biologiya (turlar bo‘yicha kechki) ta’lim yo’nalishi “genetika va genomika” fanidan kurs

DOCX 39 pages 1.5 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

termiz davlat universityeti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi 60510100 biologiya (turlar bo‘yicha kechki) ta’lim yo’nalishi “genetika va genomika” fanidan k u r s i s h i mavzu: i-rnk ribosma va uning subbirliklari ilmiy rahbar: k. o‘q. n. devonova bajardi: biologiya ta’lim yo‘nalishi 2-kurs talabasi choriyeva mavluda. termiz-2025 r e j a (m u n d a r i j a boblar va paragraflarning nomlanishi betlar kirish:……………………………………….......................................... birinchi bob. i-rnk ning tuzilishi va funksiyasi........................ 1.1 nuklein kislotalar va rnk turlari haqida umumiy ma’lumot………………………………………………………. 1.2 i-rnk (informatsion rnk) ning tuzilishi, asosiy elementlari ………... 1.3 i-rnk ning genetik informatsiyani ko‘chirishdagi roli…………............ ikkinchi bob. ribosomaning tuzilishi va turlari. …………............... 2.1 ribosomaning umumiy tuzilishi: katta va kichik subbirliklar………….................................................................. 2.2 prokaryot va eukaryot ribosomalari orasidagi farqlar........................................................................................... 2.3 ribosoma subbirliklarining tarkibi va ulardagi rnk molekulalari................................................................................. uchinchi bob. i-rnk va ribosoma o‘zaro ta’siri va biologik jarayonlardagi roli………………………….......................................... 3.1 translyatsiya jarayoni va i-rnk ning ribosoma bilan o‘zaro aloqasi............................................................................................... …

2 / 39

ri bo‘lmish molekulyar biologiya sohasida hujayraning genetik axborotini ifodalash va oqsil sintezi jarayonlari chuqur o‘rganib kelinmoqda. bu jarayonlarning markazida esa informatsion ribonuklein kislota (i-rnk) va ribosoma asosiy strukturaviy va funksional elementlar sifatida muhim o‘rin egallaydi. aynan ushbu tuzilmalar orqali genetik kodga muvofiq oqsillar sintez qilinadi va organizmda hayotiy jarayonlar amalga oshiriladi. i-rnk – bu dnkdan olingan genetik informatsiyani oqsil sintezi joyi bo‘lmish ribosomalarga olib boruvchi muhim makromolekula hisoblanadi. ushbu molekula yadroda transkripsiya natijasida hosil bo‘ladi va sitoplazmadagi ribosomalar bilan birlashgan holda translyatsiya jarayonini amalga oshiradi. ribosomalar esa kichik va katta subbirliklardan iborat bo‘lib, oqsil zanjirini bosqichma-bosqich yig‘ish funksiyasini bajaradi. mavzuning dolzarbligi biologiya fanining zamonaviy taraqqiyoti organizmda ro‘y beradigan barcha hayotiy jarayonlarning molekulyar asoslarini chuqur o‘rganishni taqozo etmoqda. ayniqsa, oqsillar sintezi va uni boshqaruvchi molekulalarning strukturasi hamda funksiyasini o‘rganish fan va amaliyot uchun nihoyatda muhim ahamiyatga ega. bu jarayonlarda i-rnk, ribosoma va uning subbirliklari asosiy rolni bajaradi. i-rnk – genetik axborotni …

3 / 39

adagi roli va genetik axborotni tashishda tutgan o‘rnini tahlil qilish; · ribosoma tuzilishi va uning kichik hamda katta subbirliklarining funktsional vazifalarini aniqlash; · oqsil biosintezi jarayonida i-rnk va ribosomalar o‘rtasidagi molekulyar aloqalarni yoritib berish; · mazkur molekulalarning tibbiyot va biotexnologiya sohasidagi amaliy qo‘llanilishi yuzasidan ma’lumotlar tahlilini taqdim etish. kurs ishining vazifalari 1. ushbu kurs ishida quyidagi asosiy vazifalar bajarilishi rejalashtirilgan: 2. i-rnk (informatsion ribonuklein kislota) ning tuzilishi va asosiy biologik funksiyalarini o‘rganish. 3. ribosomaning umumiy tuzilishi va tarkibiy qismlarini ilmiy manbalar asosida tahlil qilish. 4. ribosomaning katta va kichik subbirliklarining tuzilish xususiyatlari va vazifalarini aniqlash. 5. i-rnk va ribosoma o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir va oqsil sintezidagi ishtirokini yoritish. 6. biologik jarayonlarda i-rnk va ribosomalarning genetik informatsiyani ifodalashdagi rolini aniqlash kurs ishining manbalari ushbu kurs ishini yozishda quyidagi asosiy manbalardan foydalaniladi: 1. axmedov a. b., salomova n. g. umumiy biologiya. – toshkent: o‘qituvchi, 2019. 2. xabibullayev b. va boshqalar. biologiya: genetika va …

4 / 39

lalariga uzatishda vositachilik qiladi. aynan shu molekulalar orqali genetik kod o‘qilib, organizmda hayotiy muhim oqsillar sintezlanadi. kurs ishida ushbu makromolekulalarning tuzilishi, funksiyasi, o‘zaro ta’siri hamda biologik jarayonlardagi o‘rni o‘rganiladi. kurs ishining predmeti kurs ishining predmeti — hujayrada oqsil sintezi jarayonini ta’minlaydigan molekulyar-biologik jarayonlar, xususan i-rnk va ribosomaning o‘zaro aloqasi, ularning oqsil biosintezida bajaradigan funksiyalari, struktura va tarkibiy xususiyatlaridir. ushbu fan doirasida i-rnk orqali genetik informatsiyaning ribosomaga uzatilishi, ribosomaning katta va kichik subbirliklari ishtirokida translatsiya jarayonining amalga oshirilishi, hamda bu elementlarning umumiy molekulyar biologiyadagi ahamiyati chuqur o‘rganiladi. i-bob. i-rnk ning tuzilishi va funksiyasi 1.1 nuklein kislotalar va rnk turlari haqida umumiy ma’lumot. nuklein kislotalar, xususan, dnk hayotning davomiyligi uchun muhim makromolekula hisoblanadi. dnk ota-onadan farzandlarga irsiylanadigan axborotni oʻzida saqlaydi, qurilish uchun sarflanadigan oqsil hosil boʻlishini boshqaradi va toʻqima, hujayra hamda organizm funksiyasining bir maromda kechishini taʼminlaydi. dnkning bu maʼlumotlarni qanday qilib tashishi hamda bu maʼlumotlarning hujayra va organizmlar tomonidan qanday qilib …

5 / 39

i dnk emas, balki rnkdan iborat, ammo texnik jihatdan viruslar tirik organizm deb hisoblanmaydi (chunki ular xoʻjayin hujayra yordamisiz koʻpaya olmaydi). hujayra dnksi o‘simlik va hayvonlar singari eukariotlarda dnk hujayrada maxsus membrana bilan oʻralgan birikma boʻlib, u yadroda joylashadi, xuddi boshqa organellalar (masalan, oʻsimliklarning mitoxondriyasi va xloroplasti) singari. bakteriya kabi prokariot organizmlarda dnk nukleoid deb ataluvchi maxsus hujayra hududida joylashganiga qaramay, u membrana bilan oʻralmagan. eukariotlarda dnk odatda xromosomalar deb nomlangan juda uzun, chiziqli qismlarga boʻlinadi, bakteriyalar kabi prokariotlarda esa xromosomalar juda kichik va koʻpincha aylana (halqa) shaklida boʻladi. xromosoma oʻn minglab genlardan iborat boʻlishi mumkin, ularning har biri hujayra tomonidan zarur boʻlgan maʼlum mahsulotni ishlab chiqarish boʻyicha koʻrsatmalar beradi. koʻpchilik genlar oqsil moddalarini kodlaydi, yaʼni ular maʼlum bir oqsilni hosil qilish uchun ishlatiladigan aminokislotalar ketma-ketligini belgilaydi. dnkdagi ushbu maʼlumot oqsil sintezi uchun ishlatilishidan oldin, avvalo, genning rnk nusxasi (transkripti) yaratilishi kerak. rnkning ushbu turi informatsion rnk (irnk) deb ataladi. …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologiya (turlar bo‘yicha kechki) ta’lim yo’nalishi “genetika va genomika” fanidan kurs"

termiz davlat universityeti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi 60510100 biologiya (turlar bo‘yicha kechki) ta’lim yo’nalishi “genetika va genomika” fanidan k u r s i s h i mavzu: i-rnk ribosma va uning subbirliklari ilmiy rahbar: k. o‘q. n. devonova bajardi: biologiya ta’lim yo‘nalishi 2-kurs talabasi choriyeva mavluda. termiz-2025 r e j a (m u n d a r i j a boblar va paragraflarning nomlanishi betlar kirish:……………………………………….......................................... birinchi bob. i-rnk ning tuzilishi va funksiyasi........................ 1.1 nuklein kislotalar va rnk turlari haqida umumiy ma’lumot………………………………………………………. 1.2 i-rnk (informatsion rnk) ning tuzilishi, asosiy elementlari ………... 1.3 i-rnk ning genetik informatsiyani ko‘chirishdagi roli…………............ ikkinchi bob. riboso...

This file contains 39 pages in DOCX format (1.5 MB). To download "biologiya (turlar bo‘yicha kechki) ta’lim yo’nalishi “genetika va genomika” fanidan kurs", click the Telegram button on the left.

Tags: biologiya (turlar bo‘yicha kech… DOCX 39 pages Free download Telegram