salomatlik va kasallik

PDF 22 pages 965.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 965.2 KB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

kasallik va salomatlik. reja  salomatlik va sog’lom turmush tarsi ahamiyatini;  kasallik davrlari va oqibatlarini,  tanatologiya to’g’risida tushunchani.  pf – 6099 30.10.2020 yildagi qarori bilan o’quvchilarni tanishtirib o’tish. kasallik — tashqi va ichki muhitning zararli ta’siri natijasida organizm hayot faoliyatining vaqtincha yoki butunlay pasayishi yoxud yo‘qolishiga olib keluvchi jarayondir. kasallik organizmga ma’lum bir turdagi mikroorganizmlar va bakteriyalar tushishi tufayli hamda bir necha boshqa sabablarning birgalikdagi ta’siri natijasida kelib chiqadi (me’da shilliq pardasining yallig‘lanishi — gastrit, odatda, tartibsiz ovqatlfnish, kundalik rejimga amal qilmaslik, chekish, ichish, shuningdek, boshqa a’zolarning kasalliklari tufayli kelib chiqadi). kasallikning paydo bo‘lishi va kechishiga qarshi kurashishda organizmning himoya qilish va moslashish xususiyati katta ahamyatga ega.  kasallik qanday holat ekanligini tushunish uchun avvalambor, sog'liq iborasi nimani anglatishini yaxshi bilish lozim.  "sogʻliq" uchun quyidagi belgilar xos:  organizmning yaxlitligi (anatomik va funksional ya'ni shikastlanmagan);  organizmni tashqi muhit ta'sirlariga yaxshi moslashishi;  inson o'zini yaxshi …

2 / 22

rcha pog'onalarda, jumladan hujayraviy, anatomik va yaxlit a'zo darajasida me'yor koʻrsatkichlarida faoliyat koʻrsatishi. inson sog'lom hayot kechirishi va koʻpayishi uchun zarur boʻlgan fiziologik va biokimyoviy jarayonlarni normal kechishi;  2. organizm va uning funtsional holatini tashqi omillar bilan dinamik va statik (gomeostaz) muvozanatda bo'lishi;  3. ijtimoiy faoliyatlarda qatnashish va uni to'laqonli bajarish, jamiyat uchun foydali bo'lgan mehnat bilan shug'ullanish;  4. insonni muntazam oʻzgarib turuvchi tashqi omillarga moslashishi;  5. kasalliklar, xastalik holati yoki ular bilan bog'liq boʻlgan oʻzgarishlarni yo'qligi;  6. toʻliq jismoniy, ruhiy, aqliy va ijtimoiy barqarorlik. organizmning barcha a'zolarini muntazam faoliyat koʻrsatishi va rivojlanishi hamda oʻz-oʻzini boshqarishi.  etiologiya deganda, kasallikning paydo bo‘lish omillari tushuniladi. bu sabablar tashqi va ichki bo‘lishi mumkin. tashqi omillar: mexanik (yaralanish, har xil jarohatlanish va boshqalar), fizik (organizmga elektr toki, yuqori va past harorat, yorug‘lik ta’siri), kimyoviy (zaharli moddalar, oziq- ovqat mahsulotlari orqali va boshqalar), biologik (organizmga kirgan zambrug‘lar va mikroblar), …

3 / 22

bki), avj olish va tuzalish davri. biroq, ko‘pgina kasalliklarning avj olishi va o‘tishida bunday davrlarni aniq ajratib bo‘lmaydi. har bir kasallik ma’lum belgilar, alomatlar bilan namoyon bo‘ladi. bu belgilar simptomlar deb ataladi. masalan, yo‘tal bronxlar yallig‘lanishi — bronxit simptomidir. simptomlar subektiv (masalan, gipertoniya kasalligida seziladigan bosh og‘rig‘i) va obektiv bo‘lishi mumkin (yurak parogida stetoskop yoki fonendoskop yordamida yurak eshitib ko‘rilganda shovqin borligi ma’lum bo‘ladi). kasallik simptomlari laborator tekshiruv usullarida ham aniqlanadi kasallik xronik tarzda o‘tayotganida ahvol yaxshilanib (davo ta’sirida), kasallik simptomlarining vaqtincha susayib qolishi yoki yo‘qolib ketishi bilan boradigan jarayon remissiya, ya’ni kasallik takrorlanib turgan davr deb ataladi (masalan, xronik gastritda bo‘ladigan remissiya). retsidiv, ya’ni qo‘zish — kasallik simptomlari bir qadar uzoq vaqt bosilib turgandan keyin yana paydo bo‘lishiga aytiladi (meda yara kasalligining retsidivi).  sindrom — organizmning ma’lum patologik holatini xarakterlab beradigan va umumiy patogenez bilan birlashgan simptomlar majmuasi.  patogenez — kasallikning kelib chiqish sabablari va rivojlanishini o‘rganadi. …

4 / 22

ketadi, qo‘zg‘alish tormozlanish bilan almashinadi, to‘xtab-to‘xtab nafas oladi, yurak ishi zaiflashadi, arterial bosim bir ko‘tarilib bir pasayib ketadi, taxikardiya bradikardiya bilan almashinadi, harorat pasayadi, reflekslar susayadi. agoniya birnecha minutdan to 2–3 kungacha davom etishi mumkin.  2. klinik o‘lim agoniyadan so‘ng boshlanib, qon aylanishi, nafasning butunlay to‘xtashi va reflekslarning yo‘qolishi bilan xarakterlanadi. ammo klinik o‘limdan keyin birmuncha vaqt davomida ichak peristaltikasi kuzatiladi, soch, tirnoqlar o‘sib turadi va moddalar almashinuvining to‘xtamaganligini ko‘rsatuvchi boshqa belgilar ham bo‘ladi.  3. biologik o‘lim deganda ayrim a’zo va to‘qimalarning hayotini tiklab bo‘lmaslik holati tushuniladi va to‘qimalarda qaytarib bo‘lmaydigan o‘zgarishlar yuzaga keladi. bu haqiqiy o‘lim. bu davr organizm faoliyatini tiklab bo‘lmaydigan holat  klinik o‘limdan so‘ng bir qancha vaqtgacha ayrim a’zolarnigina emas balki butun organizmning hayotini tiklash mumkin. a’zolar ma’lum vaqt ichida hayotga qayta olish holatida bo‘ladi. hayot ga qayta olish davri turli a’zolar va to‘qimalar uchun turlicha. teri, suyaklar, mushaklar hayotini birnecha soatdan so‘ng va …

5 / 22

lmasa, yurakka adrenalin yuboriladi. u ham yordam qilmasa, elektroshok ko‘krak qafasiga elektrodlar bilan tok yuboriladi. o‘lim ga olib keladigan sabablarni va shart- sharoitlarni patologik anatomiyaning tanatologiya deb ataluvchi sohasi o‘rganadi. o‘lish dinamikasini bilish, tiriltirish choralarini ishlab chiqish va sud tibbiyotning maqsadlari uchun zarurdir. o‘limni birnecha turlari bo‘ladi: tabiiy o‘lim juda ham keksayganda organizmning ishdan chiqishi va funksiyalarining asta-sekin so‘nishi tufayli yuz beradi. bunday o‘lim kamdan kam uchraydi, chunki hatto juda qari kishilar ham ko‘pincha, kasalliklardan o‘ladi. patologik yoki bevaqt o‘lim g‘ayritabiiy yoki kasalliklar oqibatida bo‘ladi. to‘satdan yoki birdan o‘lish deb kutilmaganda ya’ni butun lay soppa-sog‘ yurgan vaqtda yuz beradigan o‘limga aytiladi. ko‘pincha, bosh miya yoki yurakda birdan qon aylanishining buzilishi tufayli ular funksiyalarining to‘xtashi oqibatida yoki aorta va yirik arteriyalarning yorilishi natijasida tez qon yo‘qotilganda to‘- satdan o‘lim yuz beradi  o‘limdan so‘ng bir qancha vaqt o‘tgach, murdada o‘limdan ke yingi yoki murdaga xos o‘zgarishlar rivojlanadi, bu atrof-muhitning ta’siriga va …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "salomatlik va kasallik"

kasallik va salomatlik. reja  salomatlik va sog’lom turmush tarsi ahamiyatini;  kasallik davrlari va oqibatlarini,  tanatologiya to’g’risida tushunchani.  pf – 6099 30.10.2020 yildagi qarori bilan o’quvchilarni tanishtirib o’tish. kasallik — tashqi va ichki muhitning zararli ta’siri natijasida organizm hayot faoliyatining vaqtincha yoki butunlay pasayishi yoxud yo‘qolishiga olib keluvchi jarayondir. kasallik organizmga ma’lum bir turdagi mikroorganizmlar va bakteriyalar tushishi tufayli hamda bir necha boshqa sabablarning birgalikdagi ta’siri natijasida kelib chiqadi (me’da shilliq pardasining yallig‘lanishi — gastrit, odatda, tartibsiz ovqatlfnish, kundalik rejimga amal qilmaslik, chekish, ichish, shuningdek, boshqa a’zolarning kasalliklari tufayli kelib chiqadi). kasallikning paydo ...

This file contains 22 pages in PDF format (965.2 KB). To download "salomatlik va kasallik", click the Telegram button on the left.

Tags: salomatlik va kasallik PDF 22 pages Free download Telegram