proeksion chizmachilik

PDF 20 pages 1.2 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PDF

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

8-ma’ruza. proeksion chizmachilik 8.1. kо‘rinishlar. 8.2. qirqimlar va kesimlar . о‘zdst 2.305:97. 8.1.kо‘rinishlarning asosiy tizimlari ma’lumki, chizmada buyumning tasviri asosiy kо‘rinishlar tо‘g‘ri burchakli prdeksiyalash usuli bilan hosil qilinadi. ba’zan buyumning uchta proyeksiyasi bilan uning shakli ichki tuzilishi haqida tо‘liq tasavvurga ega bola olmaymiz. shunday hollarda 8.1, a–rasmda tasvirlangan kubning oltita yoqi proyeksiyalar tekisligi deb qabul qiladi. buyum kub ichiga qо‘yiladi va, har qaysi yoqqa tо‘g‘ri burchakli proyeksiyalanadi; bunda proyeksiyalanuvchi buyum doimo kuzatuvchi bilan tegishli yoq о‘rtasida deb faraz qilinadi, buyumning kub yoqlariga proyeksiyalab chiqqandan keyin, kub yoqlari 8.1, b– rasmda kо‘rsatilgan tartibda frontal proyeksiyalar tekisllgiga joylashtiriladi. 8.1, a – rasm gorizontal proyeksiyalar tekisligi frontal proyeksiyalar tekisligi profil proyeksiyalar tekisligi 8.1, b – rasm natijada, oltita yoqda buyumning oltita tasviri (tо‘g‘ri burchakli proyeksiyasi) hosil boladi, bu oltita tasvirni buyumning oltita asosiy kо‘rinishlari deb aytadilar1. yuqorida aytilgan usulda chizmalarni hosil qilish «yevropacha» tizimda bajarilgan chizmalar deyiladi va e harifi bilan belgilanadi. e …

2 / 20

lgi qо‘yish, qabul qilingan (8.3–rasm). e tizimda bajarilgan chizmalarda belgi qо‘yilmaydi. 1 y.kirgizboyev., sobitov e., raxmonov i. va boshqalar. «mashinasozlik chizmachilik kursi», t., «о‘qituvchi»,1981 с.к. боголюбов “инженерная графика” москва, машиностроение, 2000, 351 с. r.r. umirzakov va boshqalar. “muhandislik chizmasi va eskiz” “barkamol fayz media”toshkent-2018 y. 235 b. pastdan ko’rinish olddan ko’rinish o’ngdan ko’rinish chapdan ko’rinish orqadan ko’rinish tepadan ko’rinish h v w 2 1 5 4 3 6 bosh ko’rinish 8.2 - rasm 8.3 – rasm kompyuterda grafik tasvir (chizma)larni xosil qilish a sistemaga asoslangan. kompyuterda grafik tasvirlarni hosil qilish «kompyuter grafikasi» fanini о‘qitishda batafsil о‘rganiladi. asosiy kо‘rinishlar oltita bо‘lib ular quyidagicha nomlanadi: 1- olddan kо‘rinish, 2-ustdan kо‘rinish, 3-chapdan kо‘rinish, 4-о‘ngdan kо‘rinish, 5-ostdan kо‘rinish, 6-orqadan kо‘rinish2 (8,1, b–rasm). chizmada kо‘rinishlar sonini kamaytirish maqsadida kо‘rinishlarda buyumning kо‘rinmaydigan qismlari shtrix chiziqlar bilan chiziladi va shartli belgilardan foydalaniladi. 2 y.kirgizboyev., sobitov e., raxmonov i. va boshqalar. «mashinasozlik chizmachilik kursi», t., «о‘qituvchi»,1981 , с.к. …

3 / 20

– rasm 8.5–rasm qо‘shimcha kо‘rinish. agar chizmani bajarishda buyumni qandaydir bir qismining shakli va о‘lchamlarini asosiy kо‘rinishlarda о‘zgarishlarsiz tasvirlashning imkoni bо‘lmasa qо‘shimcha kо‘rinishlar qо‘llaniladi. qо‘shimcha kо‘rinish buyumni asosiy proyeksiyalar tekisliklaridan birortasiga ham parallel bо‘lmagan tekislikka proyeksiyalash yо‘li bilan hosil qilinadi. 8.6, a–rasmda qiya yonyuzachali detalning tasviri keltirilgan. bu teshikli yuzacha yuqoridan kо‘rinishda qisqarib tasvirlanadi (8.6, b–rasm). bunday hollarda detalning qiya elementlari о‘ziga parallel bо‘lgan tekislikka prooyeksiyalanadi. masalan, agar detalning qiya yuzachasini о‘ziga parallel bо‘lgan tekislikka proyeksiyalasak, bu yuzachaning haqiqiy tasviri va о‘lchamlariga ega bо‘lamiz (6.6, v–rasm). hosil bо‘lgan qо‘shimcha kо‘rinish, unda predmetning faqat bir qismi tasvirlangan, mahalliy kо‘rinish bо‘lib hisoblanadi, shuning uchun ingichka tutash chiziq bilan chegaralangan. a) b) v) g) d) 8.6 – rasm agar qо‘shimcha kо‘rinish proyeksion bog‘lanishda bо‘lmasa (siljitilgan), kо‘rish yо‘nalishi strelka bilan kо‘rsatiladi va biror harf bilan belgilanadi, chiqarilgan element tasvirining ustiga shu harf yozib qо‘yiladi (8.6, g–rasm). zarur bо‘lganda qо‘shimcha kо‘rinish burib kо‘rsatishga ruxsat etiladi. …

4 / 20

g alohida chegaralangan joylarining shakli va sirtining tuzilishi haqida aniqlik kiritish talab etilsa, faqat shu chegaralangan joyning tasviri bajariladi, bu tasvir mahalliy kо‘rinish deb ataladi. mahalliy kо‘rinish uzuq chiziq bilan, simmetriya о‘qi bilan chegaralanishi mumkin yoki chegaralnmasligi mumkin. 8.9 – rasmda mahalliy kо‘rinishlarni bajarish variantlari keltirilgan. 8.9 – rasm agar mahalliy kо‘rinish boshqa tasvirlar bilan proyeksion bog‘lanishlarda bajarilgan bо‘lsa, mahalliy kо‘rinishning yuqorisiga strelka va harfli belgilashlar yozilmaydi (8.9 – rasmdagi detal tasvirining chap qismiga qarang). mahalliy kо‘rinish uzilish chizig‘i bilan chegaralanmasligi mumkin (masalan, 8.9 – rasmdagi b kо‘rinish). agar tasvir simmetriya о‘qiga ega bо‘lsa, uning yarmini kо‘rsatishga ruxsat etiladi (8.9 – rasmdagi a kо‘rinish). mahalliy kо‘rinishlarni qо‘llash grafik ishlar hajmini kamaytirib, chizma yuzasidan samarali foydalanish imkonini beradi va predmetning shakli haqida tо‘liq tasavvur ta’minlaydi. nazorat savollari 1. о‘zdst 2.305-97 ga asosan asosiy kо‘rinishlar nechta qabul qilingan? 2. qanday holatlarda qо‘shimcha kо‘rinishlardan foydalaniladi? 3. mahalliy kо‘rinish haqida nimani bilasiz? 4. qaysi …

5 / 20

laniladi. buyumni ichki kо‘rinishini chizmada bitta yoki bir necha tekislik bilan fikran kesib kо‘rsatilgan tasvir qirqim deyiladi. bunda buyumning kuzatuvchi bilan kesuvchi tekislikgacha bо‘lgan qismi xayolan olib tashlanadi. qirqim shartli tasvir bо‘lib unda buyumning tekislik bilan kesilgan joyi (kesimi) va tekislik orqasidagi kuzatuvchiga kо‘rinadigan qismi kо‘rsatiladi. 8.10– rasmda kesim bilan qirqimning farqi kо‘rsatilgan. 8.10– rasm qirqimni bir qancha alomatlari bilan xillarga ajratish qabul qilingan (6.11- rasm): 1. kesuvchi tekisliklarning soniga qarab oddiy va murakkab qirqimlarga bо‘linadi; 2. kesuvchi tekislikni gorizontal tasvir tekisligiga nisbatdan xolatiga qarab frontal, gorizontal, profil va qiya qirqimlar bо‘ladi. 3. kesuvchi tekislikni buyumning bosh о‘lchamlariga (gobarit) nisbatan joylashishiga qarab bо‘ylama va kо‘ndalang kesilgan qirqimlar bо‘ladi. 4. qirqim mukammal bajarilishiga qarab tо‘liq va mahalliy bо‘ladi. qirqimlar о‘zdst: 2.305-97 ga muvofiq bajariladi. 8.11–rasm. qirqinlarning tasnifi. bitta tekislik yordamida bajarilgan qirqim oddiy qirqim bо‘ladi. oddiy qirqim frontal oddiy qirqimlar, gorizontal, profil, kо‘ndalang, bо‘ylama, qiya va mahalliy qirqimlarga bо‘linadi. frontal qirqim …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "proeksion chizmachilik"

8-ma’ruza. proeksion chizmachilik 8.1. kо‘rinishlar. 8.2. qirqimlar va kesimlar . о‘zdst 2.305:97. 8.1.kо‘rinishlarning asosiy tizimlari ma’lumki, chizmada buyumning tasviri asosiy kо‘rinishlar tо‘g‘ri burchakli prdeksiyalash usuli bilan hosil qilinadi. ba’zan buyumning uchta proyeksiyasi bilan uning shakli ichki tuzilishi haqida tо‘liq tasavvurga ega bola olmaymiz. shunday hollarda 8.1, a–rasmda tasvirlangan kubning oltita yoqi proyeksiyalar tekisligi deb qabul qiladi. buyum kub ichiga qо‘yiladi va, har qaysi yoqqa tо‘g‘ri burchakli proyeksiyalanadi; bunda proyeksiyalanuvchi buyum doimo kuzatuvchi bilan tegishli yoq о‘rtasida deb faraz qilinadi, buyumning kub yoqlariga proyeksiyalab chiqqandan keyin, kub yoqlari 8.1, b– rasmda kо‘rsatilgan tartibda frontal proyeksiyalar tekisllgiga joylas...

This file contains 20 pages in PDF format (1.2 MB). To download "proeksion chizmachilik", click the Telegram button on the left.

Tags: proeksion chizmachilik PDF 20 pages Free download Telegram