muammoli dars o'qitish

PPTX 14 pages 279.8 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 279.8 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: muammoli dars va uni tashkil qilish usullari.darsni tahlil qilish. . mavzu: muammoli dars va uni tashkil qilish usullari.darsni tahlil qilish. reja: muammoli dars va uni tashkil qilish usullari muammoli darsni tahlil qilish . xozirgi ta’lim tizimida samarali o`qitish texnologiyalaridan biri – bu muammoli o`qitishdir. uning vazifasi faol bilish jarayoniga undash va tafakkurda ilmiy-tadqiqot uslubini shakllantirishdir. muammoli o`qitish ijodiy faol shaxs tarbiyasi maqsadlariga mos keladi. pedagogik adabiyotlarda muammoli o`qitishning turli ta’rif va tavsiflari bor. muammoli o`qitishning mohiyati muammoli vaziyatni vujudga keltirish orqali yangi bilimlarni mustaqil o`zlashtirishdan iborat. . muammoli o`qitishni chuqur o`rganish xx asrning 60-yillarida boshlangan bo`lib, uning asosida “tafakkur - muammoli vaziyatdan boshlanadi” - degan g`oya yotadi. muammoli vaziyatda bilish faoliyatining ketma-ketligi quyidagicha bo`ladi: • muammoli vaziyat; • muammoni yechish yo`llarini izlash; • muammoning yechimi; axborot texnologiyalari yoki postindustrial deb atalayotgan bugungi jamiyatda hayot shaxsdan faol harakat qilishni, mustaqil qaror qabul qilishni, hayotning o`zgarayotgan sharoitlariga moslashishni talab qiladi. o`z …

2 / 14

gi g`oyalar yaratish qobiliyatiga ega bo`lish; • turli ijtimoiy guruhlarda kirishimli bo`lish, birgalikda ishlashni bilish yoki nostandart vaziyatlardan chiqishni bilish; • o`zining ma’naviyati, intellekti va madaniy salohiyati ustida mustaqil ishlash. . muammoli o`qitishning asosida amerikalik psixolog, faylasuf va pedagog dj. d’yui (1859-1952) g`oyalari yotadi. u 1894 yilda chikago shahrida o`qitish asosini o`quv rejasi emas, balki o`yinlar va mehnat faoliyati tashkil etgan tajriba maktabini tashkil qilgan. o`qish, hisoblash, yozish bo`yicha mashg`ulotlar bolalarning fiziologik balog`atiga qarab o`z- o`zidan paydo bo`lgan ehtiyojlariga muvofiq o`tkazilgan. dj. d`yui o`qish uchun to`rt ehtiyojni ajratgan: ijtimoiy, konstruktsiyalash, badiiy ifoda, tadqiqiy. bilish manbalari sifatida bolalarga quyidagilar taqdim etilgan: so`z, san’at asarlari, texnik qurilmalari. bolalar o`yin va amaliy faoliyat- mehnatga jalb etilganlar. bu maktabda qo`llangan o`qitishning yangi uslublari, yo`llari va tamoyillari nazariy asoslanmagan va kontseptsiya sifatida ifodalanmagan edi. . dj. d`yui g`oyalari bo`yicha bola bilishda insoniyat yo`lini qaytaradi, bilimlarni o`zlashtirish spontan, boshqarilmaydigan jarayon bo`lib, bola o`zida hosil bo`lgan ehtiyojni …

3 / 14

arata boshladilar. chunki an’anaviy o`qitish shaklida asosiy diqqat o`qituvchi faoliyatiga qaratilgan bo`lsa, muammoli o`qitish kontsepsiyasida asosiy urg`u o`quvchilar tomoniga ko`chadi. muammoli o`qitish tamoyili bo`yicha bilim o`quvchilarga tayyor shaklda uzatilmaydi, balki ilmiy-tadqiqot jarayoniga o`xshatib, o`quv faoliyati jarayonida o`quvchilar tomonidan egallanadi. . muammoli o`qitish ijodiy faoliyatni hamda unga ehtiyojni shakllantirish va rivojlantirishga qaratilgan bo`lib, bu jarayonda o`quvchilar ijodiy fikrlashining rivojlanishi an’anaviy o`qitishdagiga nisbatan jadalroq bo`ladi. lekin muammoli o`qitishning bu funksiyasi oshishi uchun o`quv jarayoniga muammolarning tasodifiy majmuasini kiritish yetarli emas. muammolar tizimi bilimning mazkur sohasiga xos muammolarning asosiy turlarini qamrab olishi kerak. muammoli o`qitishni ta`lim jarayoniga tatbiq etishda o`qituvchi ilmiy va o`quv muammolar orasidagi umumiylikni va farqni ajratishi lozim. ularning umumiyligi – har ikkalasida ham ob’ektiv zidliklar mavjudligi bo`lsa, ilmiy va o`quv muammolarini farqi shuki, ilmiy muammoda qo`yilgan masala hali yechilmagan, o`quv muammoda esa masala yechilgan, uni yechish yo`li va natijasi ma’lum. faqat bu yo`llar va natijalarni o`quvchilar izlab topishi kerak. muammoli …

4 / 14

o – izlayapman, topyapman, kashf etyapman) inson ijodiy faoliyatini, shuningdek yangi kashfiyotlarni yaratishda qo`llanadigan usullarni o`rganadigan fan sifatida psixologiya, kibernetika, strukturali lingvistika, axborot nazariyasi chegarasida rivojlanadi. evristika yangi vaziyatda yangi harakatlarni qurish qonuniyatlarini o`rganadigan fan deb tushunish mumkin. . evristik usullar, masalan, dastlabki ma`lumotlar to`la yoki ishonchli bo`lmagan holda hosil bo`lgan ijodiy masalaning ishga yaroqli lekin doim ham optimal bo`lmagan yechimini topish ehtimolini oshiradi. evristik uslublar juda murakkab, ko`zda tutilmagan vaziyatlarda ham yechimini topish imkonini beradi. evristika maqsadga erishishga ko`maklashadigan harakatlar uslubini belgilaydi. tafakkur- inson ongining bilish ob`ektlari hisoblanmish narsa va hodisalar o`rtasida murakkab, har tomonlama aloqalarning bo`lishini ta`minlovchi umumlashgan va mavhumlashgan aks ettirish jarayonidir. . muammoli ta’limga tayyorgarlik ko`rishda o`qituvchilar qator qiyinchiliklarga duch keladilar. bu qiyinchiliklarni yengishda o`qituvchini innovatsion ijodiy laboratoriyasining ahamiyati katta. ana shunday qiyinchiliklardan biri darsni muammoli tashkil qilish va muammoni o`rganish usulini tanlashdadir. chunki tanlangan usul faqat o`quv materialini o`zlashtirishni ta’minlabgina qolmay, balki o`quvchilar faoliyatida mustaqillikni …

5 / 14

qidagi to`plangan ma’lumotlarga asoslanib, shuni ta’kidlash lozimki, bu ta’lim turi ilmiy-uslubiy jihatdan uch ko`rinishga ega. muammoli vaziyatni vujudga keltirish, muammoning qo`yilishi, muammoning yechishini topish. muammoli vaziyatni o`quv mashg`ulotlarining barchasida shakllantirish mumkin. uni dars jarayonida qancha ko`p shallantirish o`qituvchiga bog`liq. muammoli vaziyatning ahamiyati shundaki u o`quvchilar diqqatini bir joyga (muammoga) qaratadi va o`quvchilarning izlanishiga, fikrlashga o`rgatadi. muammoli vaziyatni yaratganda o`qituvchi o`quvchilar o`z diqqatlarini nimalarga qaratishlari kerakligini aytishi maqsadga muvofiqdir. masalan: «chor rossiyasining xiva xonligini bosib olishi» mavzusida o`quvchilar diqqatini ikki muammoga qaratish zarur. buning uchun o`qituvchi : . 1. xiva xonligining bo`ysundirilishi rossiyaga qanday manfaat keltirar edi? degan savolni qo`yib muammoli vaziyatni yaratadi va o`quvchilarning fikrlarini eshitadi. barcha fikrlarni eshitgach savolga yakuniy xulosani e’lon qilishi kerak. 2. turkmanlarning qo`zg`olonini tahlil qiling. nima uchun qo`zg`olon yengildi? bu savol bilan o`qituvchi ikkinchi muammoli vaziyatni vujudga keltirdi. o`quvchilar yechish jarayonida o`qituvchi bilan birga harakat qilib, muammo yuzasidan fikr va mulohazalarini bayon etib, muammoning yechishiga …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muammoli dars o'qitish"

mavzu: muammoli dars va uni tashkil qilish usullari.darsni tahlil qilish. . mavzu: muammoli dars va uni tashkil qilish usullari.darsni tahlil qilish. reja: muammoli dars va uni tashkil qilish usullari muammoli darsni tahlil qilish . xozirgi ta’lim tizimida samarali o`qitish texnologiyalaridan biri – bu muammoli o`qitishdir. uning vazifasi faol bilish jarayoniga undash va tafakkurda ilmiy-tadqiqot uslubini shakllantirishdir. muammoli o`qitish ijodiy faol shaxs tarbiyasi maqsadlariga mos keladi. pedagogik adabiyotlarda muammoli o`qitishning turli ta’rif va tavsiflari bor. muammoli o`qitishning mohiyati muammoli vaziyatni vujudga keltirish orqali yangi bilimlarni mustaqil o`zlashtirishdan iborat. . muammoli o`qitishni chuqur o`rganish xx asrning 60-yillarida boshlangan bo`lib, uning asosida “...

This file contains 14 pages in PPTX format (279.8 KB). To download "muammoli dars o'qitish", click the Telegram button on the left.

Tags: muammoli dars o'qitish PPTX 14 pages Free download Telegram