toksik moddalarni jigarda zararsizlantirilishi(11-amaliy mashg`ulot)

PPTX 28 стр. 6,1 МБ Бесплатная загрузка

28 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 28

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 28

презентация powerpoint toksik moddalarni jigarda zararsizlantirilishi(11-amaliy mashg`ulot) tuzuvchi: toʻxtayeva feruza shonazarovna gepatotsitlar tomonidan konyugatsiyalanmagan bilirubining qamrab olinishi va zararsizlantirishi. sariqilik o‘t sariq — jigarrang suyuqlik bo‘lib, jigar hujayralaridan ajraladi. odamda 1 sutkada 500-700 ml o‘t ajraladi (1 kg tana vazniga 10 ml). o‘t ajralish beto‘xtov bo‘ladi. ammo bu jarayonning jadalligi sutka davomida keskin o‘zgarib turadi. ovqat hazmlanmagan davrda jigar o‘ti o‘t pufagiga o‘tadi. u yerda suv va elektrolitlarni qayta so‘rilishi natijasida quyiladi. jigar o‘tini zichligi 1,01, o‘t qopining – 1,04. o‘t qopidagi asosiy tarkibiy qismlar konsentratsiyasi jigarnikiga nisbatan 5-10 barobar yuqori. o‘tning hosil bo‘lishi gepatotsitlardan suv, o‘t kislotalari va bilirubinni faol ajralishi bilan boshlanadi. natijada o‘t kanalchalarida birlamchi o‘t paydo bo‘ladi. u o‘t yo‘llaridan o‘tgan vaqtida qon plazmasi bilan bog‘lanishda bo‘lib, natijada, o‘t va plazma o‘rtasida elektrolitlar muvozanati o‘rnatiladi. ya’ni o‘t hosil bo‘lishida asosan 2 ta mexanizm – filtratsiya va sekretsiya qatnashadi. jigar o‘tida 2 guruh moddalarni ajratishi mumkin (32-jadval). …

2 / 28

o‘t kislotalari sirt tarangligini keskin pasaytirish xususiyatiga ega. shuning uchun ular ichakda yog‘larni emulsiyalaydi, yog‘ kislotalari va suvda erimaydigan sovunlarni eritadi. kislotalarni neytrallash. o‘tni ph 7,0 atrofida bo‘lib, oshqozondan tushayotgan nordon ximusni neytrallaydi, uni ichakda hazmlanishga tayyorlaydi. ekskretsiya. o‘t ekskretsiyalangan o‘t kislotalar va xolesterinni muhim tashuvchisi. bundan tashqari, u organizmdan ko‘pincha dori moddalar, toksinlar, o‘t pigmentlari, mis, rux va simob kabi turli noorganik moddalarni chiqaradi. xolesterinni erishi. xolesterin yog‘ kislotalariga o‘xshab suvda erimaydigan birikma. o‘tda o‘t kislotalar va fosfotidilxolin bo‘lganligi sababli erigan holda bo‘ladi. o‘t kislotalari yetishmaganda xolesterin cho‘kmaga tushadi. bunda toshlar hosil bo‘lishi mumkin. odatda toshlar o‘t pigmentlari bilan bo‘lgan oqsildan iborat ichki yadroga ega. ko‘pincha yadrosi xolesterin, kalsiy va bilirubindan hosil bo‘lgan toshlar uchraydi. bunday toshlarda 80% xolesterin bo‘ladi. o‘t dimiqqanida yoki infeksiya bo‘lganda tosh hosil bo‘lishi tezlashadi. o‘t dimiqqanda 90-95% xolesterin saqlovchi, infeksiyada esa kalsiy bilirubinatdan iborat toshlar hosil bo‘ladi. bakteriyalar bo‘lganda, o‘tni β-glyukuronidaza faolligi ortadi. bu …

3 / 28

valo, gepatotsitlarda bilirubinmonoglyukuronid hosil bo‘ladi. keyinchalik esa kanalchalarida bilirubin-diglyukuronid paydo bo‘ladi. bilirubinmonoglyukuronidning ikki molekulasidan bir molekulasi konyugatsiyalanmagan bilirubin hosil qiladi. fafs-fosfoadenozin fosfosulfataza fermenti ta’sirida bilirubindan bilirubin-sulfat hosil qilib zararsizlantiradi va konyugatsiyalangan bilirubin yuzaga keladi. bu bilirubin zaharlik 409 xossasidan xoli bo‘lib, suvda eruvchan va qonda uning miqdori oshsa (buyrak «bo‘sag‘asi» 27,36-34,2 mkmol/l) buyrak orqali siydik bilan chiqadi. konyugatsiyalangan bilirubin jigar hujayralarining biliar qutbidan ajralib o‘t kapillyarlariga o‘tadi. bu jarayon ma’lum miqdorda energiya sarflash hisobiga bajariladi va bunda energiya manbai sifatida atf qatnashadi. bilirubinni ekskretsiya qilish faoliyati jigar hujayralarining tezda har xil holatlarning ta’siriga beriluvchan funksiyalaridan biri bo‘lib hisoblanadi. bilirubin o‘tning tarkibida konyugatsiyalangan bo‘lib ichakka o‘tadi va u yerda bakteriyalarning fermentlari-degidrogenazalar ta’sirida rangsiz urobilin tanachalariga: 1-urobilinogen, 3-urobilinogen, sterkobilinogenlargacha tiklanadi. bularning bir qismi darvoza venasi orqali katta qon aylanish yo‘liga o‘tadi va siydik orqali ajraladi. sog‘lom odamlarning siydigi bilan bir kecha-kunduzda 0,5-2 mg urobilinogen ajraladi. siydik bir oz idishda turib qolsa, urobilinogen …

4 / 28

o‘yalishidir. qondagi bilirubin moddasining ko‘payishi va inson a’zolari, to‘qimalarida bilirubin moddasining singib qolishi buning sababi hisoblanadi. sariqlik belgisi, asosan, jigar va o‘t yo‘li kasalliklarda, qizil qon tanachalarini ishlab chiqish va ularning qonda yashash vaqtida bo‘ladigan buzilish holatlarida paydo bo‘ladi. olimlarning taklifi bilan, kasallik jarayonining sababi va taraqqiyotiga qarab sariqlik uch turga bo‘linadi: 1. jigar faoliyatiga bog‘liq bo‘lmagan yoki «jigar usti sariqligi», gemolitik sarg‘ayish. bunda eritrotsitlarning rezistentligi kamayadi. ya’ni bu sariqlik belgisi qizil qon tanachalarining yuqori tezlikda parchalanishi sababli paydo bo‘ladi. 2. «jigar faoliyati bilan bog‘liq» bo‘lgan sariqlik. bunda jigar to‘qimalari faoliyatining buzilishi, o‘t yo‘li mayda tomirlarining ishi buzilganligi natijasida sariqlik belgisi paydo bo‘ladi. 3. «jigar osti» sariqligi. bunda kasallik jigardan tashqaridagi o‘t yo‘llari berkilib qolganda vujudga keladi. qondagi bilirubinning ko‘payishiga sabab, jigardan tashqari o‘t yo‘llarida o‘t harakatining qiyinlashuvi yoki uning butunlay to‘silib qolishidir. eng avvalo sariqlik belgisi aniq yoki noaniqroq ko‘rinishda bo‘lishi mumkin. masalan: ozg‘in, ya’ni teri osti yog‘ to‘qimasi …

5 / 28

iy qismini (80-90%) konyugatsiyalanmagan bilirubin tashkil qiladi, gemoliz kuchayganda bunday bilirubin ko‘proq bo‘ladi. bu holatda sterkobilin najasda, siydikda urobilin ko‘payadi, lekin bilirubinuriya uchramaydi. jigar usti sariqligida terida sariqlik belgisi kam rivojlangan bo‘lib, to‘qsariq darajagacha bormaydi, shuningdek qichish belgisi, bradikardiya uchramaydi. bu turdagi sariqlikda jigar shishmaydi, taloq kattalashadi va o‘tpufagida toshlar paydo bo‘ladi. shu bilan birga bu sariqlikda eritrotsitlarning rezistentligi kamayadi. kumbs sinamasi musbat bo‘ladi, regeneratsiyaga moyil anemiya ham uchrab turadi. ammo bu bilan jigarning funksiyasi o‘zgarmaydi. jigar faoliyati bilan bog‘liq sariqlik turli kasalliklarda faqat jigar to‘qimalari shikastlangandagina, ya’ni gepatotsitlarning sitolizi natijasida yoki jigardagi xolestaz natijasida paydo bo‘ladi (vga, vgb, vgå, vgc, vgd, boshqa viruslar va mikroblar ta’sirida bo‘ladigan gepatitlar). ayrim hollarda sariqlikning paydo bo‘lishiga jigar to‘qimasi sitolizi emas, balki bu to‘qimalardagi metabolizmning buzilishi yoki bilirubin transportining buzilishi sabab bo‘lishi mumkin. bu holatlar tug‘ma (irsiy) kasallik bo‘lgan pigmentli gepatozlarda (jilber, krigler-nadjar 1 va 2 tipi, dabin-djonson, rotor sindromlari), shuningdek gipotireoz, galaktozemiya, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "toksik moddalarni jigarda zararsizlantirilishi(11-amaliy mashg`ulot)"

презентация powerpoint toksik moddalarni jigarda zararsizlantirilishi(11-amaliy mashg`ulot) tuzuvchi: toʻxtayeva feruza shonazarovna gepatotsitlar tomonidan konyugatsiyalanmagan bilirubining qamrab olinishi va zararsizlantirishi. sariqilik o‘t sariq — jigarrang suyuqlik bo‘lib, jigar hujayralaridan ajraladi. odamda 1 sutkada 500-700 ml o‘t ajraladi (1 kg tana vazniga 10 ml). o‘t ajralish beto‘xtov bo‘ladi. ammo bu jarayonning jadalligi sutka davomida keskin o‘zgarib turadi. ovqat hazmlanmagan davrda jigar o‘ti o‘t pufagiga o‘tadi. u yerda suv va elektrolitlarni qayta so‘rilishi natijasida quyiladi. jigar o‘tini zichligi 1,01, o‘t qopining – 1,04. o‘t qopidagi asosiy tarkibiy qismlar konsentratsiyasi jigarnikiga nisbatan 5-10 barobar yuqori. o‘tning hosil bo‘lishi gepatotsitlardan suv, o‘t ...

Этот файл содержит 28 стр. в формате PPTX (6,1 МБ). Чтобы скачать "toksik moddalarni jigarda zararsizlantirilishi(11-amaliy mashg`ulot)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: toksik moddalarni jigarda zarar… PPTX 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram