motivasiya va motivlarning nazariy muammolari

DOCX 8 pages 138.1 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 138.1 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

7-mavzu: shaxsning ustanovkasi, e’tiqod va dunyoqarashi. motiv va motivatsiya.iroda reja: 1.e’tiqod va dunyoqarash haqida tushuncha. 2. motivasiya. motivasiya va motivlarning nazariy muammolari. 3.hissyot to’g’risida umumiy tushuncha. 4.iroda haqida tushuncha. 5.irodaviy faoliyatning umumiy xususiyatlari. 1.motivasiya. motivasiya va motivlarning nazariy muammolari. «motivasiya» tushunchasi «motiv» tushunchasidan kengroq ma’no va mazmunga ega. motivasiya – inson xulq-atvori, uning bog’lanishi, yo’nalishi va faolligini tushuntirib beruvchi psixologik sabablar majmuini bildiradi. bu tushuncha u yoki bu shaxs xulqini tushuntirib berish kerak bo’lganda ishlatiladi, ya’ni: «nega?», «nima uchun?», «nima maqsadda?», «qanday manfaat yo’lida?» degan savollarga javob qidirish – motivasiyani qidirish demakdir. demak, u xulqning motivasion tasnifini yoritishga olib keladi. shaxsning jamiyatda odamlar orasidagi xulqi va o’zini tutishi sabablarini o’rganish tarbiyaviy ahamiyatga ega bo’lgan narsa bo’lib, masalani yoritishning ikki jihati farqlanadi: a) ichki sabablar, ya’ni xatti-harakat egasining subyektiv psixologik xususiyatlari nazarda tutiladi (motivlar, ehtiyojlar, maqsadlar, mo’ljallar, istaklar, qiziqishlar va hokazolar); b) tashqi sabablar —faoliyatning tashqi shart-sharoitlari va holatlari. ya’ni, bular …

2 / 8

. anglanilmagan motivda odam nimanidir istaydi, ammo o’sha narsa nimaligini tasavvur ila olmaydi. demak, motivlar inson shaxsi xulq-atvorini va turli faoliyatlarini harakatga keltiruvchi sababdir. xatti-harakatlarning muhim motivi e’tiqoddir. e’tiqod – shaxsning o’z qarashlari, tamoyillari, dunyoqarashiga mos ravishda harakat qilishga undovchi anglanilgan ehtiyojlar tizimidir. tilaklar ham xatti-harakat motivlari bo’lib, bu motivlarda mazkur vaziyatda bevosita bo’lmagan yashash va taraqqiy etish sharoitlarida ehtiyojlar o’z ifodasini topadi. motiv va motivatsiya muammosi jahon psixologiyasida turli-tuman nuqtayi nazardan yondashish orqali tadqiq qilib kelinmoqda. uzoq va yaqin chet ellarda o‘ziga xos psixologik maktablar vujudga kelgan bo‘lib, ularning negizida ilmiy pozitsiyalar va konsepsiyalar mohiyati jihatdan farqlanuvchi g‘oyalar va yo‘nalishlar mujassamlashadi. hozir ularning ayrimlariga qisqacha to‘xtalib o‘tamiz. motivatsiya - ehtiyoj yoki istak, stimullashtirilgan va yo‘naltirilgan xulq-atvordir. biz motivatsiyaning uch turini yoritib beramiz: ochlik, jinsiy mayl va maqsadga erishish motivlari. shu bilan birga boshqa motivlar ham mavjud (chanqoqni uyg‘otuvchi, qiziquvchanlik va ma’qullanish ehtiyoji). millatchi devid mendel (1983) bir voqeada ochlik …

3 / 8

da qo‘zg‘alishi). ochlik va boshqa his-tuyg‘ular fiziologik jihatdan tajribalarda namoyon bo‘ladi. qondagi shakaming tarkibi miyaning gipotalamus qismi bilan ochlik va tana vaznini nazoratga oladi. lekin inson ochligining boshqarilishi butunlay gipotalamusga bogiiq emas, chunki ba’zi insonlar tashqi ozuqa signallariga, ba’zilari esa, oshqozonning yaxshi hazm qilmasligiga ta’sirchan bo‘ladilar. fiziologik ehtiyojlarning birinchi yorqin ko‘rinishlari konsentratsion va ikkinchi jahon urushi paytidagi bosib olingan hududlarda namoyon bo‘lgan. yarim ochlikning natijalarini o‘rganish maqsadida ansel kio o‘zining hamkasblari bilan ko‘ngillilarda tajriba o‘tkazgan. tajriba jarayonida 100 dan ortiq urushga qarshi ko‘ngillilar tajribada ishtirok etish xohishini bildirdi. shular orasidan 36 ta erkak tanlab olindi. boshida ularni o‘z vaznlarini saqlab qolishlari uchun yaxshilab boqilgan. so‘ngra esa 6 oy davomida ularning ozuqasi yarmiga kamaytirildi. z.freydning konsepsiyasida mayllar va instinktlar tushunchalari o‘rtasida hech qanday tafovutdir. ongsizlik ta’limotining asoschisi z.freyd xulq motivlari va ehtiyojlari muammosini ishlab chiqayotib, motivatsiyaning manbayi instinkt, u tur va individning saqlanish shartidir deb ta’kidlaydi. mazkur holatni muallif individning energetik …

4 / 8

ashib turishga kelishilinadi. bu munosabatlarning uzilishi, ma’lum miqdorda azoblanishga olib keladi. bog‘liqlik insonlami bir-biri bilan qolishga majbur qiladi, hattoki munosabatlari yomon bo‘lsa ham, bir o‘zi qolish qo‘rquvi kuchli, bu qo‘rquv insonni fiziologik va emotsional haqoratlanishini kuchaytiradi. motivning tadqiqot tarixidan kelib, unga yondashsak, bu holda u insonlar (goh hayvonlar xatti-harakati) hayoti va faoliyatini ruhiy jihatdan boshqaruvchi sifatidagi o‘ziga xos turidir. motiv tushunchasi, asosan, sut emizuvchi hayvonlarga taalluqli ekanligi ilmiy manbalarda ta’kidlab o‘tiladi. insonlarga aloqador motivlar tushunchasi qo‘zg‘atuvchilar va qo‘zg‘ovchilarning barcha turlari (ko‘rinishlari, modalliklari, shakllari) ni o‘z ichiga oladi (chunonchi, motivlar, ehtiyojlar, qiziqishlar, maqsadlar, intilishlar, motivlashgan ustanovkalar va boshqalar). motiv hissiyot bilan ham bog‘liq bo‘lib, ular xulq-atvor mohiyatidan tashqarida bo‘lmaydi, balki hissiy kechinmalar, motivlashgan omillar, tizimi bilan uzviy aloqaga egadir. hissiyotning eng muhim funksiyalaridan biri shundan iboratki, unda inson uchun muhim ahamiyat kasb etuvchi daqiqalar uning uchun qanchalik zaruriyat ekanligini belgilashga xizmat qiladi.hissiyotning bu sohadagi boshqa bir funksiyasiga nisbatan umumiyroq bo‘lib, odamning …

5 / 8

isoblangan faoliyat orqali namoyon bo‘ladi. motivlashgan tizimning tarkiblarini amaliyotda ro‘yobga chiqaruvchi faoliyatnigina aniqlash bilan cheklanib qolmasdan, balki faoliyatning keyingi istiqbolli rivoji yoki uning boshqa sohalar bilan qorishib ketish ehtimoli darajasini ham belgilaydi.lekin muayyan insonning funksional imkoniyati, faoliyati va xuddi shu faoliyatning ob’yektiv tomonlarining yaqqol ro‘yobga chiqish motivining barqarorlashuvi, rivojlanish (takomillashuv)ga yo‘nalganligi ham faoliyatning ob’yektiv shart-sharoitiga moslasha boradi. umuman shakllanish jarayoni, shaxsning rivojlanish motivining faoliyatiga, faoliyatning esa motivga o‘zaro ta’siri bilan tavsiflanadi, bizningcha, mazkur ta’siming ko‘rsatkichi, mezoni vazifasini bajaradi.motivlarning rivojlanishi tufayli tarbiyaviy talablami anglashda, ehtiyojlami ichdan qayta ko‘rishda, xulq-atvor qoidalari, mezonlari yordami bilan faoliyat doirasining kengayishida, shaxsning borliq bilan munosabati kabilarda o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. hissiyot to’g’risida umumiy tushuncha. hissiyotlar shaxs faoliyatining muhim jabhasi sifatida insonni keng emotsional sohasini rang-barangligi, ko‘pqirraliligi haqida hissiy ton (yunoncha tonos - zo‘riqish, urg'u berish m a’nosini bildiradi), emotsiyalar (lotincha emovere - qo‘zg‘atish, hayajonlanish demakdir), affektlar (lotincha affectus - ruhiy hayajon, shijoat, ehtiros m a’nosini anglatadi), stress …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "motivasiya va motivlarning nazariy muammolari"

7-mavzu: shaxsning ustanovkasi, e’tiqod va dunyoqarashi. motiv va motivatsiya.iroda reja: 1.e’tiqod va dunyoqarash haqida tushuncha. 2. motivasiya. motivasiya va motivlarning nazariy muammolari. 3.hissyot to’g’risida umumiy tushuncha. 4.iroda haqida tushuncha. 5.irodaviy faoliyatning umumiy xususiyatlari. 1.motivasiya. motivasiya va motivlarning nazariy muammolari. «motivasiya» tushunchasi «motiv» tushunchasidan kengroq ma’no va mazmunga ega. motivasiya – inson xulq-atvori, uning bog’lanishi, yo’nalishi va faolligini tushuntirib beruvchi psixologik sabablar majmuini bildiradi. bu tushuncha u yoki bu shaxs xulqini tushuntirib berish kerak bo’lganda ishlatiladi, ya’ni: «nega?», «nima uchun?», «nima maqsadda?», «qanday manfaat yo’lida?» degan savollarga javob qidirish – motivasiyani qidirish ...

This file contains 8 pages in DOCX format (138.1 KB). To download "motivasiya va motivlarning nazariy muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: motivasiya va motivlarning naza… DOCX 8 pages Free download Telegram