jigarning roli va glikogen sintezi

DOCX 8 pages 21.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.9 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

13-mavzu:uglevodlar, lipidlar va aminokislotalar almashinuvida jigarning roli. jigarda qon plazmasi oqsillarining sintezi. reja: 1.jigarning aminokislotalar almashinuvidagi roli 2.jigarning lipidlar almashinuvidagi roli 3. jigarda qon plazmasi oqsillarining sintezi. 4.jigarning uglevodlar almashinuvidagi roli. glikogenning jigardagi miqdori uning umumiy massasini 5-7 foizini tashkil qiladi. bu zaxira qondagi glyukozaning miqdori kamayganida organizm tomonidan o‘zlashtiriladi. glikogenning sintezi va parchalanishi neyrogumoral yo‘l bilan boshqariladi. adrenalin, glyukagon, tiroksin, somatrop gormonlar glikogenning parchalanishiga va buning natijasida giperglikemiyaga sabab bo‘ladi. aktg (adrenokortikotrop), glyukokortikoid va insulin kabi gormonlar esa glikogenning parchalanishini tormozlaydi va qondagi glyukozaning miqdorini kamaytiradi. yuqorida ko‘rsatilgan formonlarning glikogen sinteziga va parchalanishiga ta’siri turlichadir. masalan: insulin glyukoza-6-fosfataza fermentini faolligini pasaytirib, glyukokinaza va glikogensintetaza faolligini oshirish orqali glikogenni jigarda to‘planishini kuchaytiradi. glyukokortikoidlar piruvatkarboksilaza fermentning faolligini oshirib, aminokislotalardan karbonsuvlar sintezini kuchaytiradi, aktg glikogen sintezini buyrak usti bezida glyukokortikoidlarning ishlab chiqarilishining ko‘payishi hisobiga tezlashtiradi. adrenafin va glyukagon glikogenning parchalanishini hujayra ichida joylashgan fosforitaza faolligini oshirish hisobiga kuchaytiradi. oshqozon osti bezidan glyukagon …

2 / 8

chayishiga, aks holda esa glikogen sintezining kuchayishiga olib keladi. jigar glikogenni faqatgina glyukozadan sintez qilib qolmay, boshqa monosaxaridlardan, shu jumladan, fruktoza, sut va pirouzum kislotalaridan ham sintez qiladi. glyukozaga qaraganda fruktozadan glikogen osonroq hosil bo‘ladi. jigar to‘qimasida glyukozaning oksidlanishidan hosil bo‘ladigan glyukuron kislota — utf (uridiltrifosfat) bilan reaksiyaga kirishib udfg (uridildifosfoglyukuron kislota)ni hosil qilib, organizmda vujudga keladigan va unga tushgan zaharli moddalarni zararsizlantiradi. jigar hujayralarida glyukuron kislotasi kam hosil bo‘lishi va udfg miqdorining kamayishi uning antitoksik funksiyasming buzilishiga olib keladi. jigar va mushaklar glikogen saqlaydigan asosiy a’zolar bo‘lib, ularning hisobiga barcha to‘qimalar glyukoza bilan ta’minlanadi va qondagi glyukoza miqdori bir me’yorda tutib turiladi. kaliy ioni glyukoneogenez, natriy esa glikogenoliz reaksiyalarining borishiga ta’sir qiladi. jigar to‘qimasida kaliyning miqdori qon plazmasidagiga qaraganda 10marotabako‘p bo‘lsa,natriyningmiqdori esa 2 marotaba kamdir. organizmda irsiy kasallik natijasida jigarda fermentativ jarayonlarning buzilishi hisobiga ortiqcha miqdorda glikogen to‘planishi mumkin. bu kasalliklar glikogenozlar deb nomlanadi. glikogen to‘planishida jigarning hajmi ortadi …

3 / 8

adi. anderson kasalligi- bunda glikogenni tarmoqlovchi fermentning yetishmasligi hisobiga jigarda uzun zanjirli anomal glikogenning to planishi kuzatiladi. bunday glikogen to‘planishiga organizm javob reaksiyasini beradi: jigar hujayralarining o‘rniga biriktiruvchi to‘qima o‘sib, jigar sirrozini keltirib chiqaradi. xers kasalligi- bu xastalikda jigarda fosforilaza fermentining yetishmasligi hisobiga jigardagi normal tuzilishga ega bo‘lgan glikogen sarflanmaydi, ya’ni galaktoza-l-fosfatefirining hosil bo‘lishi susayadi. galaktozemiya - bu kasallik ham irsiy kasallik bo‘lib, ferment sintezi jarayoni buzilishi natijasida vujudga keladi. jigarda fosfogalaktokinaza fermentining yetishmasiigi hisobiga glyukoza-1- fosfatning hosil bo‘lmasligi va udf-galaktoza-transferaza fermentining yetishmasligi hisobiga galaktoza-l-fosfatni udf-galaktozaga aylanmasligi to‘qimada galaktoza yig‘ilib qolishiga olib keladi. galaktoza-6-fosfat markaziy nerv sistemasini zaharlanishiga, ko‘z gavharining xiralashishiga (katarakta) olib keladi. bu holatda jigarning kattalashishi, sutni hazm qila olmaslik, sut emgan bolaning qayt qilishi, ich ketishi kuzatiladi. shu bilan birga siydikda galaktoza paydo bo‘lishi diagnostik ahamiyatga egadir. bu holatni glyukozemiya va glyukozuriyadan ajrata bilishi kerak. karbonsuvlar almashinuvini kuzatishda yordam beradigan usullar: glyukozaning qon zardobidagi miqdorini aniqlash (sog‘lom …

4 / 8

olitlarni qayta so‘rilishi natijasida quyiladi. jigar o‘tini zichligi 1,01, o‘t qopining - 1,04.04 qopidagi asosiy tarkibiy qismlar konsentratsiyasi jigarnikiga nisbatan5-10 barobar yuqori. 0‘tning hosil bo‘lishi gepatotsitlardan suv, o‘t kislotalari bilirubinni faol ajralishi bilan boshlanadi. natijada o‘t kanalchalarida birlamchi o‘t paydo bo‘ladi. u o‘t yo‘llaridan o‘tgan vaqtida qon plazmasi bilan bog‘lanishda bo‘lib, natijada, o‘t va plazma o‘rtastda elektrolitlar muvozanati o‘raatiladi. ya’ni o‘t hosil bo‘lishida asosan 2 ta mexanizm - filtratsiya va sekretsiya qatnashadi. jigar o‘tida 2 guruh moddalarni ajratishi mumkin. birinchi guruh — o‘tda kam miqdorda saqlanuvchi moddalar, qon plazmasi konsentratsiyasidan kam farqlanadi (masalan: na k ionlari kreatin va boshqalar). bu filtratsion mexanizmni borligini isbotlaydi. ikkinchi guruhga kiradigan moddalar konsentratsiyasi jigar o‘tida qon plazmasiga nisbatan ko‘p marotaba yuqon bo‘ladi bilirubin kislotalari va boshqalar), bu sekretor mexanizmni mavjudligidan dalolat beradi. keyingi yillarda o‘t hosil bo‘lish mexanizmida faolsekretsiyani ustunligi haqida ko‘proq ma’lumotlar paydo bo‘lmoqda. bundan tashqari, o‘tda bir qator fermentlar aniqlangan. ulardan jigar …

5 / 8

yog‘ kislotalariga o‘xshab suvda erimaydigan birikma. 0‘tda o‘t kislotalar va fosfotidilxolin bo‘lganligi sababli erigan holda bo‘ladi. 0’t kislotalari yetishmaganda xolesterin cho‘kmaga tushadi. bunda toshlar hosil bo‘lishi mumkin. odatda toshlar o‘t pigmentlari bilan bo‘lgan oqsildan iborat ichki yadroga ega. ko‘pincha yadrosi xolesterin, kalsiy va bilirubindan hosil bo‘lgan toshlar uchraydi. bunday toshlarda 80% xolesterin bo‘ladi. 0‘t dimiqqanida yoki infeksiya bo‘lganda tosh hosil bo‘lishi tezlashadi. 0‘t dimiqqanda 90-95% xolesterin saqlovchi, infeksiyada esa kalsiy bilirubinatdan iborat toshlar hosil bo‘ladi. bakteriyalar bo‘lganda, o‘tni b-glyukuronidaza faolligi ortadi. bu esa bilirubin konyugatlarini parchalanishiga olib keladi, ajralgan bilirubin tosh hosil bo‘lishi uchun substrat hisoblanadi. avvalo gepatotsitning sirtida (vaskulyar qutbida) bilirubin to‘qima ichidagi oqsilligandi bilan bog‘lanadi. bu oqsil bilirubinga nisbatan juda kuchli moyillikka ega va bu birikma ept membranasidan o‘tishida qulaylikka ega. bilirubinning konyugatsiyalangan shakli suvda erish xossasiga ega boiadi. bu esa keyinchalik bilimbinni jigar va buyrak orqali eksretsiya qilinishida qulaylik tug‘diradi. bilirubinning glyukuron kislotasi bilan birikishi jigar mikrosomalarida …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jigarning roli va glikogen sintezi"

13-mavzu:uglevodlar, lipidlar va aminokislotalar almashinuvida jigarning roli. jigarda qon plazmasi oqsillarining sintezi. reja: 1.jigarning aminokislotalar almashinuvidagi roli 2.jigarning lipidlar almashinuvidagi roli 3. jigarda qon plazmasi oqsillarining sintezi. 4.jigarning uglevodlar almashinuvidagi roli. glikogenning jigardagi miqdori uning umumiy massasini 5-7 foizini tashkil qiladi. bu zaxira qondagi glyukozaning miqdori kamayganida organizm tomonidan o‘zlashtiriladi. glikogenning sintezi va parchalanishi neyrogumoral yo‘l bilan boshqariladi. adrenalin, glyukagon, tiroksin, somatrop gormonlar glikogenning parchalanishiga va buning natijasida giperglikemiyaga sabab bo‘ladi. aktg (adrenokortikotrop), glyukokortikoid va insulin kabi gormonlar esa glikogenning parchalanishini tormozlay...

This file contains 8 pages in DOCX format (21.9 KB). To download "jigarning roli va glikogen sintezi", click the Telegram button on the left.

Tags: jigarning roli va glikogen sint… DOCX 8 pages Free download Telegram