оптик толали сенсорлар

PPTX 34 pages 803.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 34
презентация powerpoint оптик толали сенсорлар кимёвий сенсорлар кимёвий датчикларнинг (сенсор) ишлаб чиқаришига бўлган талаб ҳар хил сабабларга кўра пайдо бўлади. биринчидан, узоқ ва қийин бажариладиган кимёвий анализ усулларини қисман бўлса ҳам ўрнида ишлатиш учун яратилган. бунга яққол мисол қилиб қондаги литий, натрий, калий ва калцийни аниқлашда ишлатиладиган алангали фотометрик усулни ионселектив электродлар асосидаги кимёвий датчиклар билан алмашинувига катта эҳтиёж борлигини кўрсатиш мумкин. иккинчидан, саноатдаги жараёнларнинг автоматлаштирилиши сенсорлар билан узвий боғлиқ саноатнинг бошқарилиши ва назоратига жуда кўп кимёвий параметрларнинг доимий ўлчаниб турилиши талаб этилади. ишлаб чиқаришда фойдаланиш учун сенсорларга кўп талаблар қўйилади. улар экспулатацияга ишончлилик узоқ вақт ишлаши, юқори ва паст температураларга чидамлилиги. бир қатор кимёвий параметрларнинг (мониторинги) доимий назорати, сув хўжалиги, атроф – муҳит ҳимояси, техника хавфсизлиги хизмати, тиббиёт каби соҳаларда зарурдир. энг оддий мисол: ичимлик ва оқава сувларининг узлуксиз рн катталигининг назорати ва уларнинг лойқаланганлик даражаси назорати. шишали электрод ва оптик сенсорни ушбу масалани ечишда ишлатиш мумкин. келажакда сувлардаги …
2 / 34
п чиқариладиган датчиклар керак. улардан фақат умумий (маълум вақт мобайнида) ва максимал чўққиларнинг қайл қилиниши талаб этилади. тоғ саноатида портловчи газларга датчиклар, метеорологияда эса намлик ёки атмосферадаги cо миқдорини аниқлаш датчиклари керак. хирургияда эса операция жараёнида алоҳида олинган ҳужайрадаги калий ва натрий нисбатининг доимий назорати зарур. чунки ушбу катталик беморнинг умумий аҳволини кўрсатади. шунга ўхшаш инситу ўлчашлар метаболитик маҳсулотлари, анестетикларнинг организмдаги концентрацияларини ҳам датчиклар назорат қилади.янги авлод сенсорларини эса организмга киритиш шарт эмас. ҳозирги пайтда шундай кимёвий сенсорлар мавжуд: глюкозанинг қонда аниқланиши тирноқларнинг яқин иқ- соҳадаги спектрларининг регистрациясига асосланган. кимёвий сенсорларга қўйиладиган талаблар ва улар таъсирининг асосий принциплари кимёвий сенсор расман қуйидагича таърифланади: кимёвий сенсор – одатда кичик ўлчамли ўлчов асбоби бўлиб суюқлик ва газ оқимида қайсидир компонентнинг концентрациясини узлуксиз ўлчайди ҳамда кимёвий маълумотни электр ёки оптик сигналга ўзгартириб беради. сенсор қуйидагилардан ташкил топган: кимёвий жиҳатдан сезувчан қават моддалар “аниқловчи” кимёвий информацияни оптик ёки электр сигналига айлантириб берувчи ва сенсорнинг …
3 / 34
шининг ўзгариши органик ярим ўтказгичлар оксидли ярим ўтказгичлар потенциалнинг ўзгариши қаттиқ жисмли, газли дала майдонли транзистролари асосидаги ионселектив электродлар ток кучининг ўзгариши амперметрик (кларк датчиги, ферментли, иммуно сенсорлар қаттиқ сенсорлар қаттиқ электродлар асосидаги зондлар) резонанс частотанинг ўзгариши пьезоэлектрик тарозилар юза-тўлқинли акустиклар оптик хоссаларнинг ўзгариши ютилиш, лойқалик, флуоресценция, фотоакустик синиш кўрсаткичи датчиклари термооптик ҳодисалар, иссиқлик эффектлари термик/ калориметрик пеллисторлар кимёвий сенсорларнинг асосий турлари ва уларнинг ишлаш принциплари оптик толали сенсорлар кўринувчи диапазондаги нурланишларни етказиш учун мўлжалланган световод (ёруғлик ташувчи) ларнинг пайдо бўлиши билан оптик сенсорлар ривожланди. ҳозир оптиктолали световодлар ва уб-учун, яқин ва ўрта иқ-спектр соҳалари учун сенсорлар мавжуд. оптик сенсорларнинг асосида қайсидир оптик хоссанинг модда концентрациясига боғлиқлиги ётади. оптик сенсорларнинг технологик нуқтаи назардан 3хил авлоди ажратилади. биринчи авлод оптик сенсорлари фақат сигнални етказади ва қуйидаги кимёвий анализда кўп ишлатилувчи оптик катталикларни ўлчайди: ютилиш, чиқариш, кучсизланиш, нурни синдириши, флуоресценсия. 2-авлод сенсорлари эса худди шу хусусиятлар билан бирга кимёвий реакцияларни ҳам ишлатади.уларга …
4 / 34
иқ соҳада ишлаш учун масалан бошқа материаллардан фойдаланилади. кўрсаткичли шишалар асос ва қобиқ сифатида ишлатилади. халкогенидли шишалар (аs-sе-те) ёки кумушнинг поликристалл галогенидлари (2-20мкм соҳасида шаффоф). 75% аgbr ва 25% аgcl дан ташкил топган оптик толани асосининг синдириш кўрсаткичи 2,21 ни ташкил қилади. қобиқ бўлиб эса синдириш кўрсаткичи 1,5 бўлган полимер хизмат қилади. n1, n2 нур синдириш кўрсаткичлари ва уларнинг бурчаги билан муҳим оптик катталик бўлган апертура н а сони боғланган: н а = апертура қанчалик катта бўлса, ёруғлик оқимининг кирувчи конуси шунчалик кенг бўлади. ёруғлик световод бўйлаб турли траекторияларда тарқалиши мумкин. улар модаллар деб аталади. расм 2. бир модалли оптик тола. кўпинча кўп модалли световодлар ишлатилади. бундай световодлар асосининг синдириш кўрсаткичи бир хил, қобиқ билан чегарада эса у сакраб ўзгаради. бир модалли световодлар ҳам мавжуд. уларда асос жуда юқа, аммо қобиқ асосдан 10марта катта диаметрга эга. спектрометр ёки фотомер билан боғланиш учун световод y-шаклига эга бўлади. манбадан тушувчи нур оптик …
5 / 34
ммобилланган кислота-асосли индикатор жойлашган, масалан полиакриламидли гелда фенол қизили иммобилланган.рн га боғлиқ равишда рангнинг ўзгаришини назорат қилиш учун нур қайтаргич ёрдамида оптик зичлик ўлчанади. сенсор қайтар бўлиши учун унинг асосида ётувчи реакция ҳам қайтар бўлиши керак. эритмадаги (ёки газ фазасидаги) аниқланувчан модда а ва иммобиллашган реагент r иштирокидаги оддий мисолни кўриб чиқамиз: а+, мувозанат константаси қуйидагича ёзилади: кўп моддалар оптик хусусияти орқали аниқлаш мумкин бўлган хоссаларга эга эмас. бундай ҳолатларда кимёвий аниқловчи системалар ёки хеморецепторлар керак бўлади. ламберт-бер қонунига кўра реакция маҳсулоти аr нинг сенсор ёрдамида ўлчанган оптик зичлиги унинг концентрациясига тўғри пропорционалдир модданинг эритмадаги концентрацияси аниқланаётган модданинг умумий концентрациясига тенг деб қабул қилинади. [а]=cа. иммобилланган реагент r нинг концентрацияси: эркин формаси унинг унинг умумий концентрацияси ва реакция маҳсулоти концентрация фарқига тенг: r=cr-аr. уларни юқоридаги тенгламага қўйсак ушбуни оламиз: к ва cr ларни доимий деб қабул қилиш мумкин. оптик сенсор кўрсаткичларининг иммобилланган r ва аниқланувчи модда концентрацияларининг чизиқли бўлмаган боғлиқлиги. …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "оптик толали сенсорлар"

презентация powerpoint оптик толали сенсорлар кимёвий сенсорлар кимёвий датчикларнинг (сенсор) ишлаб чиқаришига бўлган талаб ҳар хил сабабларга кўра пайдо бўлади. биринчидан, узоқ ва қийин бажариладиган кимёвий анализ усулларини қисман бўлса ҳам ўрнида ишлатиш учун яратилган. бунга яққол мисол қилиб қондаги литий, натрий, калий ва калцийни аниқлашда ишлатиладиган алангали фотометрик усулни ионселектив электродлар асосидаги кимёвий датчиклар билан алмашинувига катта эҳтиёж борлигини кўрсатиш мумкин. иккинчидан, саноатдаги жараёнларнинг автоматлаштирилиши сенсорлар билан узвий боғлиқ саноатнинг бошқарилиши ва назоратига жуда кўп кимёвий параметрларнинг доимий ўлчаниб турилиши талаб этилади. ишлаб чиқаришда фойдаланиш учун сенсорларга кўп талаблар қўйилади. улар экспулатацияга ишончлилик узоқ...

This file contains 34 pages in PPTX format (803.0 KB). To download "оптик толали сенсорлар", click the Telegram button on the left.

Tags: оптик толали сенсорлар PPTX 34 pages Free download Telegram