish kodon ma’nosi: mrnk o‘rniga poli – u ishlatish yo‘li bilan nirenberg va mattey (1961) …

3 / 20

faqatgina metionin va triptofanni kodi bitta bo‘ladi. kod uzluksiz bo‘ladi, ya’ni ularning o‘rtasida ajratish belgilari bo‘lmaydi, shuning uchun o‘qish to‘g‘ri joydan boshlanishi kerak. kod universal xarakterga ega. barcha tirik organizmlar uchun bir xil aminokislotani kodlashtiradi. hammasi bo‘lib 64 ta triplet kod bo‘lib, 61tasi 20 xil aminokislotani kodlaydi, qolgan 3tasi – uga, uaa, uag – ma’nosiz (nonsens) triplet bo‘lib, birorta aminokislotani kodlashtira olmaydi. ular translyatsiyani chegaralash funksiyasini bajaradi, shu sababli stop- kodonlar deb ataladi. oqsil sintezining bosqichlari translyatsiyadan keyingi o‘zgarishlar oqsil sintezi besh bosqichda boradi: 1.aminokislotalarning faollashuvi. 2.initsiatsiya – sintezning boshlanishi. 3.elongatsiya – polipeptid zanjirning uzayishi. 4.terminatsiya – polipeptid zanjir sintezining tugallanishi. 5.o‘z-o‘zidan o‘ralish va protsessing. sitoplazmada har bir 20 ta aminokislota o‘zining spetsifik trnksi bilan kovalent bog‘lar yordamida birikib, aminoatsil-trnk hosil qiladi. bunda atf energiyasi sarflanadi va magniy ionlari ishtirok etadi. reaksiya har bir aminokislota va ma’lum trnk uchun spetsifik bo‘lgan aminoatsil-trnk- sintetaza fermenti yordamida tezlashtiriladi. tirik organizmlarni barcha hujayralarida …

4 / 20

lar formilmetioninni kodlaydi, ichki triplet bo‘lganda esa o‘z aminokislotalarini, ya’ni aug – metioninni, gug – valinni kodlaydi. polipeptid zanjir initsiatsiyasi. ma’lum polipeptid haqida axborot tutuvchi mrnk ribosomaning kichik subbirligi bilan birikadi, keyin esa ma’lum trnkga birikkan initsiatsiyani boshlovchi aminokislota bilan bog‘lanadi. natijada initsiatsiya kompleksi hosil bo‘ladi. initsiatsiya qiluvchi aminokislotani olib keluvchi trnk mrnk tarkibidagi polipeptid zanjirining boshlanishi haqida xabar beruvchi maxsus triplet yoki kodon bilan komplementarlik prinsipi asosida bog‘lanadi. ribosomada 2 qism tafovut qilinadi: 1. a–aminoatsil – qism 2. r–peptidil – qism. initsiatsiyani boshlovchi fmet–trnk faqat p–qism bilan bog‘lanishi mumkin. qolgan yangi keluvchi amino–atsiltrnklar a-qismga birikadi, p–qism ribosomaning aminokislotadan bo‘shagan trnklar ketadigan joyi hisoblanadi. 3. elongatsiya. bu bosqichda aminokislotalarning ketma-ket kovalent bog‘lanishi orqali polipeptid zanjirning uzayishi sodir bo‘ladi. bu 3-bosqichda davom etadi: tu elongatsiya faktori bilan kompleks hosil qilgan bog‘lariga gtf tutuvchi ikkinchi amino–atsil-trnk ribosoma bilan bog‘lanadi. gtf gidrolizlanadi, hosil bo‘lgan gdf ts elongatsiya faktori katalizlaydigan reaksiya natijasida qaytadan gtfga …

5 / 20

rminator kodonlari rolini o‘ynaydi. 5. polipeptid zanjirning o‘ralishi va protsessing. polipeptid zanjirdagi oqsillarning fosforillanishi, metillanishi va hokazolar polipeptid zanjir sintezlanayotganda yoki sintezlanish tamom bo‘lgandan keyin bo‘ladi. shunday qilib, oqsilning ikkilamchi, uchlamchi va to‘rtlamchi strukturasining hosil bo‘lishi maxsus genetik nazorat omillarini talab etmaydi va oqsilning birlamchi strukturasi tomonidan belgilanib termodinamik erkin jarayon hisoblanib, o‘z-o‘zidan sodir bo‘ladi. ribosomasiz peptidlar sintez mexanizmi bo‘yicha to‘plangan ma’lumotlar, albatta, barcha tirik organlarda oqsil biosintezi asosida matritsa mexanizmini yotishini ko‘rsatadi. translyatsiyadan so‘ng polipeptidlarning parchalanishi u yoki bu holatda ko‘pgina oqsillarga xosdir. oqsilning translyatsiyadan so‘ng o‘zgarishi har xil translyatsiya mahsulotlarining parchalanishidan iborat. bu jarayonlar juda keng tarqalgan. misol uchun, oshqozon-ichak kanalida fermentlarning aktivlanishi oqsilning parchalanish natijasidir. ma’lumki, 2 polipeptid zanjirdan iborat insulin bir polipeptid zanjirdan iborat proinsulinning parchalanishi natijasida hosil bo‘ladi. ba’zi translyatsiya mahsulotlarining yetilishi bir necha ularni proteolitik fermentlar ta’sirida, bosqichlarda parchalanishidan iboratdir. oqsil biosintezining boshqarilishi. oqsil sintezi ingibitorlari oqsil sintezining boshqarilish masalasi hozirgi zamon biokimyosi va …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oqsilbiosintezi" haqida

oqsil biosintezi (translyatsiya) oqsil biosintezi (translyatsiya) oqsil biosintezi (translyatsiya) irsiy axborotlarni o‘tkazish mexanizmi, yoki genlar ekspresiyasiga, translyatsiya jarayoni bevosita aloqador bo‘lib, bunda «nuklein kislotalarning to‘rt harfli tili, oqsilni yigirma harfli nutqiga» aylanadi. boshqacha qilib aytganda, translyatsiya davrida ribosomalarda oqsil sintezlanadi. oqsil sintezlovchi sistema o‘z ichiga oqsil molekulasi tarkibiga kiruvchi barcha 20 aminokislotalarni; ma’lum ferment va ma’lum aminokislotalarga spetsifik bo‘lgan minimum 20 turli trnk; kamida 20ta turli aminoatsil-trnk-sintetazalar; ribosomalar (aniqrog‘i 4-12 monoribosoma va ularga birikkan mrnkdan iborat polisomalar); atf va atfni generatsiyalovchi fermentlar sistemasi; ribosomada oqsil sintezini initsia...

Bu fayl PPTX formatida 20 sahifadan iborat (754,8 KB). "oqsilbiosintezi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oqsilbiosintezi PPTX 20 sahifa Bepul yuklash Telegram