tuproqlar klassifikatsiyasi

DOC 69.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523174908_70838.doc tuproqlar klassifikatsiyasi reja: 1. klassifikatsiyaning mazmun mohiyati va ahamiyati. 2. tuproqlarni klassifikatsiyalash bo`yicha bajarilgan dastlabki izlanishlar. 3. tuproqlarni klassifikatsiyalashda o`rta osiyolik olimlarning xizmatlari. klassifikatsiya yoki turkumlash juda munozarali mavzu. klassifikatsiya odatda 2 xil usulda bo`ladi, ya'ni miqdoriy va sifatiy. birinchi usulda, tuproqlar ya'ni ular egallab turgan maydonning katta-kichikligiga ko`ra turkumlanadi. bu mio`doriy klassifikatsiyalash hisoblanadi. ikkinchi usulda esa maydon asosiy o`rin tutmaydi va asosiy e'tibor tuproqning sifatiga qaratiladi. bu usul sifatiy usul deb nomlanadi. «klassifikatsiya» atamasi lotin tilidan olingan bo`lib, «clasis»- daraja, klass va «facio» - bajaralayapman, joylashtiryapman, ma'nosiga ega. klassifikatsiya so`zining mag`zida ayni komponentning sifati va miqdorini ma'lum tartib asosida ko`rsatish namoyish qilish yotadi. yer yuzida tuproqlarning rang barangligi ularni guruhlash, turkumlashni taqozo qiladi, ya'ni ularni kelib chiqishining umumiyligi, tuproq kesmasining o`xshashligi, xossalari va hosildorligiga ko`ra ularni tartibga solish kerak bo`ladi. tuproqlarga to`g`ri ta'rif berish uchun ham ularni klassifikatsiyalash zarur. dastlab xix asr boshlarida a.ber tuproqlarni qishloq xo`jaligi nuqtai …

arni avtomorf va gidromorf guruhlariga ajratadi. (m.a.pankov, 1970y) tuproqlarni klassifikatsiya qilishda v.v.dokuchayev g`oyalarini uni shogirdi n.m.sibirsev rivojlantiradi va quyidagicha klassifikatsiyani tavsiya etadi. a. zonal tuproqlar 1. laterit. 2. atmosfera – changi (xozirgi serozem) 3. cho`l-dasht (hozirgi kashtan, qo`ng`ir tuproqlar) 4. qoratuproq 5. chimli va ramenno podzol tuproq 6. o`rmon bo`z (podzol) 7. tundra. b. intrazonal tuproqlar. 8. salonslar 9. botqoq 10. chirindili – karbonatli c. azonal (to`liq bo`lmagan tuproq.) kichik sinf: qayirdan tashqari. 11. skeletli 12. dag`al kichik sinf – allyuvial. 13. qayir v.r.vilyams, tuproq paydo bo`lishini bir butun jarayon deb hisoblaydi va bunda biologik aylanma harakat asosiy deb hisoblaydi. mazkur jarayon tufayli tuproqda unumdorlik paydo bo`ladi, deydi. bunda u tuproq – o`simlik – hasharotlar munosabatlari g`oyalarini ilgari suradi. u tuproq zonalarini bir butun tuproq hosil bo`lishi jarayoni, deb tushunadi. yevroosiyoning shimoliy qismida v.r. vilyams muzlanishlardan so`ng podzol, chimli va dashtli davrlarni ajratadi. v.r.vilyams tuproqdagi podzoldan – cho`l chala, bo`z-gacha, …

la subtropik) bo`z tupoklar o`tloq bo`z o`rmon tuproqlari gidromorf sho`rxoklar 9 butali dasht va kserofit o`rmonlarning jigarrang tuproqlari (subtropik) surtusli jigarrang tuproq jigarrang shurtob o`tloqi surtusli jigarrang 10 nam o`rmonlarning qizil-sariq tuproqlari (subtropik) qizil sariq podzollashgan sariq tuproqlar gleyli qizil tuproqlar gloyli sariq tuproqlar o`rmon tuproqlari subtropik botqoq tuproqlar p.s.kossovich tuproq paydo bo`lishining 6 tipini ajratadi: 1) cho`l, 2) cho`l-dasht, 3) dasht yoki qora tuproq 4) podzol 5) tundra 6) laterit (pankov 222, b). bunda biologik omil yetakchi deb hisoblanmaydi. tuproqlarni ma'daniylashganligiga qarab ham turkumlash mumkin. shunga ko`ra toshkentlik tuproqshunoslar voha tuproqlarini quyidagicha tabaqalaydilar. taniqli tuproqshunos olim n.v.kimberg 1974 yilda o`zbekistonning cho`l zonasi tuproqlari klassifikatsiyasini ishlab chiqqan (1974). tadqiqotchi tuproqlarni tabaqalashda tip-kichik tip-avlod (rod) birliklari asosida ish tutgan. cho`l zonasi doirasida tuproqlarni 6 tipga: o`tloq, botqoq, sho`rxok, taqirli, cho`l qumli va sur qo`ng`ir tiplarga ajratadi. vohalar doirasida esa o`tloq voha, taqirli voha va botqoq voha tiplarini ajratadi. tuproqlarning rivojlanishi va …

pik) bor edi xolos. faqat bo`r davriga kelib gulli va yopiq uruglilar paydo bo`ldi. shu davrda shimoli – g`arbiy yevropada tropik mintaqaning shimoliy chegarasi 50 – 55° kenglikgacha borgan. tabiat zonalarning o`zgarishi yer qutblarining o`zgarishi bilan bog`lik deydi-straxov (1960) bundan tashqari muzlanishlar, to`glarning hosil bo`lishi, dengiz trangressiyalari, qo`riqlarning suvlanishi (kontinentalnoye obvodneniye) bilan ham bog`liq (zonalarning o`zgarishi). hozirgi tuproq zonalari umumiy ko`rinishida to`rtlamchi davrda bo`lgan. lekin, ba'zi joylarda uchlamchi davrda ham tuproq shakllangan. unumdorlik tuproqning alohida xossasi bo`lmay, u juda ko`p omillar bilan bog`liq. tuproq hosil bo`lish jarayoni yerning asosiy mintaqalarida quyidagicha xususiyatlarga ega. 1) tropik zona – yoshi jixatdan qadimgi tropiklarda 1 metr qalinlikdagi nurash po`sti 20-77 ming yilda hosil bo`ladi. tropik–ekvatorial zonada ham tuproq muqim holda bo`lmagan balki bu yerda ham qarama-qarshilik ko`rashi, kuchli bo`lgan, o`zgarishlar bo`lgan. bu zonada birlamchi minerallarda ishqoriy gidroliz sodir bo`ladi, ya'ni sa, mg. k yuviladi, si, fe, al erkin bo`ladi. fe harakatga kiradi, qotishmalar …

itli) 6-7 oylik qurgochil sharoitda tropik zonada qizil-qung`ir, qung`ir tuproq hosil bo`ladi, qalinligi 0,5-1,0 metr. demak bu zona tuprog`i ferrallitli, kaolinitli va temirli. temirli qurgoqchil zonaga o`tishdan darak beradi. bular nordon reaksiyali, fulvatli, kaolinitli. tropikda qora va unga yo`ldosh qizil va qizg`ish-qung`ir tuproqlar (savanna) ham mavjud. illit bu glina tipii (montmorillonit). demak tropikda ferrallitli, temirli, qizg`ish-qung`ir va qora tuproqlar uchraydi. ularning maydoni kamaymoqda, qoldiqlari-kaolinitli, lateritli uralda, yokutistonda, markaziy qozog`istonda topilgan) 2. subtropik zona. bu yerdagi tuproqlar 4 ta mavsum sharoitida paydo bo`lgan. nam subtropikda-qizil (krasnozem) qizil – sariq podzallashgan, qung`ir karbonatsiz, quruq zonada esa jigarrang va vertisol, smolnisalar, bo`z tuproqlar tarqalgan. bu tuproqlar uchun zichlanish (sliterizatsiya) xos, ular montmorillonitli glinalar tufayli zichlashadi. nam subtropikda tez eruvchi tuzlar, karbonatlar yo`q. sariq tuproqlar (jeltozyom) qizildan rangi nurash jarayoni bilan farq qiladi. quruq subtropikda tez eruvchi tuzlar qisman yuviladi, karbonatli bo`ladi. gumus qizil zonadagidek fulvatli emas, balki gumatli. temir qisman erkin, lekin yuvilib …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqlar klassifikatsiyasi"

1523174908_70838.doc tuproqlar klassifikatsiyasi reja: 1. klassifikatsiyaning mazmun mohiyati va ahamiyati. 2. tuproqlarni klassifikatsiyalash bo`yicha bajarilgan dastlabki izlanishlar. 3. tuproqlarni klassifikatsiyalashda o`rta osiyolik olimlarning xizmatlari. klassifikatsiya yoki turkumlash juda munozarali mavzu. klassifikatsiya odatda 2 xil usulda bo`ladi, ya'ni miqdoriy va sifatiy. birinchi usulda, tuproqlar ya'ni ular egallab turgan maydonning katta-kichikligiga ko`ra turkumlanadi. bu mio`doriy klassifikatsiyalash hisoblanadi. ikkinchi usulda esa maydon asosiy o`rin tutmaydi va asosiy e'tibor tuproqning sifatiga qaratiladi. bu usul sifatiy usul deb nomlanadi. «klassifikatsiya» atamasi lotin tilidan olingan bo`lib, «clasis»- daraja, klass va «facio» - bajaralayapman, joylashtiryapman, ...

DOC format, 69.5 KB. To download "tuproqlar klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqlar klassifikatsiyasi DOC Free download Telegram