инсон фалсафаси

PPTX 19 стр. 13,1 МБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 13,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

слайд 1 давлат божхона қўмитасининг божхона институти 9-мавзу: инсон фалсафаси фалсафий антропология матаматика ва гуманитар фанлар кафедраси катта ўқитувчиси божхона хизмати катта лейтенанти б.мардонов режа: фалсафий антропологиянинг шаклланиши ва ривожланиши инсоннинг табиий, психологик, тил ва фаолият борлиғи, улар ўртасидаги муносабат инсон ҳаётининг маъноси инсон олий қадрият сифатида инсон пайдо бўлибдики, у ўзини қуршаган дунёни, унда ўзининг ўрнини ўрганиб келади. у бунда ўзининг кимлиги ва нималиги, қандай ишларга қодир эканлигини бошқа тирик мавжудотлардан қайси жиҳатлари билан фарқ қилиши, инсон ҳаётининг маъноси ва мазмунини нималар ташкил қилиши, инсон умри, унинг ўлими ва мангулиги нима эканлигини билишга қадимдан ҳаракат қилиб келади. урганишлар оқибатида, бугунги кунга келиб, инсон тўғрисида турли хил қарашлар пайдо бўлган: мифологик диний илмий фалсафий мифологик қараш ва тасаввурлар диний қараш ва тасаввурлар - бу тасаввур ва қарашларга кўра, инсон ўзини табиатдан ҳали тўлиқ ажралмаган, ўзини табиатнинг бир қисми деб, табиат ҳодисаларини табиат билан бўлган муносабатларини ҳаёлий, яъни фантастик ҳолда тушунади. …

2 / 19

унчаси энг умумий тушунча бўлиб, у ўзида ҳамма инсонларга хос табиий-биологик, руҳий-маънавий ва ижтимоий жиҳатларни бирликда умумлашган ҳолда мужассамлаштирган инсоний борлиқни ифодалайди. инсон тушунчаси «индивид», «одам» ва «шахс» тушунчаларига нисбатан мазмун жиҳатдан бой, ҳажм жиҳатдан кенг бўлган умумий тушунчадир. индивид - лотинча: individum - сўзидан олинган бўлиб, ўзбекча: бўлинмас» деган маънони англатади. якка одам, якка бир кишини ифодаловчи тушунча. «индивид» тушунчаси биологик мавжудот бўлган алоҳида бир тур, яъни якка одам маъносини ифодалайди. одам - инсоннинг биологик турга мансублик жиҳатларини ифодалаб, унинг табиий-биологик хусусиятларини ўз ичига олади. бу тушунча шу билан бирга, инсонга хос насл-насабни ҳам ифодалайди. шахс - индивид, яъни одам боласининг жамиятда ижтимоий муҳит таъсири, таълими ва тарбияси натижасида улғайиб, камол топиб, ижтимоий зотга, жамият аъзосига айланган якка кишини ифодалайди. инсоннинг моҳияти ўзида бир бутун ҳолда индивидга, одамга ва шахсга хос бўлган жами хусусиятларнинг мажмуйи ташкил қилади. инсон моҳиятининг асосий белгиси унинг ижтимоий жиҳатидир - шу сабабли муайян жамият …

3 / 19

олатларини ифодалайди. масалан: шахсни «худбинлик инстинктлари», «шахсий бойлик тўплаш инстинктлари», «урушқоқлик» ва шуларнинг тескариси кабилардир. файласуфлар инсон муаммосини ўрганар экан, ўзи ўрганадиган асосий муаммоларнинг энг асосийси сифатида олиб инсонни борлиқнинг ўзига хос бир шакли сифатида қараб, уни энг мураккаб борлиқ сифатида, унинг ўзига хос энг муҳим томонлари, хусусиятларини урганади. инсонни дастлаб ўз асарларида «ақлли мавжудот», «ақлли ҳайвон» деб таърифлаганлар. кейинчалик жамиятнинг тараққиёти асосида улар инсонни «сиёсий ҳайвон», «ижодкор ҳайвон», «тарихнинг ижодкори», «гапирадиган, тилга ва нутққа эга ҳайвон», дунёга диний муносабатда бўлувчи мавжудот», деб изоҳлай бошлаган. кийинги даврларда файласуфлар инсонни «маълум мақсадга йўналтирилган, хулқ-атворга эга бўлган мавжудот», деб тушунтира бошлайдилар. инсон муаммосини ўрганишда ғарбий европа фалсафасидаги ҳаёт фалсафаси вакиллари (ницше, дилтей, бергсон) ва «руҳий таҳил» оқими (асосчиси з.фрейд) қарашларида ўзининг ёрқин ифодасини топди. инсон муаммосини таҳлил қилишда инсонни антропологик жиҳатдан изоҳловчи ва тушунувчи концепция ҳам мавжуд бўлиб тушуниш ҳам қадимдан юзага келган. бу концепциянинг энг ёрқин ифодасини немис мумтоз фалсафанинг вакили …

4 / 19

ҳаётида тубдан янги бурилиш олиб келди. жаҳонда наркомания, наркобизнес, уюшган жиноятчилик, терроризм ва шу кабилар авж олиб инсоният табиий муҳитга ва табиий жараёнларга янада кўпроқ салбий таъсир қила бошлади. шу сабабли инсон муаммосига қаратилган фалсафий фикрларга такрор мурожаат қилмоқда. uzarena инсон муаммосига яна ҳам чуқурроқ кириб бориш учун инсонни табиий-биологик, руҳий-маънавий ва ижтимоий жиҳатларнинг бирлиги сифатида олиб ўрганиш инсон моҳиятини бир қадар тўлароқ тушунишга имкон беради. инсон биологик - одам сифатида барча тирик мавжудотлар каби ҳаводан нафас олади, озиқ-овқат истеъмол қилади, унинг танаси ҳам тўқималардан иборат, унда ҳам доимо модда алмашув - ассимиляция ва диссимиляция, тўқималарнинг пайдо бўлиши, кўпайиши, бўлиниши, емирилиши ва ўлиши каби жараёнлар кечади. инсон олий биологик тур - одам сифатида барча ҳайвонлардан, шу жумладан, маймунлардан ҳам, тубдан фарқ қилиб, у ўзига хос ташқи ва ички тузилиши, кўриниши жисмоний ва руҳий, маънавий, аҳлоқий ва хулқий жиҳатларига эга. uzarena инсонни ҳайвонлардан ажратиб турадиган асосий тафовутлардан бири инсон хулқидир. инсоннинг …

5 / 19

нда инсон улғайган ижтимоий муҳит: оила, боғча, маҳалла, мактаб, кўча-кўй, уни қуршаган кишилар таъсирида қарор топади. шуни айтиш керакки, биз юқорида кўриб чиққан инсонга хос хулқ, онг, тил, маданият ва аҳлоқ ҳамма-ҳаммаси жамиятда ижтимоий муҳитда, жамиятнинг таълими, билими ва тарбияси туфайли вужудга келадиган ижтимоий омиллардир. uzarena «комил инсон деганда биз, аввало, онги юксак, мустақил фикрлай оладиган, хулқ-атвори билан ўзгаларга ибрат бўладиган билимли, маърифатли кишиларни тушунамиз. онгли, билимли одамни олди-қочди гаплар билан алдаб бўлмайди. у ҳар бир нарсани ақл, мантиқ тарозисига солиб кўради. ўз фикр ўйи, хулосасини мантиқ асосида қурган киши етук одам бўлади». ислом каримов эътиборингиз учун ташаккур! танаффус image4.gif image1.png image2.png image3.gif image6.gif image5.png image7.png image8.gif image9.jpeg image10.gif image11.gif image12.png image13.gif image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.gif image24.gif image25.gif image26.png image27.png image28.png image29.gif image30.gif image31.gif image32.gif /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "инсон фалсафаси"

слайд 1 давлат божхона қўмитасининг божхона институти 9-мавзу: инсон фалсафаси фалсафий антропология матаматика ва гуманитар фанлар кафедраси катта ўқитувчиси божхона хизмати катта лейтенанти б.мардонов режа: фалсафий антропологиянинг шаклланиши ва ривожланиши инсоннинг табиий, психологик, тил ва фаолият борлиғи, улар ўртасидаги муносабат инсон ҳаётининг маъноси инсон олий қадрият сифатида инсон пайдо бўлибдики, у ўзини қуршаган дунёни, унда ўзининг ўрнини ўрганиб келади. у бунда ўзининг кимлиги ва нималиги, қандай ишларга қодир эканлигини бошқа тирик мавжудотлардан қайси жиҳатлари билан фарқ қилиши, инсон ҳаётининг маъноси ва мазмунини нималар ташкил қилиши, инсон умри, унинг ўлими ва мангулиги нима эканлигини билишга қадимдан ҳаракат қилиб келади. урганишлар оқибатида, бугунги кунга кели...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (13,1 МБ). Чтобы скачать "инсон фалсафаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: инсон фалсафаси PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram