табиий тоғ жинсларининг ишлатиш соҳалари

DOC 141.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483381650_66937.doc табиий тоғ жинсларининг ишлатиш соҳалари. керамик материаллар ва буюмлар режа: 1. табиий тош материалларини ишлатиш соҳалари. 2. табиий тош материалларни олиш, қайта ишлаш, ташиш ва ишлатиш. 3. хом ашё таркиби ва хоссалари. 4. сополбоп хом ашёлар. табиий тошлар зичлигига кўра енгил ва оғир турларга бўлинади. зичлиги 1800 кг/м3 дан кам бўлган тошларнинг тузилиши серғовак (вулқон туфи, пемза, оҳактош-чиғаноқтош) бўлганлиги учун иншоот деворларибоп блоклар, енгил бетон ва қоришмалар учун тўлдиргич сифатида кенг ишлатилади. оғир тош ашёларнинг зичлиги 1800 кг/м3 дан катта бўлади, буларга гранит, сиенит, диоритлар киради. бундай тошлардан қоплама ва пардозбоп ашёлар, поллар учун тоштахталар ясалади, шунингдек, гидротехника ва йўл қурилишида кўплаб ишлатилади. табиий тошлар кўприклар, метро ва ноёб меъморчилик ёдгорликлари қурилишида ҳам ишлатилади. сочилувчан табиий тош ашёлари қум, шағал, харсангтош ва бошқалар бетон қоришма ва темирбетон конструкцияларини тайёрлашда майда ва йирик тўлдиргичлар сифатида ишлатилади. табиий тошларнинг асосий хоссалари табиий тошлар ҳар хил хусусиятларга эга. барча табиий тош қурилиш …

алан, гранит 1450°с, диабаз 1350°с, таркибида темир бирикмалари бўлган тупроқ 1200°с да эрийди. табиий тош ашёларнинг юқори ҳароратга чидамлилик даражаси уларнинг минералогик ва кимёвий таркибига боғлиқ. таркибида гипс бўлган тош жинслар 100°с дан юқори ҳароратда бузила бошлайди. магний карбонатли минерали бўлган жинслар 725°с да, кальций карбонатли жинслар эса 827°с дан юқори ҳароратда бузилади. кварц ва бошқа минераллардан ташкил топган кристалл тоғ жинслари 700°с дан юқори ҳароратда ўз мустаҳкамлигини камайтиради, чунки уларнинг таркибидаги минераллар иссиқлик таъсирида турлича кенгаяди. ишқаланишга чидамлилиги ва эскириши. табиий тошларнинг йўл қурилишида, полбоп тахталар ва зинапоя каби буюмлар тайёрлашда ишлатиладиган турлари ўта мустаҳкам, ишқаланишга чидамли бўлиши керак. майда кристалли тошларни ишқалаганда жуда силлиқбўлиб кетади. шунингучун зинапоя, полбоп тахталар, йўл қурилиши учун кристаллари ўрта йирикликда бўлган табиий тошлар ишлатилади. ўтга чидамли тош ашёларнинг минералогик таркиби катта аҳамиятга эга. улар таркибидаги гипс 200°с ҳароратда, оҳактош 900°с да бузилади. гранит ва порфирлар юқори ҳароратда иншоотларга ўт кетганда, кенгайиши ҳисобига ёрилади. …

тоштахталарга цокол блоклари, зинапоя, пилястр ва устун қисмлари, дераза токчаси, қирғокларни пухталовчи тоштахта ва бошқалар киради. қоплама буюмлар тайёрлашда маркаси 1000 дан кам, сув шимувчанлиги 0,5 %дан кўп бўлмаган тоғ жинслари ишлатилади. тоштахталарнинг қалинлиги — арралангани 25-60 мм, йўнилгани эса 100-150 мм. дан кўп бўлмаслиги керак. қоплама буюмлар сифатида зичлиги 1300 кг/м3, маркаси 200, совуққа чидамлилиги 25 цикл, юмшаш коэффициенти эса 0,7 дан кам бўлмаган оҳактошлар ишлатилади. бундай буюмларнинг сув шимиши 12 %дан кўп бўлмаслиги лозим. деворбоп тошлар қуйидаги ўлчамларда тайёрланади (мм): 490x240x100, 510x250x215, 390x190x88, 380x380x215, 390x190x288, 380x185x215. томларни ёпишда табиий жинс-лардан, асосан, лойли сланецлар ишлатилади. лойли сланецни юпқа пластинкаларга бўлиб томбоп тах-тачалар ишланади. унинг катталиги 250х 150 дан 600x350 мм. гача, қалинлиги 5-8 мм. эгилишдаги мустаҳкамлик чегараси 16 мпа, совуққа чидамлилиги эса 25 циклдан кам эмас. лойли сланец тахтачалар томларни ёпишда, ёғоч ёки қамиш плитали деворларни қоплашда ишлатилади. сопол ашёларини ишлаб чиқариш ўзига хос қадимий тарихга эга. инсоният тарихида …

лашда лойдан ташқари диатомит, трепел, опока қум каби жинслар ҳам кўп ишлатилади. лойдан сопол буюмлар тайёрлаш учун тупроқнинг яроқли эканлиги, унинг кимёвий таркибига ва майда-йириклигига, пластиклик ва иссиққа чидамлилигига қараб аниқланади. лой таркибидаги sio2 – 40– 50%, аl2o3 - 40-50 %, ғе2о3 - 9-15 %, мgо - 0,9-4,0 %, сао -0,5–2,5 %, na2о ва к2о каби оксидлар миқдорининг ўзгариши билан унинг физик-механик хусусияти, тузилиши ва ранги ҳам ўзгаради. масалан, лой таркибида кремний (sio2) миқдори ортиб кетса, унинг пластиклиги камаяди; гилтупроқ (аl2о3) сопол буюмларнинг рангини оқартиради ва иссиққа чидамлилигини оширади. сопол буюмларнинг иссиққа чидамсизлигига ва унинг эриш ҳароратининг пасайишига сабаб ундаги темир оксиди (ғе2о3) миқдорининг кўпайишидир. бундан ташқари, сопол буюмларда ғе2о3 микдори ўзгарса, уларнинг ранги оч бинафшадан тўқ қизилга айланиши мумкин. лой таркибидаги магний ва кальций оксидлари (мgо, сао) тез эрувчан модда бўлганлиги сабабли, улар сопол буюмларнинг ғоваклигини оширади, натижада уларнинг оғирлиги билан иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти камаяди. лой таркибидаги натрий ва …

ан, лой пластик бўлганда, у қуригандан кейин 12 %га киришса, юқоридаги қўшилмалар билан тайёрланганда эса унинг киришиши 2–6 %га камаяди. сополбоп хом ашёлар қурилишда ишлатиладиган сопол ашёларни тайёрлаш учун асосан хом ашё сифатида энг кўп тарқалган тупроклар қўлланилади. сополбоп (кулолчилик) тупроқ таркибида каолинит, гидрослюда ва озгина кварц, дала шпати, темир оксиди, карбонатлар бўлган майда заррачали чўкинди тоғ жинсидир. тупроқ заррачаларининг диаметри 0,005 мм. дан кам бўлганда лой пластик (майин) бўлади. ундан тайёрланган буюм қуриганда ўз шаклини ўзгартирмайди, пиширгандан кейин мустаҳкам ва чидамли бўлади. шунингдек, тупроқда 0,005–0,16 мм. ли чанг заррачалари ва 0,16–2 мм. ли қум доналари ҳам аралашган бўлади. лой таркиби ва ундаги заррачалар майда-йириклигига қараб юқори пластик, қониқарли пластик, кам пластик ва пластик бўлмаган гуруҳларга бўлинади. юқори пластик лой таркибида 80–90 %гача тупроқ заррачалари бўлади. бундай лойнинг пластиклик кўрсаткичи 25 %дан катта, сув шимувчанлиги 28 %дан кўп ва ҳавойи киришиши 10–15 %дан ортмайди. қониқарли пластик лойда тупроқ заррачалари 30–60 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "табиий тоғ жинсларининг ишлатиш соҳалари"

1483381650_66937.doc табиий тоғ жинсларининг ишлатиш соҳалари. керамик материаллар ва буюмлар режа: 1. табиий тош материалларини ишлатиш соҳалари. 2. табиий тош материалларни олиш, қайта ишлаш, ташиш ва ишлатиш. 3. хом ашё таркиби ва хоссалари. 4. сополбоп хом ашёлар. табиий тошлар зичлигига кўра енгил ва оғир турларга бўлинади. зичлиги 1800 кг/м3 дан кам бўлган тошларнинг тузилиши серғовак (вулқон туфи, пемза, оҳактош-чиғаноқтош) бўлганлиги учун иншоот деворларибоп блоклар, енгил бетон ва қоришмалар учун тўлдиргич сифатида кенг ишлатилади. оғир тош ашёларнинг зичлиги 1800 кг/м3 дан катта бўлади, буларга гранит, сиенит, диоритлар киради. бундай тошлардан қоплама ва пардозбоп ашёлар, поллар учун тоштахталар ясалади, шунингдек, гидротехника ва йўл қурилишида кўплаб ишлатилади. табиий тошлар ...

DOC format, 141.5 KB. To download "табиий тоғ жинсларининг ишлатиш соҳалари", click the Telegram button on the left.

Tags: табиий тоғ жинсларининг ишлатиш… DOC Free download Telegram