ortagonal proeksiyalarni qayta tuzish usullari

PDF 31 pages 1.3 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PDF

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

ortagonal proeksiyalarni qayta tuzish usullari. 5-ma’ruza. epyurni qayta tuzish usullari. reja 5.1. umumiy ma’lumotlar. 5.2. almashtirish usuli. masalalarni yechish algoritmi. 5.3. aylantirish usuli. masalalarni yechish algoritmi. 5.4. joylashtirish usuli. xususiy vaziyatdagi tekisliklarni joylashtirish. masalalarni yechish algoritmi. 5.1– umumiy ma’lumotlar geometrik shaklning proyeksiyalaridagi holatlari uning fazoda proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan joylashuviga bog‘liq. umumiy vaziyatdagi geometrik shakllarning proyeksiyalari proyeksiyalar tekisliklariga qisqarib proyeksiyalanadi (5.1,a,b–rasm). agar geometrik shaklning proyeksiyasi originaliga teng bo‘lib proyeksiyalansa, bu shaklga oid metrik xarakteristikalarni tomonlarining haqiqiy o‘lshamlari, uchlaridagi burchaklarning qiymatlari va boshqa xarakteristikalarni aniqlash mumkin (9.1,v–rasm). demak, shunday xulosaga kelish mumkinki, agar geometrik shakl proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan fazoda xususiy vaziyatda berilsa yoki umumiy vaziyatda berilgan geometrik shakl xususiy vaziyatga keltirilsa, bu bilan metrik va pozision masalalarni yechish mumkin. shuning uchun ayrim hollarda umumiy vaziyatda berilgan geometrik shakllarning berilgan ikki proyeksiyasi asosida maqsadga muvofiq ravishda yangi xususiy vaziyatga keltirilgan proyeksiyalari tuziladi. a) b) v) 5.1-rasm. geometrik shaklning berilgan ortogonal proyeksiyalari asosida yangi …

2 / 31

tirilmasdan proyeksiyalar tekisliklari sistemasini unga nisbatan xususiy vaziyatga kelguncha yangi proyeksiyalar tekisliklari bilan almashtirish - proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usuli deyiladi. quyida bu usullarni alohida ko‘rib shiqamiz. proyeksiyalar tekisliklarini almashtirish usulida geometrik shaklning dastlabki fazoviy vaziyati saqlanib qoladi. proyeksiyalar tekisliklari berilgan geometrik shaklga nisbatan xususiy (parallel yoki perpendikulyar) vaziyatda bo‘lgan yangi proyeksiyalar tekisliklari bilan almashtiriladi. bunda dastlabki va yangi proyeksiyalar tekisliklarining o‘zaro perpendikulyarlik sharti bajarilishi talab qilinadi. bu usulda geometrik shaklning fazoviy vaziyati o‘zgarmaydi, balki proyeksiyalash yo‘nalishi yangi proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar qilib olinadi. geometrik masalada qo‘yilgan shartga ko‘ra, proyeksiyalar tekisliklari bir yoki ikki marta ketma-ket almashtirish mumkin. proyeksiyalar tekisliklarining ikki marta almashtirilganda, ular ketma-ket ravishda, masalan, avval geometrik shaklga nisbatan parallel, so‘ngra unga perpendikulyar yoki aksinsha qilib almashtiriladi. 5.2. almashtirish usuli. masalalarni yechish algoritmi. proyeksiyalar tekisliklarining bittasini almashtirish. fazodagi biror a nuqta va uning h va v proyeksiyalar tekisliklardagi a′ va a″ ortogonal proyeksiyalari berilgan bo‘lsin (5.2,a–rasm). agar v tekislikni v1 …

3 / 31

ksiyasini yasash uchun a nuqtadan o1x1 ga perpendikulyar tushiriladi (5.2,b–rasm). uning davomiga a″ax masofa qo‘yiladi. natijada, hosil bo‘lgan a′ va a″1 lar a nuqtaning yangi h v1 tekisliklar sistemasidagi proyeksiyalari bo‘ladi. frontal proyeksiyalar tekisligi yangi proyeksiyalar tekisligi bilan almashtirilganda nuqtaning z koordinatasi o‘zgarmaydi. a) b) 5.3-rasm. h va v proyeksiyalar tekisliklari tizimida b nuqta b′ va b″ proyeksiyalari berilgan bo‘lsin (5.3,a–rasm). h tekislikni h1⊥v tekislik bilan almashtirsak, 1h v yangi tekisliklar tizimiga ega bo‘lamiz. b nuqtadan h tekislikka perpendikulyar o‘tkazib, bu nuqtaning b′1 proyeksiyasini yasaymiz. nuqtaning yangi tekisliklar tizimidagi chizmani yasash uchun (5.3,b–rasm) h1 tekislikni v tekislik bilan jipslashtiramiz. chizmada b nuqtaning yangi proyeksiyasini yasash uchun uning b″ proyeksiyasidan o1x1 ga o‘tkazilgan perpendikulyarning davomiga b′1bx1=b1bx masofa qo‘yiladi. natijada hosil bo‘lgan b′1 va b″ yangi 1h v tekisliklar tizimidagi b nuqtaning chizmasi bo‘ladi. demak, gorizontal proyeksiya tekisligi almashtirilganda, nuqtaning yangi gorizontal proyeksiyasida y koordinatasi o‘zgarmaydi. proyeksiyalar tekisliklarini ketma-ket ikki marta almashtirish. …

4 / 31

y vaziyatda joylashgan o2x2 o‘qi olinadi va nuqtaning a″1 proyeksiyasidan o2x2 ga perpendikulyar o‘tkazib, uning davomiga a′ax1 masofa qo‘yiladi. shunday qilib o2x2 tizimda a nuqtaning a″1 va a′1 yangi proyeksiyalari hosil bo‘ladi. 5.5–rasmda b nuqtaning 1h v tizimdan н v1 va 1 1 н v tizimga o‘tish natijasida hosil bo‘ladigan yangi b″1 va b′1 proyeksiyalarini yasash ko‘rsatilgan. nuqtaning yangi proyeksiyalarini yasash qoidalariga asoslanib, geometrik shakllarning yangi, maqsadga muvofiq bo‘lgan proyeksiyalarini yasash mumkin. 5.1–masala. umumiy vaziyatda berilgan ab(a′b′, a″b″) kesmaning haqiqiy uzunligi aniqlash talab etilsin (5.6-rasm). yechish. buning uchun umumiy vaziyatda berilgan ab kesmaga parallel qilib gorizontal yoki frontal proyeksiyalar tekisligini yangi proyeksiyalar tekisligi bilan almashtiriladi. chizmada masalani yechish uchun uning yangi o1x1 proyeksiyalar o‘qini kesmaning biror, masalan, a′b′ gorizontal proyeksiyasiga parallel qilib olinadi. hosil bo‘lgan н v1 proyeksiyalar tekisliklari tizimida ab kesma v1 proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘ladi va bu tekislikda u haqiqiy uzunligiga teng bo‘lib proyeksiyalanadi. 5.2–masala. umumiy vaziyatdagi p(pn, …

5 / 31

qv) tekislik bilan kesishish nuqtasi yasalsin (5.8–rasm). 5.4-rasm. 5.5-rasm. 5.6-rasm. yechish. masalani yechish uchun q tekislikni gorizontal yoki frontal proyeksiyalovchi tekislik vaziyatiga keltiramiz. buning uchun yangi o1x1 proyeksiyalar o‘qini tekislikning biror iziga masalan, qh ga perpendikulyar qilib o‘tkaziladi. natijada, tekislikning yangi qv1 izini hamda to‘g‘ri chiziqning a″1 b″1 proyeksiyasi yasaladi. hosil bo‘lgan kesmaning a″1 b″1 proyeksiyasi bilan tekislik qv1 izining kesishgan k″1 nuqtasi ab kesmaning q tekislik bilan kesishish nuqtasi bo‘ladi. bu nuqtani teskari yo‘nalishda proyeksiyalab, berilgan to‘g‘ri chiziq kesmasi bilan tekislikning kesishish nuqtasining k′ va k″ proyeksiyalari yasaladi. xuddi shu usul bilan ab(a′b′, a″b″) to‘g‘ri chiziqning ∆cde(∆c′d′e′, ∆c″d″e″), bilan kesishish nuqtasining f′ va f″ proyeksiyalarini yasaladi (5.9–rasm). bunda mazkur uchburchak tekislik proyeksiyalovchi tekislik vaziyatga keltiriladi. buning uchun chizmada ∆сde tekislikning biror bosh chizig‘iga, masalan, с1(с′1′,с″1″) frontaliga perpendikulyar qilib yangi o1x1 proyeksiyalar o‘qini o‘tkaziladi. uchburchakning с′1d′1e′1 to‘g‘ri chiziq kesmasi tarzida proyeksiyalangan proyeksiyasi va kesmaning a′1b′1 yangi proyeksiyalari yasaladi. ularning o‘zaro …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ortagonal proeksiyalarni qayta tuzish usullari"

ortagonal proeksiyalarni qayta tuzish usullari. 5-ma’ruza. epyurni qayta tuzish usullari. reja 5.1. umumiy ma’lumotlar. 5.2. almashtirish usuli. masalalarni yechish algoritmi. 5.3. aylantirish usuli. masalalarni yechish algoritmi. 5.4. joylashtirish usuli. xususiy vaziyatdagi tekisliklarni joylashtirish. masalalarni yechish algoritmi. 5.1– umumiy ma’lumotlar geometrik shaklning proyeksiyalaridagi holatlari uning fazoda proyeksiyalar tekisliklariga nisbatan joylashuviga bog‘liq. umumiy vaziyatdagi geometrik shakllarning proyeksiyalari proyeksiyalar tekisliklariga qisqarib proyeksiyalanadi (5.1,a,b–rasm). agar geometrik shaklning proyeksiyasi originaliga teng bo‘lib proyeksiyalansa, bu shaklga oid metrik xarakteristikalarni tomonlarining haqiqiy o‘lshamlari, uchlaridagi burchaklarning qiymat...

This file contains 31 pages in PDF format (1.3 MB). To download "ortagonal proeksiyalarni qayta tuzish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: ortagonal proeksiyalarni qayta … PDF 31 pages Free download Telegram