firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari

DOC 23 pages 297.0 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 297.0 KB

File type DOC

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

9- mavzu: firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari 1. firma tushunchasi. tadbirkorlik firmalarining asosiy shakllari. 2. xususiy firmalar. xususiy firmaning ustun va zaif tomonlari. 3. mas’uliyati cheklangan va cheklanmagan jamiyatlar. 4. aksionerlik jamiyatlari (korporasiyalar, ochik va yopik turdagi aksionerlik jamiyatlari). jamiyatning javobgarligi. aksionerlik jamiyatining ustun tomonlari va zaif tomonlari. aksiyadorlarning xuquqlari. 5. davlat korxonalari. foyda olmaydigan tashkilotlar. kooperativlar. 6. o’zbekistan respublikasida «mulk to’grisidagi» qonunga ko’ra faoliyat ko’rsatayotgan korxonalar turlari. tayanch so’z va iboralar: xususiy firmalar. xususiy firmaning ustun va zaif tomonlari. mas’uliyati cheklangan va cheklanmagan jamiyatlar. aksionerlik jamiyatlari, korporasiyalar, ochik va yopik turdagi aksionerlik jamiyatlari. 1. tadbirkorlik shakllari va ularning xususiyatlari. o`zbekiston respublikasida «tadbirkorlik to`g`risida»gi qonuninng 5-moddasiga binoan tadbirkorlikning quyidagi shakllari mavjud: - yakka tartibdagi tadbirkorlik; - xususiy tadbirkorlik; - jamoa tadbirkorligi; - aralash tadbirkorlik. yakka tartibdagi tadbirkorlik – tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishning eng oddiy shakli bo`lib, uni tashkil qilish tartibi o`zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1995 yil 14 fevraldagi qarori bilan …

2 / 23

irkorlarning o`zi tomonidan mulk huquqida, shuningdek, mulkka egalik qilish va (yoki) undan foydalanishga yo`l qo`yadigan o`zga mulkiy huquq tufayli o`ziga tegishli bo`lgan mol-mulk negizida mustaqil ravishda amalga oshiriladi». ushbu qonunning 16-moddasiga binoan birgalikdagi tadbirkorlikka quyidagilar kiradi: - er-xotinning umumiy mol-mulki negizida amalga oshiriladigan oilaviy tadbirkorlik; - dehqon xo`jaligining umumiy birgalikdagi mulki negizida amalga oshiriladigan dehqon xo`jaligi; - o`zlariga umumiy ulushi mulk huquqida tegishli bo`lgan umumiy mulk negizida yakka tartibdagi tadbirkorlikni amalga oshiradigan shirkat xo`jaligi. yuridik shaxs tashkil qilmay, o`z faoliyatini amalga oshiradigan tadbirkor sifatida ro`yxatdan o`tkazilgan jismoniy shaxsga davlat ro`yxatidan o`tkazilganligi haqidagi guvoxnoma beriladi va u jismoniy shaxslarni ro`yxatdan o`tkazish reestrida qayd qilinadi. ushbu guvohnoma bankda hisob-kitob varag`i ochish, soliq organlaridan ro`yxatdan o`tish, muhr va boshqa rekvizitlarni tayyorlash uchun asos bo`lib hisoblanadi. 2015 yilning 1-iyulidan yakka tartibdagi tadbirkorlarga, faoliyatidan kelib chiqqan holda, har bir yollangan ishchi uchun byudjetdan tashqari pensiya jamg`armasiga eng kam oylik ish haqining 50 foizi miqdorida sug`urta …

3 / 23

iyatini yollanma ishchi kuchi yordamida olib boradilar. ular yuridik shaxs sifatida ish ko`radilar va o`z korxonalarini davlat ro`yxatidan o`tkazishga majburdirlar. jamoa tadbirkorligi – bu bir guruh fuqarolarning o`zlariga ma’qul bo`lgan mulkchilik shakllarida jamoalarga birlashib, jamoa korxonalarini tashkil qilishlari va shu asosda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishlaridir. jamoa tadbirkorligi faoliyati firmalar faoliyatida o`z ifodasini topadi. bozor iqtisodiyotining asosiy sub’ektlaridan biri firma hisoblanadi. firma deganda, mustaqil xo`jalik yuritadigan ishlab chiqarish va xizmat ko`rsatish faoliyati bilan shuqullanuvchi iqtisodiy sub’ekt tushuniladi. mustaqil xo`jalik faoliyati yuritadi deganda, qanday mahsulotlar ishlab chiqarish, qancha ishlab chiqarish, qaerda, kimga, qancha narxda sotish bo`yicha firmaning mustaqil qaror qabul qilishi tushuniladi. “firma” aslida italyancha so`z bo`lib, sof o`zbekcha tarjimasi “imzo” bo`ladi. bugungi kunda u korxona, kompaniya, xo`jalik va tijorat tashkilotlarining umumiy nomini anglatuvchi atama sifatida keng qo`llaniladi. qolaversa, “yuqori sifatli mahsulot tayyorlovchi” va “namunali xizmat ko`rsatuvchi” degan ma’nolarda ham ishlatiladi. firmalar barcha mulk turlari negizida davlat, kooperativ, shirkat, jamoa tashkilotlari, mahalliy …

4 / 23

yashash joyini erkin tanlashi, aqliy-ijodiy faoliyat samaralarining muallifi huquqiga ega bo`lishi mumkin. o`zbekiston qonunlariga asosan tuzilgan, o`z mulkida, xo`jalik yuritishida yoki operativ boshqaruvida alohida mol-mulkka ega hamda shaxsiy majburiyatlari yuzasidan ushbu mol-mulk bilan javob beradigan, mustaqil balansi yoki smetasi mavjud, o`z nomidan mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarga ega bo`ladigan hamda ularni amalga oshira oladigan, majburiyatlarini bajaradigan, sudda da’vogar va javobgar sifatida qatnashadigan korxona-muassasa, shuningdek, yurtimizda respublikamiz va xorijiy mamlakat qonun hujjatlariga yoki xalqaro shartnomaga muvofiq tashkil etilgan chet el tashkiloti va xalqaro tuzilma esa yuridik shaxs deb e’tirof etiladi. u fuqarolik huquqi va majburiyatlarining sub’ekti hisoblanadi. bizda yuridik shaxslarning o`z faoliyati orqali foyda olishni bosh maqsad qilib olgan xususiy korxona, xo`jalik shirkati va jamiyati singari tijoratchi hisoblangan hamda foyda olishni ko`zlamagan jamoat birlashmalari, fuqarolarning o`zini o`zi boshqarish organlari kabi tijoratchi sanalmaydigan turlari mavjud. yangi yuridik shaxslarni fuqaro yoki fuqarolar, yuridik shaxslarning o`zlari va davlat tashkil etishi mumkin. o`z navbatida, ular …

5 / 23

malarining asosiy tashkiliy shakllari: xususiy tadbirkorlik firmasi, mas’uliyati cheklangan va cheklanmagan jamiyatlar, korporasiya (ochiq va yopiq turdagi aksionerlik jamiyatlari). xususiy tadbirkorlik firmasi - bu firmaning egasi ishni mustaqil, o`z manfaatidan kelib chiqib olib boradi, u tavakkalchilikni o`z zimmasiga oladi, firmaning barcha majburiyatlari bo`yicha to`liq javobgarlikni bo`yniga oladi (ya’ni, mas’uliyati cheklanmagan jamiyat hisoblanadi), qolgan daromadni o`zi o`zlashtiradi. xususiy firma deganda ayrim shaxs yoki oilaga tegishli bo`lgan, yakka xususiy mulkka asoslanib faoliyat ko`rsatadigan korxona tushuniladi. 2. firmalarning mulk shakllari bo`yicha tasniflanishi. firmalar mulk shakllari, huquqiy holati, xodimlari soni va boshqa xususiyatlariga qarab, har xil bo`ladi. masalan, affillangan (qo`shilgan) firma yirikroq turdosh bosh korxona tarkibida filial, sho`’ba korxona shaklida ish yuritadi. brokerlik firmasi tijorat maqsadlarini ko`zlagan holda, mijoz topshirig`iga binoan va uning hisobidan vositachi sifatida faoliyat ko`rsatadi. kichik yoki o`rta investision tashkilotlar sirasiga kiruvchi venchur firma ilmiy tadqiqotlar va muhandislik ishlanmalarini amalga oshiradi. investision firma sarmoyalash va qimmatli qog`ozlarga oid operasiyalarni o`tkazishga, injiniring …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari"

9- mavzu: firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari 1. firma tushunchasi. tadbirkorlik firmalarining asosiy shakllari. 2. xususiy firmalar. xususiy firmaning ustun va zaif tomonlari. 3. mas’uliyati cheklangan va cheklanmagan jamiyatlar. 4. aksionerlik jamiyatlari (korporasiyalar, ochik va yopik turdagi aksionerlik jamiyatlari). jamiyatning javobgarligi. aksionerlik jamiyatining ustun tomonlari va zaif tomonlari. aksiyadorlarning xuquqlari. 5. davlat korxonalari. foyda olmaydigan tashkilotlar. kooperativlar. 6. o’zbekistan respublikasida «mulk to’grisidagi» qonunga ko’ra faoliyat ko’rsatayotgan korxonalar turlari. tayanch so’z va iboralar: xususiy firmalar. xususiy firmaning ustun va zaif tomonlari. mas’uliyati cheklangan va cheklanmagan jamiyatlar. aksionerlik jamiyatlari, korporasiya...

This file contains 23 pages in DOC format (297.0 KB). To download "firma va ularning tashkiliy-iqtisodiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: firma va ularning tashkiliy-iqt… DOC 23 pages Free download Telegram