aksiya haqida ma'lumotlar

DOCX 11 pages 31.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: oddiy aksiyaning asosiy xususiyatlari bilan tanishish reja: 1. imtiyozli aksiyalarning asosiy xususiyatlari. 2. oddiy aksiyalarning asosiy xususiyatlari va uni baholash 3. aksiyadan kutilayotgan qaytim darajasini hisoblash. kirish. aksiya – bu uning egasi hissadorlik jamiyati kapitaliga oʻzining maʼlum hissasini qoʻshganligiga va uning foydasidan dividend shaklida daromad olish huquqi borligiga guvohlik beruvchi qimmatbaho qogʻozdir. bundan tashqari, aksiya korxonani boshqarishda qatnashish huquqini ham beradi. aksiya (nemischa: aktie; niderlandcha: actie; lotincha: actio – farmoyish; ruxsatnoma, faoliyat) – aksiyador jamiyat chiqargan qimmatbaho qogʻoz. oʻz egasining aksiyadorlar jamiyati kapitalida hissasi borligini va shunga muvofiq, topilgan foydaning bir qismini dividend shaklida olishini, uni boshqarishda ishtirok etish huquqini tasdiqlaydi. a. qimmatli qogʻozlarning keng tarqalgan qismi, hissabay qogʻozlar turkumiga kiradi. a. chiqargan jamiyat emitent, uni sotib olganlar esa investorlar deb ataladi. a. dastlab emitent tomonidan birlamchi bozorda sotiladi, soʻngra u ikkilamchi bozorda (fond bozorida) qaytadan oldi-sotdi etiladi. a. bevosita emitent yoki vositachilar tomonidan sotiladi. a. davlat korxonalari aksiyador …

2 / 11

i saqlandi. o'zbekistonda aksiyalar, markaziy depozitariy, kapital bozorini rivojlantirish agentligi – hozirda moliya vazirligi tarkibidagi department, shuningdek, openinfo.uz – korporativ axborot yagona portali va ma’lumot oshkoraligini ta’minlovchi boshqa vositalar yordamida muomalaga kiritiladi. aksiyalar maxsus tovar sifatida sotiladi va sotib olinadi, shu sababli oʻzining narxiga ega. aksiyada ifodalangan pul summasi uning nominal qiymati deyiladi. aksiyaning fond bozorida sotiladigan narxi aksiya kursi deb atalib, u olinadigan dividend miqdoriga toʻgʻri mutanosib, foiz miqdoriga esa teskari mutanosiblikda boʻladi. xaridor aksiyani undan olinadigan daromadi bankka qoʻyilgan puldan keladigan foizdan kam boʻlmagan taqdirdagina sotib oladi. aksiya aksiyadorga 2 xil huquqni beradi: 1) mulkiy huquq. 2) nomulkiy huquq. aksiyalarni ro'yxatga olish bo'yicha fond bozorida qayd etilgan va qayd etilmagan turlari bor. aksiyalar investorni quyidagi xususiyatlari bo'yicha jalb qiladi: 1. ovoz berish. 2. kapitalni o'sishi. 3. qo'shimcha imtiyozlar. 4. keyingi emissiyaga yozilish huquqi. 5. mulkka egalik qilish huquqi oʻzbekiston respublikasi “aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyador-larning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi …

3 / 11

nadigan yuqori foyda olish imkoniyati investorlarni jalb qilishga xizmat qiladi. aksiyalarning yuqori daromadliligi odatda qarz majburiyatlari bilan taqqoslaganda inflyatsiyadan yaxshigina himoyani taʻminlaydi. aksiya va obligatsiyalarni baholash texnikasi pul oqimlarini diskontlashning yagona modeliga asoslanishiga qaramasdan, aksiyalar qiymati va daromadliligini aniqlash quyidagi ikkita holat sabab ancha murakkab hisoblanadi: - oddiy aksiyalar boʻyicha dividendlar kafolatlanmagan, yaʻni oldindan maʻlum emas; - aksiyalar qoplash muddatiga ega emas. yuqorida taʻkidlanganidek, aksiya egasining daromadi olinadigan dividendlar va aksiya bozor bahosining oʻzgarishidan tashkil topadi. investitsiyalar bitta davrli boʻlgan holatda aksiya qiymati quyidagi formula yordamida aniqlanishi mumkin: bu yerda div1, p1 – mos ravishda t =1 davrda dividend va aksiya bahosi. mos ravishda, investitsiya daromadliligi bu yerda p0 – t=0 davrdagi aksiya bahosi yoki aksiyaning boshlangʻich maʻnosi; n davrli muddatga investitsiyalar uchun. aksiyalarning muomala muddati formal jihatdan cheklanmagan-ligi sababli sharoitida oxirgi qoʻshiluvchi nolga intiladi. shunda: olingan ifoda amerikalik olim j.williams tomonidan ishlab chiqilgan dividendlarni diskontlash modeli (dividend discount model …

4 / 11

atlari borasidagi taxminlardan kelib chiqiladi. eng oddiy taxmin investitsiya butun muddati davomida dividendlar miqdorining oʻzgarmay qolishi hisoblanadi, yaʻni: div0 = div1 =...=divn= div= const. shunda aksiya qiymatini baholash formulasi quyidagi koʻrinishga keladi: n→∞ sababli kvadrat qavs ichidagi miqdor r ga intiladi va baholash modeli soddalashadi: gordon modeli aksiyalarni baholashda oddiy yondashuv boʻlsa ham, uning qoʻllanilishi boʻyicha qator cheklovlar mavjud. bunda birinchi cheklov uzoq muddat davomida (mohiyatiga koʻra muddatsiz ravishda) dividendlarning bir xil surʻatda oʻsishi haqidagi faraz bilan bogʻliq. korxonaning koʻrsatkichlari, xususan foyda miqdorining bir xil surʻatda oʻsishi aniq emas va amaliyotda koʻpchilik korxonalarda bunday farazlar oʻz isbotini topmaydi. ikkinchi cheklov barqaror oʻsish surʻatini belgilashda kuzatiladi. umumiy holda barqaror oʻsish surʻatlarini belgilashda oʻrtacha tarmoq koʻrsatkichi bilan muvofiq-lashtirish yoki farqli jihatlarni asoslash talab etiladi. umuman gordon modelini barqaror moliyaviy siyosatga va tarmoq boʻyicha oʻrtacha oʻsish surʻatlariga yaqin oʻsishga erisha-yotgan aksiyadorlik jamiyatlariga nisbatan qoʻllash maqsadga muvofiq. dividendlarni diskontlashning eng umumiy va reallikka yaqin …

5 / 11

ining barqarolashuvi kuzatiladi va bu davrda dividendlarning nisbatan barqarorligi yoki g2 koeffitsientda oʻzgarishi kuzatiladi. oxirgi bosqich boshlangandan soʻng maʻlum darajada barqarorlashadi yoki yuqori boʻlmagan g3koeffitsientda oʻsib boradi. shunday qilib korxona rivojlanish bosqichlariga mos ravishda dividend toʻlovlarining g1, g2, g3koeffitsientlardagi oʻsish surʻatlarini, shuningdek, har bir bosqich davomiyligi prognozini amalga oshirish lozim. korxona rivojlanishining real jarayonlari bilan bir xil boʻlgan bunday modelning bir xil prognozlarini yuqori aniqlikda hisob-kitob qilish amaliyotda bir muncha murakkablik kasb etadi. ddm modelining koʻrib chiqilgan turlari kutilayotgan dividendlar va ularning oʻsish surʻatini prognozlashga asoslanadi. lekin bu model ham nazariy jihatdan asoslanganligiga qaramasdan qator kamchiliklarga ega. masalan, bu modellar umuman dividend toʻlamaydigan, nomuntazam dividend toʻlovlarini amalga oshiradigan, arzimas summada dividendlar toʻlaydigan korxonalar aksiyalarini baholash uchun toʻgʻri kelmaydi. pul oqimlarini diskontlashga asoslangan modellar xorijiy tajribada keng qoʻllaniladigan modellardan biri hisoblanadi. bu model shakllanishiga nisbatan ikkita asosiy yondashuv amal qiladi. birinchisi korxona aktivlaridan boʻsh pul oqimlari fcfftni prognozlashga va keyin esa …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aksiya haqida ma'lumotlar"

mavzu: oddiy aksiyaning asosiy xususiyatlari bilan tanishish reja: 1. imtiyozli aksiyalarning asosiy xususiyatlari. 2. oddiy aksiyalarning asosiy xususiyatlari va uni baholash 3. aksiyadan kutilayotgan qaytim darajasini hisoblash. kirish. aksiya – bu uning egasi hissadorlik jamiyati kapitaliga oʻzining maʼlum hissasini qoʻshganligiga va uning foydasidan dividend shaklida daromad olish huquqi borligiga guvohlik beruvchi qimmatbaho qogʻozdir. bundan tashqari, aksiya korxonani boshqarishda qatnashish huquqini ham beradi. aksiya (nemischa: aktie; niderlandcha: actie; lotincha: actio – farmoyish; ruxsatnoma, faoliyat) – aksiyador jamiyat chiqargan qimmatbaho qogʻoz. oʻz egasining aksiyadorlar jamiyati kapitalida hissasi borligini va shunga muvofiq, topilgan foydaning bir qismini dividend shakli...

This file contains 11 pages in DOCX format (31.3 KB). To download "aksiya haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: aksiya haqida ma'lumotlar DOCX 11 pages Free download Telegram