тоғ жинслари

DOC 496.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1481437510_66473.doc тоғ жинслари режа: 1. магматик жинслар 2. чўкинди жинслар 3. метаморфик жинслар тоғ жинсларининг таснифи ҳосил бўлиш шароитларига асосланган. ушбу таснифга мувофиқ тоғ жинсларининг қуйидаги турлари ажратилади: - магманинг совишида ҳосил бўлувчи - магматик; - магматик ва метаморфик жинсларнинг механик нураши ва эритмалардан моддаларнинг чўкиши натижасида ҳосил бўлувчи - чўкинди; - чўкинди ва магматик жинсларнинг узоқ вақт давомида юқори босим, ҳарорат ва минераллашган сув таъсирида кечган табиий-кимёвий жараёнлар туфайли ҳосил бўлувчи – метаморфик. 1. магматик жинслар магматик жинслар магманинг совиши натижасида ҳосил бўлади. магманинг совишида қаттиқ минерал компонентлар кетма-кет кристалланади. бунда босим, ҳарорат ва ундаги минерализаторлар - сув буғлари, карбонат ангидрит ва б. жуда катта аҳамиятга эга. 1.1. магматик жинсларнинг таснифи ва таркиби магматик жинсларнинг таснифи. магматик жинслар ҳосил бўлиш шароитларига боғлиқ ҳолда чуқур (интрузив), отқинди (эффузив) ва яримучуқур (гипабиссал) турларга бўлинади. интрузив жинслар катта чуқурликларда магманинг юқори ҳарорат ва босим шароитларида секин совиши ва биртекис қотишидан ҳосил бўлади. …
2
еб аталади. магматик жинсларнинг тафсилий таснифи моддий таркибини ўрганишга асосланган. магматик тоғ жинсларининг моддий таркиби улардаги кимёвий элементларнинг (оксидларининг) ва жинс ҳосил қилувчи минералларнинг фойиз миқдорини ҳисоблаш орқали аниқланади. тоғ жинсларининг кимёвий ва минерал таркиблари ўзаро боғлиқ, аммо бу боғлиқлик мураккаб, шунинг учун ҳам тоғ жинсларининг кимёвий таркибини қайта ҳисоблаш орқали унинг минерал таркибини, минерал таркиби орқали эса кимёвий таркибини аниқлаб бўлмайди. вулкан шишасидан иборат бўлган жинсларнинг моддий таркибини фақат кимёвий йўл билан аниқлаш мумкин. магматик жинсларнинг кимёвий таркиби. магматик жинсларда у-ёки бу миқдорда учрайдиган элементларнинг рўйхати анча узун, амалда уларда барча кимёвий элементлар учрайди. уларнинг орасида энг кенг тарқалгани кислород бўлиб, у магматик жинслар таркибининг деярли ярмисини ташкил этади. тоғ жинсларининг кимёвий таркиби sio2, аl2o3, fe2o3, fео, мgо, сао, nа20 ва к20 оксидлари ёрдамида ифодаланади. магматик жинслар кимёвий ва минерал таркиби бўйича турли-туман, аммо уларнинг барчасида кислород ва кремний мавжуд бўлади. магматик тоғ жинсларининг таснифи уларнинг кимёвий тар​кибини ўрганишга …
3
тит ва амфибол учраши мумкин. ўрта жинслар учун амфибол, биотит, плагиоклаз, кварц характерли, мусковит ва калийли дала шпати ҳам учраши мумкин. асосли жинслар пироксен ва плагиоклаздан таркиб топган, ўтаасосли жинсларда эса фақат оливин ва пироксен кузатилади. минералларнинг фойиз миқдорига асосланиб интрузив жинсларнинг номини аниқлаш мумкин. ўтаасосли жинсларнинг типик вакиллари бўлиб дунит, перидотит ва пироксенит ҳисобланади. асосли жинслар габбро, лабрадорит, диабаз ва базальтдан таркиб топган бўлади. ўрта жинсларнинг типик вакилларига сиенит, диорит, трахит, андезит, дала шпатили порфир, порфирит, нордонларига эса - гранит, риолит, гранит-порфир киради. ўтанордон жинслар фақат пегматитлардан иборат бўлади. табиатда кенг тарқалган минераллар жинс ҳосил қилувчи минераллар деб аталади. магматик тоғ жинслари умумий таркибининг 99% га яқинини ташкил этувчи жинс ҳосил қилувчи минералларга кварц, калийли дала шпатлари, плагиоклазлар, лейцит, нефелин, пироксенлар, амфиболлар, слюдалар, оливин ва б. киради. тоғ жинсларининг жуда кам миқдорини ташкил этувчи минераллар акцессорлар деб аталади. акцессор минераллар орасида циркон, апатит, рутил, монацит, ильменит, хромит, титанит, ортит …
4
осил бўлиши учун металлар билан бирикмага киришадиган sio2 миқдори магмада керагидан ортиқ бўлиши лозим. тоғ жинсларида оливиннинг мавжудлиги уларнинг кремнезём билан тўйинмаганлигининг белгиси бўлиб хизмат қилади. бу минерал sio2 миқдори пироксен ҳосил бўлиши учун етарли даражада бўлмаганда фақат магмадангина кристалланади. акс ҳолда оливин ҳосил бўлмайди, чунки магма эритмасида кремнезём миқдори етарли даражада бўлганда оливин энстатитга айланар эди. 1.2. магматик жинсларнинг хоссалари магматик жинсларнинг асосий хоссаларига ранги, структураси, текстураси ва алоҳидалиги киради. магматик тоғ жинсларининг ранги уларнинг минерал ва кимёвий таркибига, яъни улардаги рангдор ва рангсиз минералларнинг миқдорига боғлиқ бўлади. оқиш жинсларда, одатда, рангдор минераллар бўлмайди ёки улар жуда кам миқдорда учрайди. бундай жинслар лейкократ жинслар деб аталади. рангдор минераллардан таркиб топган қора рангли жинслар меланократли жинслар деб аталади. ўтаасосли жинсларнинг ранги қора, асослилариники - тўқ кулранг, ўрта таркиблилариники - кулранг, нордонлариники - оч кулранг, оч пуштидан оққача бўлади. магматик жинсларнинг структураси. тоғ жинсларининг структураси таркибий қисмларининг ўлчами, шакли ва ўзаро …
5
мон ва пегматитли структуралар ажратилади. порфирсимон структура икки ўлчамдаги турли кристаллардан тузилган жинслар учун характерли бўлиб, асосий массада йирик кристаллар орасида майда ўлчамдаги кристаллар жойлашган бўлади. пегматитли структура тоғ жинсларида муайян минерал кристалли танасида бошқа минерал кристалли тўғри мўлжалланганлиги билан характерланади. бунда иккала минералнинг кристаллари бир-бирини ўстиради. бу структура субвулканик ва томирли жинслар учун хос бўлади. чала кристалли (порфирли) структура кристаллар ва вулканик шишадан таркиб топган тоғ жинсларига хос бўлиб, уларда асосий шишасимон ёки яширин кристалли масса орасида ажралиб чиққан анча миқдордаги муайян минералларнинг яхши ифодаланган кристаллари турли миқдорий нисбатларда мавжуд бўлади. шишасимон структура аморф, кристалланмаган тоғ жинслари учун характерли. тоғ жинсларида бундай структура шишасимон ту​зилишли (вулканик шиша) зич ёки ғовакли массадан иборат бўлади. улар шишасимон ялтироқлиги ва чиғаноқсимон синиши билан фарқ қилади. бундай структура эффузив жинслар учун характерли бўлади. магматик жинсларнинг текстураси. текстура тоғ жинсида минерал доналарнинг ўзаро жойлашиш тартиби бўйича белгиланади. унда яхлит, йўл-йўлли, доғли, ғовак, флюидал ва …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тоғ жинслари"

1481437510_66473.doc тоғ жинслари режа: 1. магматик жинслар 2. чўкинди жинслар 3. метаморфик жинслар тоғ жинсларининг таснифи ҳосил бўлиш шароитларига асосланган. ушбу таснифга мувофиқ тоғ жинсларининг қуйидаги турлари ажратилади: - магманинг совишида ҳосил бўлувчи - магматик; - магматик ва метаморфик жинсларнинг механик нураши ва эритмалардан моддаларнинг чўкиши натижасида ҳосил бўлувчи - чўкинди; - чўкинди ва магматик жинсларнинг узоқ вақт давомида юқори босим, ҳарорат ва минераллашган сув таъсирида кечган табиий-кимёвий жараёнлар туфайли ҳосил бўлувчи – метаморфик. 1. магматик жинслар магматик жинслар магманинг совиши натижасида ҳосил бўлади. магманинг совишида қаттиқ минерал компонентлар кетма-кет кристалланади. бунда босим, ҳарорат ва ундаги минерализаторлар - сув буғлари, карбонат ан...

DOC format, 496.5 KB. To download "тоғ жинслари", click the Telegram button on the left.

Tags: тоғ жинслари DOC Free download Telegram