тоғай ва суяк тўқимаси

PPTX 38 pages 11.8 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.8 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

мавзу: тоғай ва суяк тўқимаси вазифаси: таянч, механик, химоя, минерал моддалар алмашинувида иштирок этади. тузилиши: 1) хондроцитлар 2) хондробластлар 3) толалар ва аморф компонентдан ҳосил бўлган зич ҳужайралараро моддадан иборат. хондробластлар хондробластлар тоғай тўқимасининг чекка соҳаларида жойлашган бўлиб, чўзинчоқ шаклдаги цитоплазмаси базофил бўяладиган ҳужайралардир. хондробластлар цитоплазмасида яқин ривожланган донадор эндоплазматик тўр ва голджи комплексини кўриш мумкин. бу ҳужайралар ҳужайралараро моддаларни синтезлаб, ҳужайралараро муҳитга ажратади. баъзи хондробластлар митотик бўлиниши мумкин ва улар кам функционал фаолдир. тоғай ўсиши, тикланиши давомида улар фаоллашиб боради, ҳужайралараро моддаларни синтезлайди ва аста-секин хондроцит ҳужайраларига айланиб боради. хондроцитларнинг 3-та тури фарқланади. хондроцитлар хондроцитлар тоғай тўқимасининг чуқур қатламларида, махсус бўшлиқлар – лакуналарда жойлашади. улар хондробластларга нисбатан ўзида донадор эндоплазматик ретикулум мембраналарни кам тутади, лекин шунга қарамай ҳужайралараро модданинг синтезланишида иштирок этади. 2 та ва ундан кўп хондроцитлар тўплами изоген гурухлар ҳосил қилиб жойлашади. изоген гурухлар тогай тўқимасининг структур-функционал бирлиги ҳисобланади. тоғай ҳужайралари-нинг изоген гурухлари. 1-хондроцит, 2-ноколлаген оқсил ва …

2 / 38

ужайралараро моддасининг тузилишига қараб 3 турга бўлинади: 1) гиалин, 2) эластик, 3) толали. а – гиалин тоғай, б – эластик тоғай, в – толали тоғай 1 – тоғай усти пардаси, а) толали қават, б) ҳужайрали қават; 2 – ёш тоғай ҳужайралари, 3 – ҳужайралараро модда, 4 – тоғай ҳужайраларнинг изоген гурухлари, 5 – эластик толалар, 6 – коллаген толалар, 7 – хондробласт. гиалин тоғай гиалин тоғай – кенг тарқалган тоғай бўлиб, кўкрак қовурғаси тугаш жойида, бўғимлар юзасида, бронхларда, кекирдакда ва хиқилдоқнинг узуксимон, қалқонсимон халқаларида учрайди. ҳомиладорлик даврида деярли хамма суяклар гиалин тоғайдан ташкил топган. гиалин тоғайи ҳужайралараро моддасида фақат коллаген толалар бўлади. уларнинг нур синдириш коэффициенти аморф модда билан бир хил бўлганлиги учун бир-биридан гистологик фарқлаб бўлмайди, шунинг учун гиалин тоғайи шаффоф, зич ва кам эластик бўлади. қовурғанинг гиалин тоғайи i – тоғай усти пардаси; 1 – толали қават, 2 –хондроген қават, 3 – хондроген ҳужайралар, 4 – хондробластлар. ii …

3 / 38

ген толалар тутамларининг бўлиши билан тавсифланади. хондроцитлар коллаген толалар тутамларининг орасида занжирсимон тизилиб жойлашган. физикавий хусусияти: юқори даражада мустахкамликка эга. тоғай тўқимаси анатомик аъзо сифатида 1) тоғай усти пардаси, 2) тоғай тўқимасидан иборат. тоғай усти пардаси 2 кисмдан ташкил топган: а) ташқи қисм, зич толали қон томирларга бой бириктирувчи тўқимадан иборат; б) ички (камбиал) қисм, прехондробласт ва кам фаоллашган хондробластлар жойлашган. толали тоғай 5 – яссилашган якка хондроцитлар, 6 – тоғай матрикс, 12 – коллаген толалар тутамлари, 13 – фиброцитлар тоғай тўқимаси ривожланиши. у мезенхимадаги склеротом куртаклардан ривожланади. тоғай тўқимаси ҳосил бўладиган жойлардаги мезенхима ҳужайраларининг пролиферацияси кучаяди, улар юмалоқлашади ва йиғилиб – хондроген оролчаларни ҳосил қилади. юмалоқлашган ҳужайралар хондробластларга айланади ва тоғай тўқимаси ҳужайралараро моддасини ҳосил қилади. тоғай тўқимасини ўраб турган мезенхимадан тоғай усти пардаси шаклланади. толали тоғайнинг электрон микроскопияси. донадор эт билан тўлган учта хондроцит кўринади. бу ҳужайралар тоғай матрикси оқсилларини синтезлайди. хондроцитларни юпқа коллаген толалар ўраб туради. суяк …

4 / 38

р коллаген толалари билан 900 бурчак остида етади. пластинкалар орасидаги бўшликларда остеоцитлар учрайди. уларнинг ўсимталари каналлар бўйлаб пластинкаларнинг хар томонига тарқалган. пластинкасимон найсимон суяк тузилишининг умумий режаси. 1 – периост (а – толали қават, б – остеоген қават), 2 – қон томирлари, 3 – нервлар, 4 – эндост, 5 – ташқи пластинкалар қавати, 6 – прободающие коллаген толалар, 7 – прободающий канал, 8 – остеоген қават, 9 – остеон (е – марказий канал), 10 – вставочная пластинка, 11 – ички пластинкалар қавати, 12 – остеоцитлар. найсимон суяк диафизидаги пластинкасимон суяк тўқимаси 1 – периост , 4 – эн-дост, 5 – ташқи пластинкалар қавати, 6 – тешиб ўтувчи коллаген толалар, 7 – тешиб ўтувчи канал, 8 – остеоген қават, 9 – остеон (е– мар-казий канал), 10 – оралиқ пластин-ка, 11 – ички пластинкалар қавати, 12 – остеоцитлар. суяк тўқимасининг хужайралари: 1) остеобластлар, 2) остеоцитлар, 3) остеокластлар. остеобластлар ривожланаётган суяк тўқимасида, суяк …

5 / 38

ашган бўлиб, ўсимталари ҳар бир суяк пластинкаларини тешиб утувчи суяк каналчаларида ётади. суяк каналчаларининг миқдори жуда кўп, улар ўзаро анастамозлар ҳосил қилиб, бутун суяк тўқимаси бўйлаб тарқалган. улар периваскуляр соҳа билан туташиб, озиқ моддаларнинг транспортини, ҳужайралар ва ҳужайралараро моддаларнинг алмашинувини таъминлайди. остеоцитда суст ривожланган донадор эндоплазматик тур, кам миқдорда митохондриялар, лизосомалар учрайди. бу ҳужайрада центриола топилмаган. шундай қилиб остеоцитлар моддалар алмашинувида иштирок этади ва бу ҳужайралар бўлинмайди, улар остеобластлардан ҳосил бўлади. остеоцит: в – схема; г – сэм остеокластлар остеокластлар – тоғайни (суяк тўқимаси ривожланишида), суяк тўқимасини (ёшга қараб ўзгаришида, регенерациясида) емиришда иштирок этади. шаклланган суяк тўқимасида улар учрамайди. остеокластлар нисбатан йирик (100 мкм) ҳужайралар бўлиб, кўп ядроли (3-5-7 ва ундан кўпрок), овал шаклда. цитоплазмаси ацидофил, унда емирувчи хошия, тиниқ, везикуляр ва базал соҳалар тафовут қилинади. емирувчи хошия – остеобластларнинг фаол периферик соҳаси бўлиб, бу ерда атроф суяк тўқимасининг емирилиши кузатилади. бу ҳошиялар микроворсинкаларни эслатиб, плазмолемманинг цитоплазматик ўсимталари сифатида намоён …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "тоғай ва суяк тўқимаси"

мавзу: тоғай ва суяк тўқимаси вазифаси: таянч, механик, химоя, минерал моддалар алмашинувида иштирок этади. тузилиши: 1) хондроцитлар 2) хондробластлар 3) толалар ва аморф компонентдан ҳосил бўлган зич ҳужайралараро моддадан иборат. хондробластлар хондробластлар тоғай тўқимасининг чекка соҳаларида жойлашган бўлиб, чўзинчоқ шаклдаги цитоплазмаси базофил бўяладиган ҳужайралардир. хондробластлар цитоплазмасида яқин ривожланган донадор эндоплазматик тўр ва голджи комплексини кўриш мумкин. бу ҳужайралар ҳужайралараро моддаларни синтезлаб, ҳужайралараро муҳитга ажратади. баъзи хондробластлар митотик бўлиниши мумкин ва улар кам функционал фаолдир. тоғай ўсиши, тикланиши давомида улар фаоллашиб боради, ҳужайралараро моддаларни синтезлайди ва аста-секин хондроцит ҳужайраларига айланиб боради. хондр...

This file contains 38 pages in PPTX format (11.8 MB). To download "тоғай ва суяк тўқимаси", click the Telegram button on the left.

Tags: тоғай ва суяк тўқимаси PPTX 38 pages Free download Telegram