latifalar, lof

PPTX 18 sahifa 615,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 18
latifalar, lof latifalar, lof reja: 1. xalq latifalarida nasriddin afandi obrazi. 2. latifalarda kulgi yaratish usullari. 3. mubolag‘a san’atining loflardagi o‘rni. 4. latifa va loflarning xususiyatlari. tayanch so’z va iboralar: xalq latifalari, nasriddin afandi obrazi, kichik nasr, kulgi yaratish usuli, ommaviy janr, lof, mubolag‘a badiiy tasvir vositasi. latifalar xalq og‘zaki ijodining hajm jihatidan kichik nasr ko‘rinishida yaratiladigan kulgili ommaviy janri hisoblanadi. ≪latifa≫ atamasi arabcha lutf so‘zidan olingan bo‘lib, nozik fikrlash, yaxshilik qilmoq, muruvvat ko‘rsatmoq, sharaflamoq kabi ma’nolarni anglatadi. turkiy xalqlarda latifa janri boshga xalqlardagi kabi juda qadimda yaratilgan. olimlar bunday janr namunalarining ayrimlari, hatto ix–xi asrlarda yaratilganligini ko‘rsatib o‘tishgan. professor hodi zarifovning qayd etishicha, latifalarning bevosita nasriddin afandi nomi bilan bog‘lanishini asosan o‘zbekistonda matbaaning paydo bo‘lishi bilan, nasriddin afandi latifalarining kitob tarzida nashr ettirilishi bilan izohlash mumkin. haqiqatan ham, inson hech qachon kulgisiz yashamaydi. kulgi mehnat qilishni osonlashtiradi, zerikarli mehnatni qiziqarli mashg‘ulotga aylantiradi, vaqt o‘tishini tezlashtiradi. shuning uchun qadim zamonlardagi …
2 / 18
a qayd qilingan hikoyadagi voqeaga monand hodisalar keyinchalik latifalarning yaratilishiga sabab bo‘ladi. turli xalqlar latifalarining matnlarini o‘rganish tarixan yashash hududi va tarzi jihatidan bir-biriga yaqin millatlarda shakl va mazmunan deyarli bir xil latifalarning mavjud ekanligini tasdiqlamoqda. jumladan, o‘zbek xalqining nasriddin afandi, mulla nasriddin, xo‘ja nasriddin degan nomlar bilan mashhur bo‘lgan latifa qahramoni hindlarning birbol, turkmanlarning mirali, qozoqlarning aldarko‘sa, arablarning juxa kabi qahramonlari bilan o‘xshashdir. bu qahramonlar haqidagi asarlarda podshohlar, amaldorlar, qozilar, bolalar, oila kabi mavzularning alohida-alohida turkum tarzida kelishining o‘zi ham fikrimizning dalilidir. o‘zbek nasriddin afandi latifalarida bosh qahramon o‘ta hozirjavob, o‘ta zukko, o‘ta dono va tadbirkor inson sifatida gavdalanadi. hayotda uni mot qiladigan hodisa yo‘q va bo‘lishi ham mumkin emas. chunki dono va mutafakkir nasriddin afandi qiyofasida butun xalqning, butun millatning so‘zga chechanligi, zakiy, ya’ni nozik fikrlashi o‘z ifodasini topgandir. latifalarning e’tiborli, tinglovchini o‘ziga jalb qiluvchi fazilati shundan iboratki, ularda savol-javob qilayotgan taraflar bir-birini butkul yechimi topilmas vaziyat da …
3 / 18
an sarosimaga tushgan podshoh, ikkilanib: ≪xo‘sh-xo‘sh, davomida nima bo‘lgan edi? – deb so‘rashga majbur bo‘libdi. afandi: ≪siz shinni o‘radan chiqdingiz, men nopok o‘radan chiqdim, to‘g‘rimi?≫ – debdi. – ha-ha, – debdi podsho, – juda to‘g‘ri. shunda afandi: ≪men sizni yaladim, siz meni yaladingiz≫ – deb javob bergan ekan. afandi latifalari xalqimiz og‘zaki ijodidagi kulgi yaratuvchi hajm jihatidan kichik, go‘zal durdonalar hisoblanadi. o‘zbek xalqining donoligi, hozirjavobligi, o‘z taqdiridagi murakkab vaziyatga bo‘lgan munosabatlari haqida ma’lumot olmoqchi bo‘lgan inson ana shu latifalar bilan tanishishi mumkin. loflar loflar xalqimiz og‘zaki ijodining kulgi yaratuvchi nasriy janri bo‘lib, bu jihatdan latifa va askiyaga yaqin turadi. bu so‘z ma’no jihatdan haddan tashqari bo‘rttirilgan, mahorat bilan to‘qilgan yolg‘on gap, mubolag‘a, maqtanchoqlik tushunchalarini anglatadi. ma’lumki, deyarli har bir shaxs tabiatida o‘ziga qarashli narsa yoki xususiyatni boshqalarnikidan bo‘rttirib ko‘rsatish xislati bor. ayniqsa, yosh bolalar o‘zlarining onalarini hamma onalardan chiroyli, otalarini hammadan kuchli ko‘rishni istaydilar. bolaligimizdagi aynan shu xususiyat ulg‘ayganimizda ham …
4 / 18
yning o‘qini tasavvur qilish ham oson bo‘lmasa kerak. xalq dostonlari va ertaklaridan o‘rin olgan mubolag‘ali lavhalar ko‘p jihatdan loflarga yaqin turadi. ammo loflar faqat mubolag‘ali o‘rinlardangina iborat bo‘lmaydi. loflar o‘ziga xos fikr musobaqasidir. ularda ikki taraf ishtirok etadi. birinchi taraf g‘ayritabiiy mubolag‘a vositasida o‘ziga tegishli narsaning lofini qiladi. hamma gap ikkinchi tarafning javobiga bog‘liq bo‘ladi. chunki ikkinchi taraf birinchi lofchining fikriy mubolag‘asini inkor qilmaydi. aksincha, tasdiqlaydi. ammo keyingi lofchi mohir askiyaboz va nasriddin afandi kabi shunday javob topadiki, avvalgi lofchi bu javobdan lol qoladi. xalq og‘zaki ijodidagi jamoalik xususiyati ko‘proq folklor asarlarining keng ommalashuvida, ularning mukammallashuvida namoyon bo‘ladi. lekin bari bir bu so‘z san’ati namunalari qaysidir ijodkor shaxs tomonidan yaratiladi. va vaqtning o‘tishi, birinchi ijodkor nomining ma’lum emasligi oqibatida mazkur asarga jamoa, ya’ni xalq muallif bo‘lib qoladi. shuning uchun ham boshqa asarlar kabi loflar ham umuman o‘zbek xalqining zukkoligi, hozirjavobligi, mohir ijodkor ekanligini dalillaydi. loflar ko‘pincha qiziqchilik va askiya aytish …
5 / 18
ing nechada? – odam atodan yetti muchal kattaman, – deb javob berdi chaqirib kelgan lofchi. bu javobdan ikkinchi lofchi ho‘ngrab yig‘lay boshladi. – nega muncha to‘lib yig‘layapsiz? – sen tug‘ilgan yili mening bir uylik-joylik o‘g‘lim o‘lgan edi, shu esimga tushib ketdi, – dedi ikkinchisi. shunday qilib, loflarda o‘zbekning kulgiga moyil xalq ekani yana bir bor namoyon bo‘ladi. loflar xalqimizning zukkoligini, fikrlash chegarasi beqiyos ekanligini, so‘zga chechan va hozirjavobligini dalillovchi janrlardan biri hisoblanadi. /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"latifalar, lof" haqida

latifalar, lof latifalar, lof reja: 1. xalq latifalarida nasriddin afandi obrazi. 2. latifalarda kulgi yaratish usullari. 3. mubolag‘a san’atining loflardagi o‘rni. 4. latifa va loflarning xususiyatlari. tayanch so’z va iboralar: xalq latifalari, nasriddin afandi obrazi, kichik nasr, kulgi yaratish usuli, ommaviy janr, lof, mubolag‘a badiiy tasvir vositasi. latifalar xalq og‘zaki ijodining hajm jihatidan kichik nasr ko‘rinishida yaratiladigan kulgili ommaviy janri hisoblanadi. ≪latifa≫ atamasi arabcha lutf so‘zidan olingan bo‘lib, nozik fikrlash, yaxshilik qilmoq, muruvvat ko‘rsatmoq, sharaflamoq kabi ma’nolarni anglatadi. turkiy xalqlarda latifa janri boshga xalqlardagi kabi juda qadimda yaratilgan. olimlar bunday janr namunalarining ayrimlari, hatto ix–xi asrlarda yaratilganligini ko‘rsa...

Bu fayl PPTX formatida 18 sahifadan iborat (615,0 KB). "latifalar, lof"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: latifalar, lof PPTX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram