ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri

DOCX 8 pages 39.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.9 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja 1. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. so‘fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri. 2. movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo‘shgan hissasi. 3. mirzo ulug‘bekning pedagogik g‘oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari. ulug‘bek davrida maktab islohoti. 4. zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. 5. alisher navoiyning asarlarida tarbiya va insonparvarlik masalalari. navoiyning maktab va madrasalar rivojiga qo‘shgan hissasi. navoiyning o‘qituvchi (mudarris) to‘g‘risidagi fikrlari. 6. abdurahmon jomiyning pedagogik qarashlari. 7. jaloliddin davoniyning axloqiy qarashlari. “axloqiy jaloliy” asarining pedagogik fikrlar rivojidagi o‘rni. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. so‘fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri ijtimoiy hayot insonning rivojlanishida, uning ta’lim-tarbiyasida muhim rol o‘ynaydi. jamiyatdagi ijtimoiy munosabatlar, qadriyatlar va madaniy muhit yosh avlodning shakllanishiga ta’sir ko‘rsatadi. tarix davomida har bir davrning ijtimoiy tuzilishi, iqtisodiy sharoitlari va madaniy tamoyillari …

2 / 8

bilan bog‘liq ravishda shakllangan. masalan, qadimgi davrlarda ta’lim diniy ta’limotga asoslangan bo‘lsa, hozirgi zamon ta’lim tizimi ilmiy yondashuv va texnologik innovatsiyalar bilan boyitilgan. shuningdek, maktab faqat bilim berish vositasi bo‘lib qolmay, balki insonni har tomonlama rivojlantirishga xizmat qiladi. 3. so‘fiylik ta’limoti va uning ma’naviy hayotga ta’siri so‘fiylik ta’limoti sharq madaniyati va islom falsafasining ajralmas qismi bo‘lib, insonning ma’naviy kamoloti va axloqiy tarbiyasiga katta ta’sir ko‘rsatgan. so‘fiylik inson ruhiyati, sabr, qanoat, kamtarlik va muhabbat kabi qadriyatlarni targ‘ib etadi. so‘fiylik ta’limoti ta’lim-tarbiya jarayonida ham muhim ahamiyat kasb etgan. buyuk so‘fiy mutafakkirlar – ahmad yassaviy, bahouddin naqshband, jaloliddin rumi kabi allomalar inson qalbini poklash, axloqiy tarbiyani rivojlantirish va jamiyatni ezgulikka yo‘naltirish g‘oyalarini ilgari surishgan. ularning asarlari ham ma’naviy hayot, ham pedagogik fikr rivojiga ta’sir ko‘rsatgan. xulosa ijtimoiy hayot va ta’lim bir-biriga bog‘liq jarayon bo‘lib, jamiyat taraqqiyoti pedagogik fikrlarning rivojlanishiga ta’sir qiladi. so‘fiylik ta’limoti esa inson ma’naviyatining yuksalishiga va axloqiy tarbiyasiga katta hissa qo‘shgan. …

3 / 8

smi esa turli noiblar, amirlar va mahalliy hukmdorlar tomonidan boshqarilayotgan edi. hududiy parokandalik, ichki nizolar va tashqi tahdidlar tufayli movarounnahrda markazlashgan hokimiyat zaiflashgan edi. amir temur 1370-yilda hokimiyatni qo‘lga olib, mustahkam va markazlashgan davlat barpo etishga kirishdi. uning asosiy maqsadi movarounnahrni yagona markaziy boshqaruv ostida birlashtirish va barqaror siyosiy tuzum yaratish edi. amir temur markazlashgan davlatni barpo etishda quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirdi: · markaziy boshqaruvni kuchaytirish – barcha viloyat hokimlari va noiblar bevosita sultonga bo‘ysundirildi. · harbiy islohotlar – intizomli, yaxshi jihozlangan va harakatchan qo‘shin tashkil qilindi. · iqtisodiy islohotlar – karvon yo‘llari himoya qilindi, hunarmandchilik va savdo rivojlandi. · adolatli boshqaruv tizimi – qonuniy tartib va intizomga asoslangan davlat tizimi yaratildi. · xalqaro aloqalar – amir temur boshqa davlatlar bilan diplomatik va harbiy munosabatlar o‘rnatdi. temur davlatining poytaxti sifatida samarqand tanlandi va u tez orada sharqning eng muhim siyosiy, ilmiy va madaniy markaziga aylandi. fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga …

4 / 8

qo‘yildi. amir temur ilm-fanga bo‘lgan hurmatini namoyon etib, o‘zining harbiy yurishlaridan keyin eng bilimli olimlarni o‘z saroyiga olib kelgan. uning harbiy yurishlaridan so‘ng samarqandga hindiston, eron, ozarbayjon, suriya va boshqa mamlakatlardan ilmiy va madaniy arboblar keltirilgan. me’morchilik va san’at amir temur va uning avlodlari hukmronligi davrida samarqand, shahrisabz, buxoro va boshqa shaharlarda buyuk me’moriy yodgorliklar bunyod etildi. ushbu inshootlar o‘zining nafis bezaklari va muhtashamligi bilan sharq me’morchilik an’analarining yuksak namunalari hisoblanadi. amir temur davrida barpo etilgan muhim me’moriy yodgorliklar: 1. shohi zinda majmuasi – samarqandda joylashgan muqaddas me’moriy majmua. 2. bibixonim masjidi – samarqanddagi eng katta masjidlardan biri bo‘lib, amir temurning rafiqasi bibixonim nomi bilan ataladi. 3. gur amir maqbarasi – amir temur va uning avlodlari dafn etilgan maqbara. 4. oqsaroy saroyi – shahrisabz shahridagi muhtasham saroy. 5. registon maydoni – temuriylar davrida rivojlangan va keyinchalik madrasalar qurilgan tarixiy maydon. bu inshootlar o‘zining nafis naqshlari, rang-barang g‘ishtlari va muhtasham gumbazlari …

5 / 8

shqa shaharlarda katta kutubxonalar tashkil etilgan. temuriylar davrida ilm-fan va madaniyatning yanada rivojlanishi amir temur vafotidan so‘ng, uning o‘g‘illari va nabiralari – temuriylar sulolasi a’zolari ilm-fan va madaniyat rivojini davom ettirdi. ayniqsa, mirzo ulug‘bek (1394–1449) o‘zining ilmiy ishlari bilan tarixga muhrlangan. u samarqandda mashhur ulug‘bek rasadxonasini qurdirib, astronomiya ilmini rivojlantirdi. alisher navoiy esa adabiyot sohasida katta yutuqlarga erishib, o‘zbek adabiyotining rivojiga ulkan hissa qo‘shdi. xulosa amir temur tomonidan barpo etilgan markazlashgan davlat movarounnahr tarixida muhim o‘rin tutadi. uning siyosiy barqarorlikni ta’minlashi, ilm-fan va madaniyatni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi tufayli bu davr markaziy osiyoning eng yuksak taraqqiy etgan bosqichlaridan biriga aylandi. amir temurning vorislari – temuriylar sulolasi esa bu an’analarni yanada rivojlantirib, movarounnahrni ilm-fan va madaniyat markaziga aylantirdi. mirzo ulug‘bekning pedagogik g‘oyalari mirzo ulug‘bek ta’lim tizimiga katta e’tibor qaratib, uni rivojlantirish uchun quyidagi asosiy tamoyillarga amal qilgan: 1. ilm-fanning ustuvorligi · ulug‘bek ta’limni davlat rivojining eng muhim omili deb bilgan. · u …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri"

xiv asrning ikkinchi yarmi va xvi asrda movaraunnahrda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji reja 1. ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri. so‘fiylik ta’limotining ma’naviy hayotga ta’siri. 2. movaraunnahrda amir temur tomonidan markazlashgan davlat barpo etilishi va uning fan, madaniyat va ma’rifat rivojiga qo‘shgan hissasi. 3. mirzo ulug‘bekning pedagogik g‘oyalari va ma’rifatparvarlik xizmatlari. ulug‘bek davrida maktab islohoti. 4. zahiriddin muhammad boburning pedagogik fikrlari. 5. alisher navoiyning asarlarida tarbiya va insonparvarlik masalalari. navoiyning maktab va madrasalar rivojiga qo‘shgan hissasi. navoiyning o‘qituvchi (mudarris) to‘g‘risidagi fikrlari. 6. abdurahmon jomiyning pedagogik qarashlari. 7. jaloliddin davoniyning axl...

This file contains 8 pages in DOCX format (39.9 KB). To download "ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivojiga ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy hayotning ta’lim-tarbi… DOCX 8 pages Free download Telegram