inson miyasi

PPTX 37 pages 29.2 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.2 MB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

project presentation miya va psixika shodiboyev sh. inson miyasi murakkab va jumboqli jean-pierre changeux «agar xx asr atom hamda molekulyar biologiya asri bо‘lgan bо‘lsa, xxi asr shubhasiz miya tadqiqoti asri bо‘ladi», ispan nevroanatom olimi santiago ramon yu cajal italyan shifokori gamillo golgining ranglash metodi asosida neyronlar, ya’ni miya hujayralarining turfa funksiyalari hamda о‘zaro uyg‘un tarzda harakatlanishini kashf qilgan «nevrologiya bog‘i hamisha tadqiqotchilar uchun hayajonli mо‘jizalar hamda beqiyos taassurotlarni hozirlab qо‘yadi. xuddi hasharotshunos olim rangli kapalak mohiyatini anglash uchun kapalak oviga chiqqani kabi, meningqiziqishlarim ham gulzororalab qalbning sirli kapalaklari hisoblanmish katta va kichik shakllardan iborat hujayra mohiyatini kuzatdi. kunlar kelib yana kim bilsin ularning sirli qanoti biz uchun qorong‘u bо‘lgan ruhiyat sirlaridan ogoh etsa ajabmas». hali hanuz miya biz uchun jumboq miya tadqiqotining fan sifatid namoyon bо‘lishida amerikalik nevrolog olim erik kandelning 1960 yillarda boshlagan ilmiy tadqiqoti asos bо‘lgan. charlez sherrington fikrlariga tayangan holda izlanishlar olib borgan. harry grundfest kolumbiya universiteti …

2 / 37

alda) yaxlit bо‘lganini, bas, biz uni yorib, yuborganimizni va barcha tirikmavjudotni suvdan (paydo) qilganimizni kо‘rmaydilarmi?» ("anbiyo" surasi, 30-oyat). 1 metrgacha akson ya’ni, sinaps bir neyronning axonal boutoni hamda boshqa neyronning dendrit spines boshchasidan tarkib topgan bо‘ladi. neyronlar о‘zlarining о‘ziga birikkan qismi, mayda novdachalari bilan ma’lumotlarni qabul qiladi. ularni qayta ishlaydi va sinapslar orqali boshqa neyronga uzatadi. clancy nuqtai nazarida miya yarim shari o‘ng qismi odatda intuitiv (ichki his orqali) о‘ylash jarayoni uchun mas’ul bо‘lsa, chap yarim shar asosan mantiqiy jarayonni boshqaradi. corpus callosim (balken) – qadoqsimon tana bо‘lib, u miyaning ikkalayarim sharlari orasidagi asab tolalaridan tashkil topgan birikish joyidir. bu qadoqsimon tana samarali о‘rganish uchun miyaning ikkala yarim sharlari funksiyalarini butunlab, tо‘ldirib turish uchun mas’uldir. thalamus – kо‘ruv bо‘rtig‘i – bosh miya qobig‘ida joylashgan. sezgi organlaridagi ma’lumotlar oqimini uzatib turuvchi stansiyasi. sensory and motor signals, regulation of consciousness, sleep, and alertness gipothalamus – tana harorati, ochlik hamda uyquning yuzaga kelishini …

3 / 37

i boshqarib turuvchi markaz: motivatsiya, harakat va amallarni: yaxshi-yomon amallarni ham rejalashtirishi, anglashi, rost-yolg‘on sо‘zlarni aytishga qaror qabul qilishiva aytishi anatom va fiziolog olimlar martini hamda bartholomew qarashlarida ham buni tasdiq etuvchi fikrlar mavjud: «aftidan, miyaning old, peshona qismi harakat funksiyalari bilan bir qatorda, tajovuzkorlik hissining funksional markazi bо‘lishi ham mumkin». bu ma’lumot ham qur’oni karim suralarida keltirib о‘tilgan: «yо‘q, qasamki, agar u (bundaygumrohlikdan) tо‘xtamasa, albatta biz uni о‘sha peshona sochidan, о‘sha yolg‘onchi, adashgan peshona sochidan tutarmiz» ("alaq" surasi, 15–16 oyatlar). miyada о‘rganish jarayoni bu – neyron populyatsiyalarining qurilish tizimi, barpo etilishidir. neyrodidaktika fani 1980 yilning oxirlarida gerhard preiss neyrodidaktik olimlarning kuzatuvi natijalariga kо‘ra, takrorlashning faoydali tomonini ochib bergan. psixika bu aks ettirishdir. jonli va jonsiz tabiatda aks ettirishning o‘ziga xos usullari mavjud. aks ettirish jarayonini quyidagicha ifodalash mumkin. jonsiz materiya uchun aks ettirishning mexanik, kimyoviy va fizik turlari xosdir. masalan, ko‘zguning aks ettirishi, suvdagi ta’sir va boshqalar. jonli materiya …

4 / 37

i.s.turgenevning miyasi 2012 g, v.m.bexterevning miyasi 1720 g, i.p.pavlovning miyasi 1653 g, d.i.mendeleevning miyasi 1751 g, anatol fransisning miyasi 1017 g ichki a’zolar faoliyatini idora qilishda o‘ziga xos qarama-qarshi bo‘lib, bir organ faoliyatini qarama- qarshi holatga keltiradi. masalan, simpatik tizim yurak faoliyatini tezlashtirsa, parasimpatik tizim esa bu faoliyatni susaytiradi. organizmning me’yordagi faoliyati simpatik va parasimpatik vegetativ nerv tizimining ma’lum bir “muvozanatida” saqlanadi. vegetativ nerv tizimi emotsional kechinmalarda katta rol o‘ynaydi. simpatik va parasimpatik nerv tizimi retikulyar formatsiya - joylashgan nerv tolalari tarmog‘i bilan o‘zaro birikkan to‘rsimon tuzilmadir. u bosh miyaning elektrik faoliyatiga, bosh miya qobig‘ining funksional holatiga, qobiq osti markazlariga, miyachagava orqa miyaga ta’sir qiladi. maintaining behavioral arousal and consciousness, somatic motor control, cardiovascular control, pain modulation, sleep and consciousness, and habituation odam va hayvonlar miyasining funksional tizimida muhim farqlar kuzatiladi. hayvonlarning ikkala yarim sharlari bir xil qiymatga ega bo‘lgan bir vaqtda odamning chap yarim shari odamda dominanta (hukmron) bo‘lib, …

5 / 37

r. neyron – nerv tizimining tuzilma va faoliyat birligidir. neyron – nerv tizimining tuzilma va faoliy birligidir. afferent oraliq motoneyron neyronlarning asosiy funksiyasi kodlangan axborotni tashuvchi nerv impulslarini tahlil qilishdir. neyronlarning shakli turlicha – yulduzsimon, uchburchaksimon, duksimon neyronda membrana, yadro, turli organoidlarni kо‘rish mumkin dendritlarning umumiy yuzasi neyron tanasining о‘lchamidan katta bо‘lib, ularda juda kо‘p sonli boshqa neyronlarning uchlari joylashgan bо‘ladi. bu bо‘rtmalarning soni tug‘ilgandan keyin ancha ortadi va ular neyronni boshqa hujayralar bilan muloqotini oshiradi. nerv hujayralarining kattalashuvi maktab yoshidagi bolalarda kuzatiladi. bola qanchalik kо‘p о‘qisa, uning neyronlardagi bо‘rtmalar soni shunchalik kо‘p bо‘ladi. neyron о‘z navbatida, glial xujayralar bilan juda yaqin bog‘langan bо‘ladi. odamning miyasida 25 milliardga yaqin neyronlar mavjud. periferik asab tizimiga kiruvchi tugunlardagi asab xujayralar soni 25 mln. chamasida. hayvon tanasida taxminan 50 mlrd. neyron bо‘lib , ularning uncha kо‘p bо‘lmagan qismigina tananing periferik bо‘limlarida joylashgan aksonning asab impulslarini о‘tkazish tezligi uning miyelin qobig‘i bilan о‘ralishi va …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson miyasi"

project presentation miya va psixika shodiboyev sh. inson miyasi murakkab va jumboqli jean-pierre changeux «agar xx asr atom hamda molekulyar biologiya asri bо‘lgan bо‘lsa, xxi asr shubhasiz miya tadqiqoti asri bо‘ladi», ispan nevroanatom olimi santiago ramon yu cajal italyan shifokori gamillo golgining ranglash metodi asosida neyronlar, ya’ni miya hujayralarining turfa funksiyalari hamda о‘zaro uyg‘un tarzda harakatlanishini kashf qilgan «nevrologiya bog‘i hamisha tadqiqotchilar uchun hayajonli mо‘jizalar hamda beqiyos taassurotlarni hozirlab qо‘yadi. xuddi hasharotshunos olim rangli kapalak mohiyatini anglash uchun kapalak oviga chiqqani kabi, meningqiziqishlarim ham gulzororalab qalbning sirli kapalaklari hisoblanmish katta va kichik shakllardan iborat hujayra mohiyatini kuzatdi. kunlar...

This file contains 37 pages in PPTX format (29.2 MB). To download "inson miyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: inson miyasi PPTX 37 pages Free download Telegram