beshinchi guruxning p-elementlari. azot va uning birikmalari

DOC 54.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1472220008_64772.doc beshinchi guruxning p-elementlari. azot va uning birikmalari azot davriy sistemaning ii davr, beshinchi bosh guruppasiga mansub element. tartib raqami yoki yadro zaryadi 7 ga teng. tipiq metalmas. erkin kо‘rinishda oddiy modda hosil qiladi, u ikki atomli molekula n2 dan tuzilgan. azot molekulasining tuzilishi: :n:::n: yoki n ≡ n (uchlamchi bog‘ning 1s va 2p bog‘). 1,094a azot molekulasini dissosiyalanish energiyasi n2 → 2n + 224,5 kkal/mol juda katta. azotni birinchi marta 1772 yilda (sheyele shvesiya, rezerford shotlandiya) aniqlagan va identifikasiyalashtirilgan (aynan azot ekanligi isbotlangan). azot atomida uglerod atomiga nisbatan bitta elektron kо‘p, xund qoidasi bо‘yicha ana shu elektron 2r pog‘onachadagi bо‘sh orbitalni egallaydi. 2r pog‘onachadagi 3 ta toq elektronlari azotning 3 kovalentligiga mas’uldirlar. azotda 2 s pog‘onachalaridagi juft elektronlarni uyg‘ongan holatga о‘tkazish imkoniyati yо‘q (unda bо‘sh orbitallar yо‘q). shu sababli aztoning maksimal kovalentligi 4 ga teng. bunda 3 ta kovalent bog‘ almashinish mexanizmi hisobiga hosil bо‘ladi. azot har xil oksidlanish …

sferasi ammiak bо‘lgan bо‘lishi mumkin degan taxminlar bor. uning asosiy manbasi vulqon otilganda metall nitridlarini suv va suv bug‘lari bilan ta’sirlashuviga xizmat qilgan. quyosh nurlanishidagi ub nurlari ammiakning qisman dissosiyalanishiga olib kelgan va erkin azot tо‘plangan. atmosferada elektr razryadlari ta’sirida (chaqmoq chaqqanda) azot oksidlariga aylangan va ularni suvda erishi keyingi hisobda nitratlarning hosil bо‘lishiga olib kelgan. bu kо‘rinishda azot о‘simliklar tomonidan о‘zlashtirilgan ularni tirik organizmlar iste’mol qilib oqsilga aylantirganlar. organik qoldiqlarning chirishi va parchalanishidan azot yana molekulyar shaklga о‘tgan va atmosferada tо‘plangan. shunday qilib, azotning tabiatda aylanishi uning erkin holda tо‘planishiga olib keladi. n2 molekulasi uning mavjudligini eng barqaror shakli, shu bilan azotni bog‘lash mumkin. bog‘langan azotni о‘simliklar va hayvonlar tomonidan qabul qilishi, atrof muhitda azot birikmalarining kamayishiga olib keladi. bu yetishmovchilik sun’iy yо‘l bilan tо‘ldiriladi, modomiki, bog‘langan azotni tabiiy tо‘lishi (chaqmoq, azobakteriyalar faoliyati asosida) bilan uning yо‘qolishi kompensasiyalanmaydi (tо‘lmaydi). havo azotini bog‘lash muammosi hozirgi zamon kimyo texnologiyasining eng asosiy …

2o]2+ + n2 ↔ [ru(nh3)5n2]2+ + h2o [fe(cn)5 no]2- + nh3 ↔ [fe(cn)5 n2]3- + h3o+ bu kompleks birikmalar parchalanganda azot-ammiak yoki uning hosilalari holida emas, balki yana erkin azot holida ajralib chiqadi. bunday komplekslarga bog‘langan azotni birikma ammiak holiga о‘tkazish imkoniyati bо‘lmadi. 4. azotni bog‘lash muammosini yechishni maxsus va eng ahamiyatlisi uni ammiakka bog‘lash, keyin esa uni katalitik oksidlashdir: n2 + 3h2 →2nh3 kat = fe qirindisi + kalo2, t = 450-6000c va о‘rta bosim (p = 300 - 600 atm). azotning olinishi texnikada azot suyuq havoni fraksiyalab haydab olinadi. bunda birinchi navbatda kо‘proq uchuvchan moddalar azot va inert gazlar ajraladi (haydaladi). inert gazlar–azotni kimyo va boshqa ishlab chiqarish sohalarida inert muhit hosil qilish uchun ishlatiladigan hollarda halaqit bermaydi. azot tarkibidagi qо‘shimcha (bir necha foizgacha kislorod bо‘ladi) lardan uni qizdirilgan metallik mis ustidan о‘tkazib tozalanadi. bunda hamma kislorod oksidga bog‘lanadi: 2cu + o2 0 t 2cuo 401 laboratoriyada azot …

hraydi. tuproqda bir vaqtning о‘zida musbat 5 3  nova manfiy 3 4  nh oksidlanish darajasidagi azotlar mavjudligi uchun, ularning о‘zaro ta’sirlashuvi natijasida neytral azot molekulasi hosil bо‘ladi: kno2 + nh4cl = n2↑ + kcl + 2h2o hosil bо‘lgan erkin azot atmosferaga kо‘tariladi va u yerda tо‘planadi. amalda azotning laboratoriyada olinishi ham shu reaksiyaga asoslangan (yuqoriga qarang). organizmlarning chirishi natijasida oqsil moddalaridan asosan ammiak hosil bо‘ladi. yuqori organizmlarda azot metabolizm oxirgi mahsuloti karbamid, kam hollarda (qushlarda va sudralib yuruvchilarda) – mochevina kislotasi bо‘ladi. azotning fizikaviy va kimyoviy xossalari azot – rangsiz, hidsiz va ta’msiz gaz, suyuq kisloroddan farqli azot suyuqlantirilganda ham rangsiz. kimyoviy jihatdan juda inert. qattiq azot dimorfen: a – shaklidagisi qirralari markazlashgan kristallar, β- shakli qirralari fazoviy joylashgan strukturaga ega. ikkala shakli ham molekulyar panjarali, molekulalararo kuchsiz van-der vaals kuchlari ta’sir etadi. azot suvda va organik erituvchilarda yomon eriydi. azot molekulasining maxsus barqarorligi (birorta ikki atomli molekula …

l bо‘lgan atomar azot odatdagi temperaturadayoq oltingugurt, fosfor va simob bilan reaksiyaga kirishadi. azot galogenlar bilan tо‘g‘ridan–tо‘g‘ri birikmaydi. juda yuqori temperaturada (2500-30000s) chо‘g‘langan va elektr uchqunida va katalizatorlar ishtirokida azotning aktivligi juda ortadi. shunday qilib, yuqori temperaturada va bosimda, katalizatorlar ishtirokida azot vodorod bilan, kislorod bilan, uglerod va boshqa elementlar bilan tо‘g‘ridan – tо‘g‘ri birikadi. azot gaz holida pо‘lat ballonlarda 15 mpa (150 atm) bosim ostida saqlanadi va bir joydan ikkinchi joyga tashiladi. u inert muhit hosil qilishda ishlatiladi. ammiak, uning sanoatdagi sintezi, fizik va kimyoviy xossalari. ammiak nh3 – bu organik moddalarning tabiiy chirishidagi asosiy mahsulotdir. azotning uchuvchan xarakterli vodorodli birikmalaridan ammiakdir. ahamiyati bо‘yicha anorganik kimyo industriyasida va organik kimyoda ammiak – azotning eng muhim vodorodli birikmasidir. olinishi. 1) ammoniy tuzlarini ishqorlar bilan qizdirib ammakni siqib chiqarish: nh4cl + naoh = nacl + h2o + nh3↑ yoki ammiakning suvdagi eritmasini qizdirib va keyingi gazni natron ohagi (naoh + cao …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "beshinchi guruxning p-elementlari. azot va uning birikmalari"

1472220008_64772.doc beshinchi guruxning p-elementlari. azot va uning birikmalari azot davriy sistemaning ii davr, beshinchi bosh guruppasiga mansub element. tartib raqami yoki yadro zaryadi 7 ga teng. tipiq metalmas. erkin kо‘rinishda oddiy modda hosil qiladi, u ikki atomli molekula n2 dan tuzilgan. azot molekulasining tuzilishi: :n:::n: yoki n ≡ n (uchlamchi bog‘ning 1s va 2p bog‘). 1,094a azot molekulasini dissosiyalanish energiyasi n2 → 2n + 224,5 kkal/mol juda katta. azotni birinchi marta 1772 yilda (sheyele shvesiya, rezerford shotlandiya) aniqlagan va identifikasiyalashtirilgan (aynan azot ekanligi isbotlangan). azot atomida uglerod atomiga nisbatan bitta elektron kо‘p, xund qoidasi bо‘yicha ana shu elektron 2r pog‘onachadagi bо‘sh orbitalni egallaydi. 2r pog‘onachadagi 3 ta toq ele...

DOC format, 54.5 KB. To download "beshinchi guruxning p-elementlari. azot va uning birikmalari", click the Telegram button on the left.

Tags: beshinchi guruxning p-elementla… DOC Free download Telegram