gidromorf tuproqlar

PPTX 21 pages 1.7 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

11-mavzu gidromorf tuproqlari 11-mavzu gidromorf tuproqlari reja. gidromorf tuproqlarning hosil bo’lish sharoitlari va klassifikasiyasi. cho’l zonasining gidromorf tuproqlari. o’tloq tuproqlar. qayir - allyuvial o’tloq tuproqlar. sug’oriladigan o’tloq tuproqlar. allyuvial botqoq-o’tloq tuproqlar bo’z tuproqlar zonasining gidromorf tuproqlari. gidromorf tuproqlarning hosil bo’lish sharoitlari va klassifikasiyasi. gidromorf tuproqlar jumlasiga sizot suvlari yaqin (0,5-3,0 m) bo’lgan sharoitda, doimiy kapillyar namlik ta’sirida hosil bo’ladigan tuproqlar (o’tloq, botqoq, botqoq-o’tloq tuproqlar va sho’rxoklar) kiradi. gidromorf tuproqlarning xossalari sizot suvlarining sathi, minerallashganlik darajasiga, davriy ravishda bo’lib turadigan toshqin suvlari rejimiga va shu bilan birgalikda tuproqning namlanib turish holati, shu yerdagi tuproq paydo qiluvchi ona jinslarning mexanik tarkibi va fizikaviy xossalariga ham bog’liq. gidromorf tuproqlar cho’l va bo’z tuproqlar zonalarida tarqalgan bo’lib, daryolarning quyi oqimlari, daryo va ko’llarning qurib qolgan pastliklari va tog’ oldi qiya tekisliklari hamda tog’oldi yoyilmalarida katta maydonlarni egallaydi. o’zbekistonda gidromorf tuproqlar maydoni sug’oriladigan yerlar maydonlarining 50% ni tashkil etadi.(r.q.qo’ziyev va boshqalar, 2004) o’rta osiyoning cho’l …

2 / 21

arda tuzlar tuproqning ustki qatlamlarida to’planib, tuproqni sho’rlantiradi. klassifikasiyasi. cho’l va bo’z tuproqlar zonasi asosiy gidromorf tuproqlarining tiplari – o’tloq, botqoq va sho’rxok tuproqlari bo’lib, ular botqoq-o’tloq, o’tloq (tipik), sho’rxok va botqoq-sho’rxok singari tipchalarga ajratiladi. gidromorf tuproqlar quyidagi avlodlarga: 1-allyuvial, 2 –uncha rivojlanmagan shag’alli allyuvial; 3-sho’rlangan allyuvial; 4- sozli tuproqlar; 5- sho’rlangan soz; 6-sho’rtobli soz tuproqlar kabilarga bo’linadi. sho’rlanish darajasiga qarab: sho’rlanmagan, kuchsiz sho’rlangan, o’rtacha sho’rlangan va kuchli sho’rlangan tuproqlarga ajratiladi. gumus miqdoriga ko’ra och tusli (2 foizgacha gumus bo’ladi) va to’q tusli (2 foizdan ko’p) turlarga bo’linadi. sug’oriladigan yerlardagi gidromorf tuproqlar orasida sug’oriladigan o’tloq, botqoq-o’tloq va botqoq (sholipoya) tuproqlari va ular ham yangidan sug’oriladigan va qadimdan sug’oriladigan (voha) tuproqlariga ajratiladi. cho’l zonasining gidromorf tuproqlari. cho’l zonasining gidromorf tuproqlari daryo vodiylari va irmoqlarida keng tarqalgan bo’lib, ularning asosiy qismi allyuvial rejimli tuproqlar jumlasiga kiradi. cho’l zonasi gidromorf tuproqlarining o’ziga xos xususiyati, unda gumusning kamligi va turli darajada sho’rlanganligidir. o’tloq tuproqlar. …

3 / 21

. allyuvial chimli-o’tloq tuproqlar. bu tuproqlar cho’l zonasining amudaryo va sirdaryo irmoqlarida, ularning o’rta oqimidagi quyi terrasalarda, zarafshon, surxandaryo, vaxsh shuningdek murg’ob daryolarining etaklarida katta maydonlarni egallaydi. allyuvial chimli o’tloq tuproqlarda gumus 1-3 foiz atrofida, azot –0,17-0,14 foiz. fosfor va kaliy miqdori ona jinslar tarkibiga bog’liq bo’lib, umumiy fosfor 0,12-0,13 foiz, kaliy 1,70-2,15 foizni tashkil etadi. sug’oriladigan o’tloq tuproqlar. qadimdan sug’oriladigan (voha) o’tloq tuproqlarining genetik gorizontlari uncha yaxshi ajralib turmasligi bilan qo’riq yerdagi shunday tuproqlardan farq qiladi. odatda voha o’tloq tuproqlarda gumusli qatlam cho’ziq bo’lib, chirindining umumiy zahirasi ko’p bo’ladi. agroirrigasiya qatlamining qalinligiga ko’ra: qalin bo’lmagan –<30 sm; o’rtacha qalinlikdagi 30-70 sm va qalin qatlamli tuproq – 70 sm dan oshiq kabi avlodlarga bo’linadi. allyuvial voha-o’tloq tuproqlarning yuqori gorizontlarida gumus –1-1,3 foiz atrofida bo’lib shunga ko’ra azot (0,06-0,07 foiz), fosfor va kaliy miqdori ham o’zgaradi. soz voha-o’tloq tuproqlarida gumus (1,67 foiz), azot (0,14 foiz) va ayniqsa harakatchan kaliy miqdori (300 …

4 / 21

i tashkil etadi. bo’z tuproqlar zonasining gidromorf tuproqlari. bo’z tuproqlar zonasida allyuvial o’tloq, soz o’tloq, allyuvial botqoq, soz botqoq kabi tuproq tiplari tarqalgan. ushbu tuproqlar daryolarning quyi terrasalarida vodiylarning chekkalarida, yoyilmalari orasidagi pastliklarda va tog’ oldi qiyaliklarining quyi qismlarida keng tarqalgan. bo’z tuproqlar zonasidagi gidromorf tuproqlar o’zining qator xususiyatlari bilan, jumladan cho’l zonasidagi ana shunday tuproqlarga nisbatan, barqaror namlanish rejimi bilan xarakterlanadi. allyuvial o’tloq tuproqlar. bu tuproqlar sirdaryo va uning irmoqlari (qoradaryo, norin va ohangaron) vodiylarida, zarafshon, qashqadaryo, surxondaryo hamda vaxsh vodiylarida katta maydonlarni egallaydi. sirdaryo, zarafshonning o’rta oqimi, qashqadaryo, surxondaryo va vaxsh daryo vodiylarining quyi zonasining och tusli bo’z tuproqlar mintaqasida sizot suvlari sekin oqib ketganligidan ular minerallashgan va tuproqlari ham sho’rlangan. morfologiyasi. qalinligi 12-25 sm bo’lgan chimli qatlam (a), rangi to’q bo’zg’ish va aniq ifodalangan suvga chidamli strukturaga ega. b-gorizonti och qo’ng’ir tovlanadigan bo’zg’ish rangli, uvoqli chidamsiz strukturali. uning quyi qismida zangli dog’lari bo’lgan ko’kimtir gley gorizonti bor. …

5 / 21

uning tarkibida kalsiy va magniy ko’p. botqoq-o’tloq tuproqlar sizot suvlari yer betiga yaqin joylashgan (0,7-1,2 m) sohil usti terrasalarining pastlik joylarida tarqalgan. tabiiy o’simliklar bu yerda o’tloq tuproqlarga nisbatan yaxshi rivojlanadi. doim sernam bo’lganidan allyuvial botqoq-o’tloq tuproqlarda o’simlik qoldiqlari ko’pincha anaerob sharoitda parchalanadi va natijada gumus ko’proq to’planadi. botqoq-o’tloq tuproqlar chimli qatlamda gumus miqdori 5-7 foizgacha bo’lib, pastda keskin kamayadi (0,5-0,6 foiz). shunga ko’ra yalpi azot 0,15-0,45 foiz, yalpi fosfor 0,154-0,170 foizni tashkil etadi. allyuvial botqoq tuproqlar o’rta osiyo sharoitida botqoq tuproqlar serkarbonat bo’lib, tuproqning pastki gorizontida ohak birikmalari ko’p (mergellashgan). zax qochirish tadbirlari o’tkazilib, so’ngra dehqonchilikda foydalanish mumkin. bu yerlar ko’pincha sholichilik uchun ajratiladi. o’tloq soz tuproqlar. o’tloq soz tuproqlar bo’z tuproqlar zonasida ko’proq tarqalgan bo’lib, o’zining hosil bo’lish sharoitlari va xossalari bilan allyuvial o’tloq tuproqlardan ancha farq qiladi. bu tuproqlar farg’ona, zarafshon vodiylarida tarqalgan. sizot suvlari 1-3 m chuqurlikda bo’lganda, tuproq kapillyarlar orqali namlanib turadi. natijada avtomorf (bo’z) …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidromorf tuproqlar"

11-mavzu gidromorf tuproqlari 11-mavzu gidromorf tuproqlari reja. gidromorf tuproqlarning hosil bo’lish sharoitlari va klassifikasiyasi. cho’l zonasining gidromorf tuproqlari. o’tloq tuproqlar. qayir - allyuvial o’tloq tuproqlar. sug’oriladigan o’tloq tuproqlar. allyuvial botqoq-o’tloq tuproqlar bo’z tuproqlar zonasining gidromorf tuproqlari. gidromorf tuproqlarning hosil bo’lish sharoitlari va klassifikasiyasi. gidromorf tuproqlar jumlasiga sizot suvlari yaqin (0,5-3,0 m) bo’lgan sharoitda, doimiy kapillyar namlik ta’sirida hosil bo’ladigan tuproqlar (o’tloq, botqoq, botqoq-o’tloq tuproqlar va sho’rxoklar) kiradi. gidromorf tuproqlarning xossalari sizot suvlarining sathi, minerallashganlik darajasiga, davriy ravishda bo’lib turadigan toshqin suvlari rejimiga va shu bilan birgalikda tuproq...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "gidromorf tuproqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: gidromorf tuproqlar PPTX 21 pages Free download Telegram