salomatlik va kasallik

DOCX 7 pages 20.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.0 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu: salomatlik va kasallik. organizmning adaptatsiya va kompensator moslashuv reaktsiyasi. reja: 1. salomatlik va kasallik haqida tushuncha. kasallik bosqichlari va belgilari. 2. o’lim bosqichlari va belgilari. 3. organizmning reaktivligi. 4. organizmning turli jaroxatlardagi holati. organizmning sog’lomligi bilan kasalligi hayotda bir–biri bilan almashinib turadi. kasal odam sog’ayishi, aksincha, sog’lom organizm kasalga chalinishi mumkin. sog’lom odam hamisha mehnat qilishi, jamiyat ishida qatnashib turishi bilan kasal odamdan farqlanadi. sog’ odam baquvvat va ruhan tetik bo’ladi. kasallik a.a.ostroumov (1844–1908) ning ta’biricha, organizm holati bilan atrof–muhit o’rtasidagi muvozanatning natijasidir. lekin organizmdagi o’zgarishlar atrof – muhit ta’siridan tashqari o’zining holatiga, a’zolarning o’zaro munosabatiga va mavjud bo’lgan o’zgarishlarga moslashish qobiliyatiga ham bog’liq bo’ladi. sog’lom odam organizmi turli sharoitga (ishlaganda, sport bilan shug’ullanganda) moslashadi, yurak urishi kuchayib qon aylanishi, nafas olishi tezlashadi, modda almashinuvi kuchayadi. bunday holat fiziologik normal holat hisoblanadi. kasalliklar turlicha bo’lib, ularning har birini o’ziga xos alomat (simptom) lari bo’ladi. jumladan, organizm harorati o’zgarib, et …

2 / 7

aqtda organizmdagi mikroblar ko’payib va uning ta’sirini odam bilmaydi. shuning uchun kasallikning bu davrini yashirin davr deb ataladi. bu davr kasallikning oldini olishda katta ahamiyatga ega. 2. k a s a l l i k b o sh l a n g a n (prodromal) davr. bu vaqtda kasallikning birinchi belgilari ko’rina boshlaydi. ishtaha yo’qolib, odam bo’shashadi,harorati ko’tariladi. 3. kasallikni kuchaygan davr. buvaqtda har bir kasallikning o’ziga xos belgilari rivojlanib, organizmda patologik o’zgarishlar paydo bo’ladi. bu belgilar (simptom) va o’zgarishlar har xil kasallikda (terlama, zotiljam va h.k.) turli vaqtda o’tadi. kasallikdagi patologik o’zgarishlar odamning sog’ayishi vaqtida yo’qoladi. kasallik davri o’tkir, o’rtacha va cho’ziluvchan (surunkali) davrlarga bo’linadi. o’tkir boshlangan kasallik odatda bir necha kun yoki hafta davom etadi. kasallikning o’rtacha o’tkir davrioylab, surunkali davri esa yillab davom etadi. ba’zan kasallik qaytalanishi yoki asosiy kasallikka boshqa kasalliklar qo’shilishi mumkin. ko’pincha kasal odam butunlay sog’ayadi. ba’zida qisman sog’ayishi yoki o’lim bilan tugashi ham …

3 / 7

i haqiqiy o’li md a ba’zi a’zo va to’qimalarning hayotini tiklab bo’lmaslik darajasida patologik o’zgarishlar bo’ladi. ammo murdadan ajratib olingan a’zolarni (qon yuborib tiriltirib) boshqa odamga ko’chirib o’tkazish (plantatsiya qilish) mumkin. ammo bosh miya hujayralarida odam o’limidan bir necha minut o’tgandan so’ng tiklab bo’lmaydigan o’zgarishlar sodir bo’ladi. o’layotgan odamning hayotini (klinik o’limdan so’ng 5—7 minut orasida) tiklash uchun bir qancha tadbirlar qo’llaniladi. jumladan, o’layotgan odam yuragi uqalanadi, sun’iy nafas oldiriladi, yurakka bevosita adrenalin yuboriladi, yurak muskuliga elektr toki ta’sir qildirib, uning faoliyatini tiklash mumkin. maxsus asboblar yordamida arteriyaga (yurakka tomon) kislorodga boy qon quyiladi. bunda qon birinchi navbatda bosh miya tomirlariga boradi, aks holda miya po’stlog’i tiklanmas darajada potologik o’zgarib, odam tirilmaydi. tabiiy o’lim — keksaygan organizm funksiyalarining asta–sekin so’nishi orqali vujudga keladi. lekin juda qari odamlar ham kasallikdan o’lganliklari uchun tabiiy o’lim juda kam uchraydi. beyvaqt o’lim — jarohatlanish, zaharlanish yoki suiqasddan va kasallik oqibatida bo’ladi. to’satdan o’lish — …

4 / 7

a qora – ko’kimtir dog’lar (murda dog’lari) paydo bo’ladi. organizmning reaktivligi organizmning tashqi muhit ta’siriga javob berib moslashishi shu organizmning reaktivligi bo’lib, moddalar almashinuvi va ko’payishlar hayotning asosiy xususiyatidir. tirik organizmning tuzilishi rivojlanib, takomillashib borishi bilan reaktivligi ham murakkablashib o’sishi o’zaro bog’liqdir.organizm tuzilishining yuqori pog’onaga ko’tarila borishi, tashqi muhitning har xil ta’sirlarga javob berish qobiliyati shunchalik o’sib, moslashib borishi bilan ifodalanadi.odamning reaktivligi uchun ikkinchi signal sistemasi va oliy nerv sistemasining mohiyati hihoyatda muhimdir. binobarin, organizmning reaktivligi, uni tashqi muhitning zararli ta’sirlaridan mudofaa qilish xususiyati bo’lib, ular turlichadir. 1. individual reaktivlik — organizmning harorat va kislarod miqdorining ko’p-ozligiga, yashash muhitiga, ovqatlanish rejimiga, yoshga,irsiyatga bo’lgan munosabati bilan aniqlanadi. 2. fiziologik reaktivlik — sog’lom organizm reaksiyasi bo’lib, har xil odamda turlicha bo’ladi, jumladan ba’zi kasalliklar (gripp, difteriyavah.k.) da ayrim bolalarda og’ir, boshqalarida esa yengil o’tadi. muhofaza reaksiyalari normal fiziologik funksiyalar bilan chambarchas bog’liqdir. masalan, ishlash davrida modda almashinuvi oshib, yurak urishi, nafas olish …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "salomatlik va kasallik"

mavzu: salomatlik va kasallik. organizmning adaptatsiya va kompensator moslashuv reaktsiyasi. reja: 1. salomatlik va kasallik haqida tushuncha. kasallik bosqichlari va belgilari. 2. o’lim bosqichlari va belgilari. 3. organizmning reaktivligi. 4. organizmning turli jaroxatlardagi holati. organizmning sog’lomligi bilan kasalligi hayotda bir–biri bilan almashinib turadi. kasal odam sog’ayishi, aksincha, sog’lom organizm kasalga chalinishi mumkin. sog’lom odam hamisha mehnat qilishi, jamiyat ishida qatnashib turishi bilan kasal odamdan farqlanadi. sog’ odam baquvvat va ruhan tetik bo’ladi. kasallik a.a.ostroumov (1844–1908) ning ta’biricha, organizm holati bilan atrof–muhit o’rtasidagi muvozanatning natijasidir. lekin organizmdagi o’zgarishlar atrof – muhit ta’siridan tashqari o’zining holatig...

This file contains 7 pages in DOCX format (20.0 KB). To download "salomatlik va kasallik", click the Telegram button on the left.

Tags: salomatlik va kasallik DOCX 7 pages Free download Telegram