transport vositalarini boshqarishning psixofiziologik xususiyatlari

DOCX 4 sahifa 192,3 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 192,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 4

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

9-mavzu. katta tezlikda va kunning qorohg’i vaqtida transport vositasini boshqarishning psixofiziologik xususiyatlari. reja: 1. avtomobil tezligi va yo’l harakati xavfsizligi. 2. haydovchi faoliyatida vaqt tig’izligi. 3. kunning qorong’u vaqtlarida sodir bo’lgan yth va ularning sabablari. jamiyatning rivojlanish tarixiga nazar soladigan bo’lsak, insonlar harakat tezligini poygada yuguruvchi otlarga qiyoslab solishtirishgan, ammo avtomobil ixtiro qilinganidan keyin “tezlik” tushunchasi avtomobillarga ko’chgan. avtomobillarning rivojlanish evolyutsiyasida ularning texnik ko’rsatkichlari qatorida harakat tezligi alohida o’rinni egallaydi. ayni paytda dunyodagi eng tezkor avtomobil ssc tuatara giperkar bo’lib, uning yuqori tezligi 532,93 km/soatga yetgan, biroq rasmiy rekordning o’rtacha arifmetik ko’rsatkichi 508,73 km/soat hisoblanadi. ushbu natija 2020 yil 10 oktabrda las-vegas yaqinidagi avtomagistralda qayd etilgan. bugungi kunda odamlar tezlikning yuqori chegarasini tasavvur qilishlari qiyin, ammo, olimlarning tadqiqotlariga qaraganda, agar yorug’lik tezligiga erishilsa inson tanasining molekulalari va atomlari parchalanishi mumkinligini ta’kidlamoqdalar. odatda “g” - tezlanish o’lchov birligi bo’lib, ya’ni, erkin tushayotgan jismning tezlanishi 9,81 m/s2 ga teng va bunday tezlanish …

2 / 4

og’ir jarohatlari natijasida halok bo’ladi. xattoki kichik tezlanishlar ham tez-tez takrorlansa, insonning salomatligiga salbiy ta’sir qiladi. bunday tezlanishlar avtotransport tezligining keskin o’sishi va pasayishi, keskin tormozlash yoki yuqori tezlikda yo’nalishning o’zgarishi paytida sodir bo’ladi. bu kabi harakatlar haydovchini juda tez charchatib, ishonchliligini pasaytirishga olib keladi. ma’lumki, haydovchining harakat xavfsizligini belgilovchi muayyan qarorlarni qabul qilishga tayyorligi ko’p jihatdan uning diqqatini, reaksiya vaqtini tartibga soluvchi omillar bilan belgilanadi. yo’l-transport hodisalarining eng keng tarqalgan sabablaridan biri bu belgilangan tezlikni me’yoridan oshirish natijasi hisoblanadi. shuning uchun ham belgilangan tezlik chegarasiga rioya etilishini nazorat qilish hamda tezlik cheklovlarini joriy etish bo’yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish - baxtsiz hodisalarning kamayishiga olib keladi. hozirgi vaqtda dunyoning aksariyat davlatlarida aholi yashash joylarida tezlik chegarasi 50–60 km/soatni tashkil qiladi. yengil avtomobillar uchun oddiy qishloq yo’llarida yuqori tezlik chegarasi 80-100 km/soat va yuk mashinalari uchun 60–80 km/soat etib belgilangan. odatda, haydovchi tezlikni oshirish oqibatida quvib o’tish amallarini tezroq bajaradi, belgilangan manziliga …

3 / 4

shmasligi kerak. shu bilan birga, notekis harakat tezligi avtomobilning yoqilg’i sarfini sezilarli darajada oshiradi va ish ko’rsatkichlari ham pasayadi. noteks harakat tezligi haydovchining ishonchligini, o’z harakatlarini nazorat qilish darajasini kamaytiradi va juda yuqori darajadagi hissiy stressni kuchaytirib, baxtsiz hodisalar sodir bo’lish ehtimolini oshiradi. aqsh tadqiqotchilarining ma’lumotlariga ko’ra, 115 km/soat dan ortiq tezlikda harakatlanayotgan avtomobillar to’qnashuvida haydovchining omon qolish ehtimoli nolga teng bo’lar ekan. ya’ni, tadqiqotchilar, agarda avtomashina 65 km/soat tezlikda avtohalokatga uchraganda yo’lovchining halok bo’lish xavfi -1 ga teng bo’lsa, 85 km/soat tezlikda - 1,5 ga, 96 km/soat tezlikda – 2,5 ga, 112 km/soat tezlikda – 6 ga va 128 km/soat tezlikda esa – 20 gacha ortishini aniqlaganlar. bunday o’zgarishlarni tushunish uchun tezlikning 2 karra ortishi - zarba kuchining 4 karra ortishiga va tezlikning 3 karra ortishi esa - zarba kuchining 9 karra ortadi degan xulosaga kelish mumkin. olib borilgan tadqiqotlaga ko’ra, avtomobilning 30 km/soat tezlikda to’siqqa urilgandagi ta’sir kuchi …

4 / 4

y avtomobil yo’llarida yo’l harakati qoidalari texnik qoidalarga muvofiq avtomobilning imkoniyatlari, undan past tezlikda harakat qilishlari mumkin emasligi bo’yicha ham cheklovlarni o’rnatdi (15-rasm). 15-rasm: ukrainadagi trassada yuqori va minimal tezlikni cheklaovchi yo’l belgilari yo’lda avtomobilning o’rtacha tezligi eng xavfsiz hisoblanadi, ya’ni atomobil tezligi o’rtacha tezlikdan qanchalik ko’p farq qilsa, favqulodda vaziyat yuzaga kelishi ehtimoli ham ortib boradi. avtomobilni xavfsiz boshqarish tezligi - yo’lning holatiga, transport oqimining zichligiga, harakatni tashkil etilganlik darajasiga va boshqarishning qulayligi kabi omillarga bog’liq bo’ladi. ammo, avtomagistrallarda yuqori tezlik qat’iy ishonchlilik bilan belgilanadi va yo’l harakati xavfsizligi ham ta’minlanadi. agarda haydovchilar shahar tirbandliklarida 50-60 km/soatdan yuqori tezlikda ham avtomashinani xavf-xatarlarsiz boshqarishlari mumkin bo’lsa, unda harakat tezligini cheklash zarurati bo’lmaydi. biroq, haydovchining psixofiziologik imkoniyatlari cheklangan tezlik chegaralarini joriy etish zarurligini belgilaydi. haydovchilar ko’pincha mashina tezligini noto’g’ri baholaydilar. maxsus o’tkazilgan tadqiqotlar shuni ko’rsatdiki, 55 nafar professional haydovchidan atigi 33 foizi tezlikni to’g’ri baholaganlar. harakat tezligini oshirish oqibatlarini baholashda, haydovchi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"transport vositalarini boshqarishning psixofiziologik xususiyatlari" haqida

9-mavzu. katta tezlikda va kunning qorohg’i vaqtida transport vositasini boshqarishning psixofiziologik xususiyatlari. reja: 1. avtomobil tezligi va yo’l harakati xavfsizligi. 2. haydovchi faoliyatida vaqt tig’izligi. 3. kunning qorong’u vaqtlarida sodir bo’lgan yth va ularning sabablari. jamiyatning rivojlanish tarixiga nazar soladigan bo’lsak, insonlar harakat tezligini poygada yuguruvchi otlarga qiyoslab solishtirishgan, ammo avtomobil ixtiro qilinganidan keyin “tezlik” tushunchasi avtomobillarga ko’chgan. avtomobillarning rivojlanish evolyutsiyasida ularning texnik ko’rsatkichlari qatorida harakat tezligi alohida o’rinni egallaydi. ayni paytda dunyodagi eng tezkor avtomobil ssc tuatara giperkar bo’lib, uning yuqori tezligi 532,93 km/soatga yetgan, biroq rasmiy rekordning o’rtacha arifm...

Bu fayl DOCX formatida 4 sahifadan iborat (192,3 KB). "transport vositalarini boshqarishning psixofiziologik xususiyatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: transport vositalarini boshqari… DOCX 4 sahifa Bepul yuklash Telegram

transport vositalarini boshqarishning psixofiziologik xususiyatlari

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"transport vositalarini boshqarishning psixofiziologik xususiyatlari" haqida

O'xshash fayllar