to'rtinchi guruxning p-elementlari. uglerod va uning birikmalari

DOC 134.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1473149477_64806.doc turtinchi guruxning p-elementlari. uglerod va uning birikmalari uglerod juda qadimdan ma’lum, kimyoviy element sifatida 1775 yildan tan olingan (lavuazye, fransiya). uglerod hamma tirik organizmlarning asosiy tarkibiy qismidir, tabiatda tarqalishi bо‘yicha 13-о‘rinda turadi (litosfera atmosfera va gidrosferada). erkin holda (olmos va grafit) va bog‘langan holda co2, karbonatlar, kо‘mir, neft, tabiiy gazlar, slanesli moylar, bitumlar tarkibiga kiradi. atmosferadagi uglerodning massasi co2 kо‘rinishda -6,0·1011t tashkil qiladi. bu taxminan hamma tirik materiyadagi uglerodga nis- batan 2 marta kо‘pdir. minerallari mgco3-magnezit; caco3-kal’sit (ohaktosh marmar, bо‘r); camg(co3)2 yoki caco3·mgco3-dolomit; srco3 –stronsianit; baco3 –viterit; mnco3 -rodoxrozit (pushti malina rangli shpat); feco3 -siderit (temirli shpat); cu2co3(oh)2 yoki (cuoh)2co3 yoki cuco3· cu(oh)2 –malaxit; znco3 –smitsonit(rux shpati); pbco3 – serussit (oq qо‘rg‘oshinli ruda )… uglerodli birikmalarning turli xilligi (kо‘pligi). boshqa elementlarga qarama-qarshi uglerod atomlari cheklanmagan sonda zanjirga va xalqalarga birikishi mumkin. shuning uchun ulkan sondagi uglerodli birikmalar (-10mln) ma’lum. bu bilan birga uglerodsiz (tarkibida uglerodi bо‘lmagan) birikmalar nisbatan kam …

lgan). amorf uglerod, (qurum, yog‘och va suyak kо‘mirlari va b.r) uglerodning mustaqil allotropiya shakl kо‘rinishlari bо‘lmasdan, grafitning juda mayda turli- tuman oriyentirlangan kristallaridan tuzilgan. olmos – rangsiz, tiniq nurni kuchli sindiruvchi modda. u tabiatda topilgan moddalardan eng qattig‘i, ammo juda mо‘rt. olmos kristallari koordinasion strukturaga ega, unda uglerod atomlari bir- birlari bilan sp3- gibrid bog‘lanishda. olmosning kub panjaralari qirralari markazlashgan kubdan, ug- lerod atomlari nafaqat kub qirralarida, balki kichik kublar markazlarida ham oylashganligi bilan farq qiladi. har bir uglerod atomiga nisbatan 4 ta qо‘shni uglerod atomlari tо‘g‘ri tetraedr uchlariga joylashgan. shuning uchun olmosni tetraedr kombinasiyasi kо‘rinishida tasavvur qilish mumkin. tetraedrning har bir uchi tо‘rtta aralash tetraedrlar uchun umumiy bо‘ladi. kovalent bog‘larning uzluksiz uch о‘lchamli tо‘ri, olmosning eng qattiqligini xarakterlaydi, uning muhim xossalari kichik entropiya qiymati, issiqbardoshligi, yuqori qattiqligi, yomon issiqlik va elektr о‘tkazuvchanligi hamda kimyoviy inertligini aniqlaydi. olmosning zichligi 3.51 3 sm r g . uglerod atomlarining joylanishini tetraedrik shakli. …

n zargarlikda ishlatiladigan 22,2 mln. karat olmos) qazib olingan. 1950 yillar о‘rtalaridan grafit va uglerodli moddalardan sintetik olmos olinmoqda. olmos sintez qilish yuqori temperatura ( 30000c ) va bosimda ( 2 100000smkg ) va temir, nikel, platina metallari katalizatori ishtirokida olinadi. sun’iy yо‘l bilan olingan olmos qora rangli og‘irligi 0,05g gacha, sanoat maqsadlarida ishlatiladi. yiliga ishlab chiqariladigan sintetik olmos bir necha mln. karatdan oshmaydi. grafit – uglerodning normal sharoitdagi barqaror allotropik shakli. grafit mineral; uglerodning yer pо‘stida eng kо‘p uchraydigan va turg‘un geksagonal polimorf modifikasiyasi, strukturasi qatlamli, tо‘q kulrangdan qora tusgacha bо‘lgan tangasimon agregatlar, yaxlit mas- salardan iborat, qо‘lda moysimon silliqlikni anglatadi, juda yumshoq, qog‘ozda qora iz qoldiradi. grafit issiqlik va elektr tokini yaxshi о‘tkazadi, ammo uning xossasi keskin anizotrop (har xil yо‘nalishlarda xossalari har xil, ya’ni elastiklik, issiqlik, optik va boshqa xossalari). grafitning kristallokimyoviy xossasi olmos strukturasidan farq qiladi. grafitda uglerod atomlari alohida qatlamlar bilan joylashgan, yassi oltiburchakli xalqa …

da- antra- sitni havosiz qizdirish yо‘li bilan ham olinadi. sun’iy sof grafit bloklaridan yadro texnikasida, raketa dvigatellarining soplo qatlamasi sifatida va boshqalarda foydalaniladi. karbin karbin asetilenni katalitik oksidlab olingan. karbin qora mayda kristallik kukun kо‘rinishida bо‘ladi. karbinning geksagonal panjarasi tо‘g‘ri chiziqli =s=s=s=s= zanjirdan tuzilgan, ularda har bir uglerod atomi sp - gibridlanish holatida bо‘ladi va 2s hamda 2p bog‘larni hosil qiladi. karbin 8000c gacha qizdirilganda grafitga aylanadi. kimyoviy jihatdan olmos va grafit odatdagi sharoitda inertdirlar. ular toza kislorodda 8000cda yonadi va co2 hosil qiladi. uglerodning bu ikkala modifikasiyasi ham kislota va ishqorlar ta’siriga chidamli. karbinning reaksion qobiliyati olmos va grafitga nisbatan yuqori. uglerod «amorf» holatida (kо‘mir, koks, qurim) havoda oson yonadi. uglerod tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri faqat ftor bilan ta’sirlashadi. yuqori temperaturada u oltingugurt va azot bilan birikadi. kо‘mir changi havoda portlovchi bо‘lishi mumkin. yuqori temperaturada uglerod metallar bilan ham birikadi. kо‘pgina metall oksidlari uglerod bilan birikkanda metallgacha qaytariladi. olmos va grafitning xossalarini …

a jonsiz tabiatda turli tuman jarayonlarda muhim rol о‘ynaydi. bundan tashqari, so2 va so xalq xо‘jaligida muhim texnik mahsulot hisoblanadi. so2 – havoning doimiy tarkibiy qismi bо‘lib, hamma organik moddalarning oksidlanish jarayonlarida, achishda (bijg‘ishda), yoqilg‘ilarning yonishida, vulqonlarning otilishida, kо‘pgina mineral manbalarda, hamda ohaktosh va boshqa karbonatli jinslarni kuydirishda hosil bо‘ladi. uglerod oksidi so olinishi. 1. generator gazi. uglerod oksidi uglerodni yonish jarayonida kislorod yoki havo yetishmaganda hosil bо‘ladi. 2s + o2 = 2so δn = - (2,26,4) kkal/mol. masalan, kislorod yoki havoni chо‘g‘ holigacha qizdirilgan kо‘mir ustidan gaz generator deb nomlanadigan asbobdan о‘tkazilganda hosil bо‘ladi. bu sharoitda reaksiya 2 bosqichda boradi: s + o2 = so2 δn = - 94,1 kkal/mol so2 + s = 2so δn = + 40,8 kkal/mol bu reaksiyalardan tashqari so2 ning termik parchalanish reaksiyasi ham borishi mumkin: 2so2→ 2so + o2 , δn = + (2∙67,4) kkal/mol. uglerod oksidini olish reaksiyasi juda katta amaliy ahamiyatga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "to'rtinchi guruxning p-elementlari. uglerod va uning birikmalari"

1473149477_64806.doc turtinchi guruxning p-elementlari. uglerod va uning birikmalari uglerod juda qadimdan ma’lum, kimyoviy element sifatida 1775 yildan tan olingan (lavuazye, fransiya). uglerod hamma tirik organizmlarning asosiy tarkibiy qismidir, tabiatda tarqalishi bо‘yicha 13-о‘rinda turadi (litosfera atmosfera va gidrosferada). erkin holda (olmos va grafit) va bog‘langan holda co2, karbonatlar, kо‘mir, neft, tabiiy gazlar, slanesli moylar, bitumlar tarkibiga kiradi. atmosferadagi uglerodning massasi co2 kо‘rinishda -6,0·1011t tashkil qiladi. bu taxminan hamma tirik materiyadagi uglerodga nis- batan 2 marta kо‘pdir. minerallari mgco3-magnezit; caco3-kal’sit (ohaktosh marmar, bо‘r); camg(co3)2 yoki caco3·mgco3-dolomit; srco3 –stronsianit; baco3 –viterit; mnco3 -rodoxrozit (pushti malina...

DOC format, 134.5 KB. To download "to'rtinchi guruxning p-elementlari. uglerod va uning birikmalari", click the Telegram button on the left.

Tags: to'rtinchi guruxning p-elementl… DOC Free download Telegram