xix-xx ásir baslarında tálim-tárbiya hám pedagogikalıq pikir

DOCX 10 sahifa 29,6 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 29,6 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

tema: xix-xx ásir baslarındaǵı tálim reje: i.kirisiw ii.tiykargi bo’lim 1.túrkstan úlkesinde islam diniy-aǵartıwshılıq mákemeleriniń dástúriy sisteması. 2.túrkstanda chorizm mektep siyasatınıń baslanıwı. 3.túrkstanda jadidshilik háreketi, jana usil mektepleriniń payda boliwi. iii juwmaqlaw iv paydalangan a’debiyatlar kirisiw oraylıq aziyada xix ásirdiń ekinshi yarımı hám xx ásir baslarında tálim-tárbiya hám pedagogikalıq pikir.oraylıq aziya jerinde temuriyler húkimdarlıǵı kriziske ushıraǵannan keyin, bul úlkeni qolga kirgiziw ushin jáhánniń kóplegen mámleketleri háreket etti. mine, usılardan biri pacha rossiyası edi.oraylıq aziyanı rossiyaga qaram etiw ideyası pyotr i den baslanıp, oniń óliminen soń ekaterina húkimeti tárepinen dawam ettirildi. nikolay ii taxtqa otırgannan keyin tezlik penen oraylıq aziyanı ózine boysındırıwga umtıldı.rossiyanın basqınshılıq atlanısı xix ásirdiń ekinshi yarımına tuwra keledi. sebebi bul dáwirde buringi imperiya ornında 3 xanlıq - buxara ámirligi, xiywa hám qoqan xanlıqları bolıp, bular arasında kelispewshilik kúsheygen edi. bunnan paydalangan pacha húkimeti óziniń jawız niyetlerin ámelge asırıwga kirisip, dáslep qazaqstandı ózlerine boysındırdı. sońınan qazaqstan arqalı 1864-jılı túrkmenstan, shimkent, …

2 / 10

ollagan bir xatında oraylıq aziya xalıqlarınıń mádeniy-sociallıq rawajlanıwı úsh júz jil artqa qaldırılıp jiberilgenin maqtanish penen jazgan edi. revolyuciyadan aldın meshit hám medreselerdegi kitaplar, biybaha qollanbalar órtep jiberildi, bir bólimi peterburgqa alıp ketildi. 1.túrkistan úlkesinde islam diniy-aǵartıwshılıq mákemeleriniń dástúriy sisteması. xix ásirdiń ortalarında turkiston úlkesinde baslanǵısh maǵlıwmat beretuǵın mektep hám de orta hám joqarı diniy tálim beretuǵın medreseler bar edi. mekteplerdiń kópshiligi, sonday-aq, awıl mektepleriniń kóbisi diniy tálim beretuǵın eń ápiwayı baslanǵısh mektepler edi. bul mektepte machitlarning imomlari, sawatlı adam mullalar sabaq bererdiler. bunday mekteplerde oqıtıw eń ápiwayı diniy wazıypalardı úyretiw menen, yaǵnıy arab tilinde jazılǵan qurandı oqıwdı úyretiw, hár bir musulman ushın zárúr bolǵan tiykarǵı wazıypalardı bildiriw menen sheklenardi.shahar mekteplerinde diniy tálimnen tısqarı, ulıwma tálim elementleri - jazıw hám esaplaw jolları uyretilardi. shahar mekteplerinde oqıwshılar sanı 20 -30 taga awıllıq jaylarında bolsa 10 -15 danege yetar edi. oqıwǵa 6 jastan qabıl etilip, ózlestiriwge qaray 17-18 jaslarıǵa shekem dawam etardi. …

3 / 10

iya hám musulman huqıqları, arab tiliniń grammatikası hám logika ılımlarınan sabaq o'tilardi. onıń oqıw jobaları waqıt hám jaǵdayǵa qaray ózgerip turǵan. mısalı : xv ásirdiń 30 -40 jıllarında samarqand hám hirot medreselerinde dúnyalıq bilimler: matematika, astronomiya, muzıka sıyaqlı pánler de oqıtılǵan. medrese úsh bólimden ibarat bolǵan : birinshi tarawda musulman diniy isenimleri bayanlaingan kitap - arab tili hám nızamshılıq uyretilar edi. bul bólim studenti 9 -10 jıl oqıǵan. ekinshi bólimde nızamshılıq, teologiya, (nızamshılıq ), qıyınshılıqlıot, logika, arab tili grammatikası, aratorlıq uqıpı sóz oqıtılǵan. ol jaǵdayda 7-8 jıl oqıwǵan. úshinshi bólimde teologiya, nızamshılıq, sóz oqıtılǵan. nızamshılıq stulda geografiya hám arifmetikadan ayırım maǵlıwmatlar berilgen. medreseni tamamlap shıqqanlar imomlik menen shuǵıllanıw hám qozixonalarda islew huqıqına iye bolar edi. mektep hám medreselerde tiykarlanıp ul balalar oqıtilar edi. shaharlardagi diniy mekteplerde ayırım domlalarning hayalları - otinoyilar qızlardı da oqıtıw menen shuǵıllanatuǵın edi. mektep hám medreselerde sabaq ózbek, arab hám parsı -tájik tillerinde alıp barilardi. musulman …

4 / 10

ırǵan musulman mektepleriniń jumisına qospas edi. biraq mekteplerde orıs tilin oqıtıwdı xoshametlentiretuǵın sharalar kóriwge de háreket etińardi. nátiyjede, jergilikli jaslar orıs tilin úyreniwge kóbirek itibar bere basladılar. xx ásir baslarında bolsa medreselerde orıs tilin oqıtıw engizilsin, degen kórsetpege qaray 1913-1917 jıllarda ayırım medreselerde orıs tilin oqıtıw engizildi qıylı mekteplerdiń tásiri astında ayırım eski usıl mekteplerde anaǵurlım jańalıqlar engizildi,- litografiyada basılǵan alipbelar járdeminde dawıs metodı tiykarında sawat úyretiw engizildi, qızlarǵa oqıwdı úyretiw menen birge jazıwdı da úyretiwge kiriwildi. bul jańalıqlarǵa kóre ózbek mektepleri turmısında úlken jılısıw júz berdi. 2.túrkstanda chorizm mektep siyasatınıń baslanıwı. xx ásir baslarına kelip, turkiston úlkesindegi iri oraylıq qalalarda joqarı tálim mákanı esaplanǵan tómendegi medreseler: buxarada - 80, qo'qonda - 40, samarqandda - 22, marg'ilonda - 28, tashkentte -17, xeva xonligida - 130 ámeldegi bolıp, olarda 400 den 5000 danege shekem student oqıar edi.1906 jılǵa kelip, bir ǵana samarqand wálayatınıń ózinde 1510 musulman mektep bar edi, olarda 1482 …

5 / 10

pqa alıp, urǵanchda qızlar mektepti de quradı. feruz oǵan qáwenderlik etip, ǵáziyne esabınan mektep ushın bólek aqsha ajıratıp berdi.feruz qáwenderligidegi bul mektepte husayn qosayevning ómir joldası kámala qosayeva qızlarǵa bilim bere basladı.1909 jılǵa kelip feruz quli astındaǵı medreseler sanı 130 taga jetip, odaǵı mullavachchalar 2300 kisiden artıp ketti. feruz xeva oqımıslı adamları arasında abıraylı orındı iyelegen bilimparvar kámal xorezmiyni tashkent qalasında gimnaziya hám mekteplerdegi oqıtıw usılın úyrenip keliwi maqsetinde saparǵa jiberedi. sapardan qaytgach kámal xorezmiy bul tarawdaǵı islerdi ádewir janlandırıp jiberdi. usı mektep oqıw programması hám de rejesine - matematika, tariyx, jo'g'rofiya, tábiyaat, orıs tili, jergilikli sawat (ana tili) hám islamshunoslik pánlerin oqıtıw belgilenedi. shınıǵıw processinde sharq oyshılları - navaiy, abzallıqiy, bedil, sa'diy sheroziy, mashrab, so'fi olloyor sıyaqlılar menen bir qatarda orıs shayır, jazıwchilarining dóretpeleri de úyrenildi. shuningdek, ol, oazisde kórkem óner, bilimlendiriw hám mádeniyat rawajlanıwına jetekshilik etip, sarayda «patshahi zaman tipolitografiyasi»ni quradı. «litografiya»- grekshe sóz bolıp «litos»- tas hám …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xix-xx ásir baslarında tálim-tárbiya hám pedagogikalıq pikir" haqida

tema: xix-xx ásir baslarındaǵı tálim reje: i.kirisiw ii.tiykargi bo’lim 1.túrkstan úlkesinde islam diniy-aǵartıwshılıq mákemeleriniń dástúriy sisteması. 2.túrkstanda chorizm mektep siyasatınıń baslanıwı. 3.túrkstanda jadidshilik háreketi, jana usil mektepleriniń payda boliwi. iii juwmaqlaw iv paydalangan a’debiyatlar kirisiw oraylıq aziyada xix ásirdiń ekinshi yarımı hám xx ásir baslarında tálim-tárbiya hám pedagogikalıq pikir.oraylıq aziya jerinde temuriyler húkimdarlıǵı kriziske ushıraǵannan keyin, bul úlkeni qolga kirgiziw ushin jáhánniń kóplegen mámleketleri háreket etti. mine, usılardan biri pacha rossiyası edi.oraylıq aziyanı rossiyaga qaram etiw ideyası pyotr i den baslanıp, oniń óliminen soń ekaterina húkimeti tárepinen dawam ettirildi. nikolay ii taxtqa otırgannan keyin tezlik pen...

Bu fayl DOCX formatida 10 sahifadan iborat (29,6 KB). "xix-xx ásir baslarında tálim-tárbiya hám pedagogikalıq pikir"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xix-xx ásir baslarında tálim-tá… DOCX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram