xristianlik dinining tarixi va asosiy g‘oyalari

DOCX 16 pages 37.8 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.8 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

4-mavzu. xristian dini tarixi va asosiy g‘oyalari reja: 1. xristianlikning jahon dini sifatidagi maqomi. xristianlikning paydo bo‘lishi va tarqalishi. 2. xristianlikning muqaddas kitobi. xristianlikning ta’limoti, marosimlari va bayramlari. 3. xristianlikning asosiy yo‘nalishlari: katolitsizm g’oyalarining o‘ziga xos xususiyatlari. pravoslavlik oqimi mohiyati. protestantlik oqimining shakllanishi va rivojlanishi. 4. o‘zbekistonda xristian dinining tarixi va hozirgi zamon. 5. xristian dinida inson tarbiyasiga oid g’oyalarning ijtimoiy ahamiyati. tayanch tushunchalar: «moshiax», «silangan» yoki «siylangan» «xristos» «xristianlik» yoki «masihiylik», «nazaret», lyuteranlik, baptizm, anglikanlik va kalvinizm, diakon, ruhoniy yepiskop, kollegiya. 1.xristianlikning jahon dini sifatidagi maqomi. xristianlikning paydo bo‘lishi va tarqalishi. xristianlikning vujudga kelishi. xristianlik dini buddaviylik va islom dinlari qatorida jahon dini hisoblanadi. bu din o‘ziga e’tiqod qiluvchilarning soni jihatidan jahon dinlari orasida eng yirigi hisoblanadi. unga e’tiqod qiluvchilarning soni 1 mlrd. 600 mln. bo‘lib, bu son dunyo aholisining deyarli uchdan biriga to‘g‘ri keladi.xristianlik asosan yevropa, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya qit’alarida hamda qisman afrika qit’asining janubiy qismida …

2 / 16

i tomondan esa ruhoniylar xalqni turli soliqlar va majburiyatlar bilan ko‘mib tashlagan edilar. xuddi shu davrda yahudiylar o‘rtasida kutilayotgan xaloskorning kelishi yaqinlashib qolganligi haqida xabar tarqatuvchilar paydo bo‘ldi. ular xalqni kutilayotgan xaloskor kelishiga tayyorlash uchun chiqqan edilar. shunda iso masih yahudiylikni isloh qilish va uni turli xurofotlardan tozalash g‘oyasi bilan chiqib, xristian diniga asos soldi. yahudiylar uni va uning izdoshlarini falastindan quvg‘in qildilar. isoning 33 yoshida fitnachilikda ayblab qatl etishga hukm qildilar. isoning tarixiyligi xususida diniy va diniy bo‘lmagan manbalar orasida ixtilof mavjud: xristianlik manbalari isoning o‘zi xudo bo‘la turib, insoniyatning gunohlarini o‘ziga olish uchun odam qiyofasida tug‘ilganini, uning tarixiy shaxs ekanini ta’kidlab, uning hayot tarzini, insonlar bilan muloqoti haqidagi keng ma’lumotlarni bersada, diniy bo‘lmagan manbalarda isoning nomi uchramaganligini nazarda tutib, u tarixiy emas, balki afsonaviy shaxsdir deguvchilar ham bor. iso nomiga qo‘shiluvchi masih so‘zi qadimiy yahudiy tili - ivritdagi «moshiax» so‘zidan olingan bo‘lib, «silangan» yoki «siylangan» ma’nolarini beradi. grekchada …

3 / 16

qonunlarini o‘zida jamlagan muqaddas kitoblar majmuasidir.uning tarkibiga kirgan yahudiy diniga taalluqli kitoblar «qadimiy ahd» deb, xristian ta’limotiga tegishli kitoblar «yangi ahd» deb nomlanadi. yahudiy va xristian bibliyalari bir-biriga mos kelmaydi. yahudiylarning muqaddas kitobi qadimiy isroil va qadimiy yahudiylarning diniy ta’limot va urf-odatlari asosida eramizdan avalgi xiii asrda yozilgan bo‘lsa, xristianlarning kitobi esa eramizning boshlarida vujudga keldi. yahudiylar xristianlarning kitobini muqaddas kitob sifatida tan olmaydilar. xristianlar esa yahudiylarning kitobini muqaddas kitob sifatida tan oladilar. bibliya so‘zining grekchadan tarjimasi biblia - kitob, o‘ram ma’nolarini anglatadi. hozirgi bibliya katolik nashrlarida 72 ta kitobdan, protestant nashrlarida esa 66 kitobdan iborat. yahudiylarning yana bir diniy manbasi “talmud” ning xabar berishicha “qadimiy ahd” da 24 ta kitob bo‘lishi kerak. qadimiy yahudiy tarixchisi iosif flaviyning aytishicha 22 ta kitob bo‘lishi kerak. protestantlar va yahudiylar, trident soboridan keyin (1545-1563) katoliklar ham “qadimiy ahd” tarkibiga 45 ta kitob kiritadilar. bu son bilan yuqorida keltirilgan son o‘rtasidagi tafovutni keyinchalik ba’zi …

4 / 16

ayg‘ambarlar kitoblari»ga «vahiy» kitobi kiradi. bibliyaning kitoblari boblarga, boblar esa suralarga bo‘linadi. uning hozirgi qabul qilingan bo‘linishi nenterberiya yepiskopi stefan langton (vafoti 1228-y.) tomonidan kiritilgan. u 1214-yili lotin tilidagi matnni boblarga bo‘lib chiqdi va bu narsa keyinchalik yahudiy va yunon tillaridagi matnlarga ham joriy qilindi. suralar avval santes panino (v. 1541-y.) keyinchalik 1555-yilarda robert etenlar tomonidan raqamlandi. tavrot. musoga tegishli bo‘lgan, besh kitob «tavrot» deb ataladi va u quyidagi kitoblarga bo‘linadi: 1) «borliq» yoki «ibtido»; 2) «chiqish»; 3) «levit»; 4) «sonlar»; 5) «ikkinchi qonun». injil. injil - xushxabar ma’nosini anglatadi. “yangi ahd” tarkibiga kirgan injil 4 ga bo‘linadi. 1) matvey injili; 2) marko injili; 3) luka injili; 4) ioann injili. xristianlik ta’limoti. manbalar xabar berishicha, xristianlik yahudiy muhitida yuzaga kelgan. bu esa xristianlikning yahudiylikdan ko‘p jihatdan ta’sirlanishiga sabab bo‘ldi. xristianlikning asosiy g‘oyasi - isoning odamzodning xaloskori «messiya» ekanligi yahudiylikda mavjud bo‘lib, oxiratga yaqin kelishi kutilayotgan xaloskor haqidagi ta’limotdan kelib chiqqandir. …

5 / 16

dudidagi xristian jamoalarini o‘zaro kelishtirish va tartibga solish maqsadida nikey shahrida i butun olam xristian soborini chaqirdi. 381-yili konstantinopolda ii butun olam xristian sobori bo‘lib o‘tdi. bu soborlarda xristianlik ta’limotining asoslari qabul qilindi va bu asoslar 12 qismda ifodalandi. birinchi qismda olamni yaratgan xudo haqida so‘z yuritiladi. ikkinchi qismda xudoning o‘g‘li iusus xristosga iymon keltirish haqida so‘z boradi. uchinchi qismda ilohiy mujassamlashuv haqida so‘z yuritilib, unga ko‘ra, iso xudo bo‘la turib, bokira bibi maryamdan tug‘ilgan va inson qiyofasiga kirgan. to‘rtinchi qismda isoning azob-uqubatlari va o‘limi haqida so‘z ketadi. bu gunohlarning kechirilishi haqidagi aqidadir. bunda isoning tortgan azoblari va o‘limi tufayli xudo tomonidan insoniyatning barcha gunohlari kechiriladi deb e’tiqod qilinadi. beshinchi qismda isoning xochga mixlanganidan so‘ng uch kun o‘tib qayta tirilganligi haqidagi aqida keladi. oltinchi qismda isoning meroji haqida so‘z yuritiladi. yettinchi qismda isoning nuzuli (ikkinchi marotaba yerga qaytishi) haqida so‘z yuritiladi. sakkinchi qism muqaddas ruhga iymon keltirmoq borasidadir. to‘qqizinchi qism …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xristianlik dinining tarixi va asosiy g‘oyalari"

4-mavzu. xristian dini tarixi va asosiy g‘oyalari reja: 1. xristianlikning jahon dini sifatidagi maqomi. xristianlikning paydo bo‘lishi va tarqalishi. 2. xristianlikning muqaddas kitobi. xristianlikning ta’limoti, marosimlari va bayramlari. 3. xristianlikning asosiy yo‘nalishlari: katolitsizm g’oyalarining o‘ziga xos xususiyatlari. pravoslavlik oqimi mohiyati. protestantlik oqimining shakllanishi va rivojlanishi. 4. o‘zbekistonda xristian dinining tarixi va hozirgi zamon. 5. xristian dinida inson tarbiyasiga oid g’oyalarning ijtimoiy ahamiyati. tayanch tushunchalar: «moshiax», «silangan» yoki «siylangan» «xristos» «xristianlik» yoki «masihiylik», «nazaret», lyuteranlik, baptizm, anglikanlik va kalvinizm, diakon, ruhoniy yepiskop, kollegiya. 1.xristianlikning jahon dini sifatidagi maqomi. x...

This file contains 16 pages in DOCX format (37.8 KB). To download "xristianlik dinining tarixi va asosiy g‘oyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xristianlik dinining tarixi va … DOCX 16 pages Free download Telegram