sonli rebuslarga doir mashqlar

DOCX 11 pages 593.2 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 593.2 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

sonli rebuslarga doir mashqlarni yechish usullari sonli rebuslar bu shunday arifmetik ifodalardirki, ularda ba’zi raqamlar simvollar (harflar, yulduzchalar va h.k) bilan almashtirilgan bo`ladi. bundan esa, sonli rebus -bu mantiqiy masala bo`lib, uni yechish mantiqiy xulosa qilish yo`li bilan simvol orqali belgilangan raqamni aniqlash va sonning yozuvini tiklashdan iborat bo`lishligi kelib chiqadi. rebuslarni shifrlash (ya’ni raqamlarni simvollar bilan almashtirish) va shifrlar bilan yozilgan sonlarni aniqlashning bir necha turlari mavjud. 1) agar rebus harflar bilan shifrlansa, u holda har bir raqamga yagona harf mos kelishi va ikkita turli harflarga ikkita turli raqamlar mos kelishi zarurdir. shuning uchun rebusni yechishda biror harfning son qiymati topilgan bo`lsa, u holda boshqa harflar bu qiymatni qabul qilishlari mumkin emas. 2) rebus bitta simvol (ko`p hollarda yulduzcha simvoli-)bilan shirflansa, u holda bu simvol orqali turli raqamlar shifrlangan bo`ladi. rebuslarni yechishda ko`p hollarda quyidagi qoidalardan foydalaniladi. 1. agar ixtiyoriy sonni bir xonali songa ko`paytirilganda yana o`sha sonning o`zi …

2 / 11

aqamlarni qo`yingki, natijada to`g`ri sonli tenglik hosil bo`lsin: yechish. dastlab birinchi qo`shiluvchining birlar xonasidagi raqamini quyidagi shartdan aniqlaymiz: soni bilan shunday sonning yig`indisini topish kerakki, yig`indining oxirgi raqami 1 bilan tugaydigan son bo`lsin. bu shartni soni qanoatlantiradi, chunki ( ) so`ngra ikkinchi qo`shiluvchining o`nlar xonasidagi raqamini aniqlaymiz. o`nlar xonasidagi raqamlar yig`indisini topishda birlar xonasidagi raqamlarni qo`shishda hosil bo`lgan ta o`nlikni hisobga olishimiz zarur bo`lib, unga yana ta o`nlikni qo`shib, biz raqami bilan tugaydigan sonni hosil qilishimiz kerak. bu shartni soni qanoatlantiradi, chunki ( . o`nliklarni qo`shishda biz ta yuzlikni hosil qildik. shuning uchun yig`indining yuzlar xonasida turgan raqamini aniqlash uchun unga ta yuzlikni qo`shamiz: . bundan, ekanligini kelib chiqadi. agar qo`shishni ustun shaklda ifodalasak, quyidagi bosqichlarni amalga oshirgan bo`lamiz. 5 * 5 8 5 8 5 8 + + + + 6 * 3 6 * 3 6 4 3 6 4 3 * 0 1 * 0 1 * …

3 / 11

ilgan edik. shuning uchun yig`indining minglar xonasida 1 raqami hosil bo`lishi uchun unga raqami qo`shamiz. demak, agar qo`shishni ustun shaklda ifodalasak, quyidagi bosqichlarni amalga oshirgan bo`lamiz. javob. ba’zi hollarda bu turdagi misollar bitta emas, balki bir nechta yechimga ham ega bo`lishi mumkin. quyida ana shunday hol uchun misol ko`ramiz. 3-misol. o`rniga raqamlar qo`yilganda sonli tenglikning birinchi qo`shiluvchisi qaysi sonlar bo`lishi mumkin? javobni asoslang. yechish. uch xonali son bilan ta o`nlikni o`zida saqlovchi ikki xonali son yig`indisi xonali son bo`lishi faqat, uch xonali son ta yuzlikni o`zida saqlagandagina, ya’ni uch xonali sonning yuzlar xonasidagi raqami ga teng bo`lgandagina bo`lishi mumkin. bu holda to`rt xonali sonning minglar xonasidagi raqami ga teng bo`ladi. uch xonlali sonning o`nlar xonasidagi raqami quyidagi shartdan topiladi: bu sonning yoki (birlar xonasi raqamlari yig`indisi ikki xonali sonni berishi hisobiga) soni bilan yig`indisi dan katta yoki teng bo`lishi zarur. bu shartni sonlari qanoatlantiradi. demak birinchi qo`shiluvchi va sonlari bo`lishi …

4 / 11

asida raqami hosil bo`ladi. ta yuzlikdan ta yuzlik hisobiga ta o`nlik olinib, ta o`nlik hosil qilinadi. u holda ayirmaning o`nlik xonasidagi raqami bo`ladi (. yuqorida ko`rsatilganday kamayuvchining minglar xonasida raqami, yuzlar xonasida bitta yuzlik hisobiga 10 ta o`nlikdan bittasi olingani uchun yuzlar xonasida 9 raqami bo`ladi. ayirmaning yuzlar xonasida raqami bo`lgani uchun, ayriluvchining yuzlar xonasidagi raqami kamayuvchining yuzlar xonasidagi raqamiga teng bo`lishi zarur. javob. ayirishga doir bu turdagi misollarni yechish ba’zi hollarda o`quvchilarga qiyinchiliklar tug`diradi. shuning uchun ushbu misolni boshqa usul bilan: ayirmani yig`indiga keltirish usuli bilan ham yechish mumkin. ma’lumki, ayirmaning ayriluvchi bilan yig`indisi kamayuvchini beradi. shuning uchun misolni(ya’ni ayirishga doir misolni) o`rniga misolni (ya’ni qo`shishga doir misolni) yechish mumkin. oxirgi misol xuddi 2-misol kabi yechiladi: ikkinchi qo`shiluvchining birlar xonasidagi raqami topiladi. bu raqam ga teng. birinchi qo`shiluvchining o`nlar xonasidagi raqamini topish uchun birlar xonasidagi raqamlar yig`indisini topganda ta o`nlik hosil bo`lagnini hisobga olinsa, yig`idining oxirgi raqami bo`lishi shartini …

5 / 11

son hosil bo`ladi. birinchi to`liqsiz ko`paytmaning ikkinchi raqamini tahlil qilib, quyidagi xulosaga kelamiz: sonining birinchi ko`paytuvchining o`nlar xonasidagi raqami bilan ko`paytmasi raqami bilan tugashi shart (chunki birinchi to`liqmas ko`paytuvchining o`nlar xonasidagi raqamiga birlar xonasida ko`paytirish bajarilganda hosil bo`lgan ta o`nlikni qo`shish zarur). bu shartni faqat 7 soni qanoatlantiradi. · 4 7 4 7 4 7 4 × * 3 * 3 2 3 2 3 2 2 2 2 2 2 * 2 2 2 2 2 + + + + 1 * * 1 * * 1 4 8 1 4 8 2 2 2 2 * * 0 * * 0 * * 0 1 7 0 ikkinchi ko`paytuvchining o`nlar xonasidagi raqamini aniqlaymiz. sonini biror songa ko`paytirganda yuzlar xonasida raqami hosil bo`ladigan uch xonali son faqat ko`paytirilayotgan son bo`lgandagina bajariladi. javob: 6-misol. tushirib qoldirilgan raqamlarni qo`ying ** 35 · 0 2* ** 1* - * *4 * 0 …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sonli rebuslarga doir mashqlar"

sonli rebuslarga doir mashqlarni yechish usullari sonli rebuslar bu shunday arifmetik ifodalardirki, ularda ba’zi raqamlar simvollar (harflar, yulduzchalar va h.k) bilan almashtirilgan bo`ladi. bundan esa, sonli rebus -bu mantiqiy masala bo`lib, uni yechish mantiqiy xulosa qilish yo`li bilan simvol orqali belgilangan raqamni aniqlash va sonning yozuvini tiklashdan iborat bo`lishligi kelib chiqadi. rebuslarni shifrlash (ya’ni raqamlarni simvollar bilan almashtirish) va shifrlar bilan yozilgan sonlarni aniqlashning bir necha turlari mavjud. 1) agar rebus harflar bilan shifrlansa, u holda har bir raqamga yagona harf mos kelishi va ikkita turli harflarga ikkita turli raqamlar mos kelishi zarurdir. shuning uchun rebusni yechishda biror harfning son qiymati topilgan bo`lsa, u holda boshqa harfla...

This file contains 11 pages in DOCX format (593.2 KB). To download "sonli rebuslarga doir mashqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: sonli rebuslarga doir mashqlar DOCX 11 pages Free download Telegram