biofizika va radiobiologiya fanining o’quv uslubiy majmuasi

DOCX 226 pages 7.2 MB Free download

226 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.2 MB

File type DOCX

Pages 226

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 226

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o’zbekiston respublikasi veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qo’mitasi samarqand veterinariya meditsinasi instituti nukus filiali “tabiiy va gumanitar fanlar” kafedrasi tizimga olindi: №_______________ 20__ y. «__» _______ “tasdiqlayman” o’quv va tarbiya ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari _________ q.atanazarov “___” _______2021 yil biofizika va radiobiologiya fanining o’quv uslubiy majmuasi fan soxasi: 800000 – qishloq, o’rmon, baliq xo’jaligi va veterinariya ta’lim soxasi: 840000 – veterinariya 810000 – qishloq xo’jaligi ta’lim yo’nalishi: 60840100 - veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari bo’yicha) 60840300 - veterinariya diagnostikasi va laboratoriya ishlari 60811500 - zooinjeneriya (turlar bo’yicha) 60840400 – veterinariya sanitariya ekspertizasi nukus - 2021 fanning o’quv uslubiy majmuasi samvmi rektori tomonidan 2021-yil 27.08- tastiqlangan fan dasturi asosida ishlab chiqildi. fanning o’quv uslubiy majmuasi samarqand veterinariya meditsinasi instituti nukus filialida ishlab chiqildi. fanning o’quv uslubiy majmuasini tuzuvchilar: a.kaniyazov sam vmi nukus filiali «vetirinariya va zooinjeneriya » fakulteti dekani fikr bildiruvchilar: a.t. esimbetov - …

2 / 226

eneriya»fakulteti dekani: a.kaniyazov fanning o’quv uslubiy majmuasi samarqand veterinariya meditsinasi instituti nukus filialining 2021 – yil ______________ – sonli filial majlisida ko’rib chiqildi va foydalanishga taklif qilindi. o’quv metodik bo’lim boshlig’i: g.xojametov m u n d a r i j a 1 o’quv materiallari 4 1.1 ma’ruza matnlari 5 1.2 amaliy mashg’ulotlar 129 1.3 laboratoriya mashg’ulotlari 1158 2 mustaqil ta’lim uchun mavzular 185 3 glossariy 188 4 qo’shimchalar 202 4.1 fan dasturi 211 4.2 ishchi o’quv dasturi 218 4.3 tarqatma materiallar 227 4.4 testlar 228 4.5 baholash kriteriyasi 239 4.6 foydalanilgan adabiyotlar 240 o’quv materiallari ma’ruza matnlari 1-mavzu: biomexanika va bioakustika reja: 1. biomexanika asoslari. muskul mexanikasi va ishi 2. tovush. tovushning veterinariyadagi ahamiyati va fiziologik xossalari 3. tibbiyot va veterinariyada tovush usullaridan foydalanish molekulalari ko’p miqdordagi atomlardan yoki atom guruhlaridan tuzilgan va kimyoviy bog’lanishlar bilan biriktirilgan uzun zanjir ko’rinishidagi moddalar polimerlar deyiladi. polimerlarning kimyoviy tuzilishlarining o’ziga xos xususiyatlari u …

3 / 226

kauchuk va sh.k., shuningdek, sun‘iy olingan materiallar — plastmassalar, tola, sintetik kauchuk kabilar ham polimer moddalar hisoblanadi. organizmdagi oqsil moddalar: albumin, globulin, kazein, keratin va kollagenlar polimer materiallardir. biopolimerlar barcha tirik organizmiar strukturasining asosini tashkil etadi. вular oqsillar, nuklein kislotalar, polisaxaridlar, glikoproteidlar, glikolipidlar va boshqalar. polimerdagi atomlar va ulaming guruhlari orasidagi o‘zaro ta’sir kuchlari va issiqlik harakati tufayli makromolekula o’lchamlari va shakli turlicha bo’lishi mumkin. ushbu ta’sirlar natijasida polimer makromolekulasining tashqi ko’rinishining o‘zgarishiga konformatsion o‘zgarishlar deyiladi. 1.1-rasmda polimer makromolekulalarining ayrim konformatsiyalari keltirilgan: statistik o’ram shakliga ichki issiqlik harakati tezligi tashqi ta’sirlardan ustunroq bo’lgan makromolekulalar ega bo’ladi, bunday konformatsiyani ko’pchilik polimerlar - polietilen, polipropilen, polibutadiyen va hokazolar egallaydi. spiralsimon konformatsiya oqsillar va nuklein kislotalarga xos bo’lib, ularda ushbu shakl bo‘lishiga atom guruhlari orasidagi ta’sirlar javobgardir (masalan, vodorod bog’lanishlar). globula konformatsiyasiga ya’ni deyarli sferik shakldagi kompakt konformatsiyaga kuchli ichki molekular o‘zaro ta’sirga ega polimer makromolekulalari ega bo’ladi. masalan, ftor atomiga ega bo‘lgan …

4 / 226

’ladi. shuning uchun polimerlar kondensatsiyalangan holatda: suyuq yoki qattiq holatda bo‘ladi. qattiq polimerlar amorf va kristall ko’rinishda bo‘lishi mumkin. kristall polimerlarda atomlar, bo‘g‘inlar va zanjirlar joylashishida uzoq tartib mavjud. amorf polimerlarda esa bo‘g‘inlar joylashishidagina yaqin tartib kuzatiladi. oqsil makromolekulalari konformatsiyasi spiralsimon (fibrillar oqsillar) yoki globula (globular oqsillar) shaklida bo’lish i mumkin. ushbu strukturalar (oqsillar uchun ular ikkilamchi deb ataladi, birlamchi deb yaqin tartibdagi bo’g’inlar konformatsiyasiga aytiladi), bir necha spirallarning bir-biriga chirmashib ketishi yoki tugun hosil qilishi bilan murakkablashadi. ushbu strukturalar uchlamchi deb ataladi. vodorod, tuz, disulfid va boshqa bog’lanishlar tufayli bir necha makromolekulalar umumiy tizim hosil qilsa, to’rtlamchi struktura vujudga keladi. polisaxaridlarda (selluloza va kraxmal) spiralsimon makromolekulalar bog’larga birikadi. amorf polimer yuqori elastiklik holatida kuchli deformatsiyalanish xossasiga (100% gacha) ega bo’lib, uning deformatsiyalanishida qaytuvchanlik mavjuddir. kristall polimerlarning eng keng tarqalgan turlariga quyidagilar kiradi: kristallitlar, monokristallar, fibrillalar, sferolitlar. l.3-rasmda ayrim kristall polimerlar tuzilishi ko‘rsatilgan. yuqori molekular strukturalarning o’lchami va shakli polimerlarning …

5 / 226

i. yarim elastik polimerlar nazariyasi bu ikki chekka holat nazariyalarining sintetik birlashmasidan iborat. kratki-porod modelida polimerning yarimelastik zanjirida erkin energiyaning o’zgarishi (dg) ning polimer konturi bo’ylab siljishi (ds) ga bog’liqligi quyidagi tenglama bilan aniqlanadi. bundan polimerning egilishga bikrligi uchun quyidagi tenglikka ega bo’lamiz: to‘la energiyaning o ‘zgarishi (ʌg)ni topish uchun (1.2) ifodani l-kontur uzunligi bo’yicha integrallaymiz: zanjirning kichik siljishlarida egilish burchagi siljish uzunligiga proporsional bo’ladi (ɵ=r*s, bunda r — doimiy kattalik), u holda (1.3) tenglama quyidagicha bo’ladi: umumiy egilish burchagi quyidagi ifodadan topiladi: shunday qilib, energiya uchun quyidagi tenglamaga ega bo’lamiz: egilish burchagini termodinamik muvozanatida bo’lgan tizimlar uchun bolsman tcnglamasidan foydalanib topish mumkin: zanjirning ko’ndalang yo’nalishlardagi siljishlari hisobga olinsa, (1.15) tenglamani 2 ga ko’paytirish kerak bo’lad i. u holda yuqoridagi mulohazalardan elastiklik kuchi paydo bo’lishi termodinamik xarakterga ega ekanligi kelib chiqadi. elastik zanjirning dumaloq o’ram shaklini egallashi uning termodinamik elastikligi bilan aniqlanadi. eritmada polimerning eng ahamiyatli konformatsiyasi — dumaloq o‘ram …

Want to read more?

Download all 226 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biofizika va radiobiologiya fanining o’quv uslubiy majmuasi"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o’zbekiston respublikasi veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish davlat qo’mitasi samarqand veterinariya meditsinasi instituti nukus filiali “tabiiy va gumanitar fanlar” kafedrasi tizimga olindi: №_______________ 20__ y. «__» _______ “tasdiqlayman” o’quv va tarbiya ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari _________ q.atanazarov “___” _______2021 yil biofizika va radiobiologiya fanining o’quv uslubiy majmuasi fan soxasi: 800000 – qishloq, o’rmon, baliq xo’jaligi va veterinariya ta’lim soxasi: 840000 – veterinariya 810000 – qishloq xo’jaligi ta’lim yo’nalishi: 60840100 - veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari bo’yicha) 60840300 - veterinariya diagnostikasi va laboratoriya ishlari 60811500 - zooinjeneriya (turlar bo’yicha) ...

This file contains 226 pages in DOCX format (7.2 MB). To download "biofizika va radiobiologiya fanining o’quv uslubiy majmuasi", click the Telegram button on the left.

Tags: biofizika va radiobiologiya fan… DOCX 226 pages Free download Telegram