jahon tarixi (xvi-xix asrning 60-yillari)

PDF 160 стр. 3,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 160
r. farmonov, u. jo‘rayev, sh. ergashev jahon tarixi (xvi-xix asrning 60-yillari) umumiy o ‘rta ta ’lim maktablarining viii sinf o ‘quvchilari uchun darslik qayta ishlangan va to‘ldirilgan to‘rtinchi nashri o ‘zbekiston respublikasi xalq ta ’limi vazirligi tavsiya etgan cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent - 2019 uo ‘k 94(100) kbk 63.3(0)ya721 f 91 m as’ul muharrirlar: t. bobomatov — tarix fanlari nomzodi; a.t. zamonov — tarix fanlari b o ‘yicha falsafa doktori. taqrizchilar: yo. boltaboyev — namangan davlat universiteti «tarix» kafedrasi katta o ‘qituvchisi; n. hakimov — respublika ta ’lim markazi metodisti; g. pasilova — toshkent shahar mirzo ulugbek tumanidagi 248-maktab o ‘qituvchisi; o. ergashev — toshkent viloyati ohangaron tumanidagi 22-maktab o ‘qituvchisi; z. mirzayev — toshkent viloyati piskent tumanidagi 15-maktab o ‘qituvchisi. ushbu darslik quyidagi mualliflar jamoasi tomonidan yozildi: tarix fanlari nomzodi sh. ergashev (kirish qismi, i bob, i i bob, iii bobning 13-, 14-, 19-mavzulari, v bobning 29-mavzusi, …
2 / 160
lar qishloq x o ‘jaligiga tayangan iqtisodiyot va jamiyatda shakllangan an’analar asosida hayot kechirishni davom et- tirdilar. shu sababli insoniyat tarixining bu davri agrar sivilizatsiya yoki an’anaviy jamiyat deb ataladi. bu jamiyatda kishilar tabaqalarga b o ‘linib yashaydi va qadimdan saqlanib kelayotgan an’anaviy urf- odatlar, diniy tasavvurlar ushbu sivilizatsiyaning xarakterli tomonlari hisoblanadi. agrar sivilizatsiya insoniyat tarixida n eo lit davridan boshlanib, xviii asrning 60-yillaridagi sanoat inqilobi va uning aso- sida yangi jamiyat shakllanguncha davom etdi. yangi davr boshlariga kelib, buyuk davlatlar o ‘rtasida yevropada hukmronlik uchun kurash qizib ketdi. ayni paytda g ‘arbiy yevropa mamlakatlarida agrar jamiyatning yem irilishi, yangi sivilizatsiyaning shakllanish jarayoni kuzatildi. bu jarayon qariyb to ‘rt asr davom etdi va yangi davrning oxiriga kelib, inson o ‘z dunyoqarashi, tasavvurlar olamining asosiy jihatlari bilan biz hozir ko‘nikib qolgan holatga keldi. yuz bergan o ‘zgarish juda ulkan b o ‘lib, uni insoniyat tarixidagi inqi- lobiy to ‘ntarish — ibtidoiy …
3 / 160
o ‘zi k o ‘paytiruvchi sarmoya. bu sarmoyaning asosida erkin tadbir- 3 korlik faoliyati yotadi. shu sababli kapitalistik jamiyatda xususiy mulk va yollanma mehnatdan foydalanuvchilarga keng imkoniyatlar yara- tildi. natijada, iqtisodiy hayot gurkirab o ‘sdi, sanoat ishlab chiqarishi va savdo rivojlandi, kapitalistik munosabatlar vujudga keldi. ishlab chiqarishning yangi shakllari paydo bo‘ldi, mehnat qurollari takomil- lashdi, sexlar o ‘rnini manufakturalar egallay boshladi. yevropalik- larning hayotida k o ‘plab yangiliklar, ishchanlik, intiluvchanlik kabi yangi belgilar paydo b o ‘ldi, ularning bir qismi sharqdan kirib keldi. bundan tashqari, yangi davr rivojlangan shahar madaniyati, antik davr tarixiga b o ‘lgan katta qiziqish, uni ideallashtirish, badiiy san’at- ning tez hayotiylashuvi kabilar bilan ham xarakterlanadi. aslida, ko‘p- chilik hollarda fojiali oqibatlarni keltirib chiqargan urushlar, q o ‘z- g ‘olonlar va inqiloblar emas, kishilarning yaratuvchanlik faoliyati, doim iy izlanish va intilish m a’naviyat va madaniyatda, ijtimoiy hayot- da va iqtisodiy o ‘sishda katta ijobiy o ‘zgarishlarga olib …
4 / 160
tarixning ikkinchi bosqichi xix asrning boshidan birinchi jahon urushining yakuni — 1918-yilgacha davom etadi. yangi davrda yuz bergan burjua inqiloblari o‘rta asr feodal tar- tiblarini buzib tashladi va ishlab chiqarishning jadal rivojlanishi uchun keng yo ‘l ochdi. iqtisodning jadal rivojlanishi shu davrda amalga oshi- rilgan fan va texnika yutuqlariga asoslandi. fan va texnika o ‘rtasida uzviy aloqa shakllandi. buning natijasida, xviii asr oxiridan boshlab, texnika va texnologiyalarda buyuk ixtirolar amalga oshirildi. bu ixti- rolar ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun juda katta ahamiyatga ega bo‘ldi. 4 ingliz muhandisi jorj stefenson tom onidan 1814-yili ixtiro qilin- gan parovoz tem iryo‘l transportining omm alashuvini boshlab berdi. mashhur fizik va kimyogar olimlar — italiyalik alessandro volta, an- gliyalik gemfri devi va maykl faradey hamda fransuz andre-mari amper elektrdan foydalanishning asoslarini yaratdilar. energiyaning bu yangi turidan foydalanish texnikaning yangi sohalarini rivojlantir- di, ishlab chiqarishda, maishiy turmushda ulkan o ‘zgarishlarga olib keldi. yevropa sanoat inqilobi davrida ilmiy …
5 / 160
qarishdan qo‘l mehnatini siqib chiqardi, manufakturalar fabrikalarga o ‘z o ‘rnini bo‘- shatib berdi. yangi davr yevropa xalqlari tarixida ularning turmush tarzini, jamiyatning m a’naviy asoslarini bir necha bor o ‘zgartirib yuborgan inqiloblar davri edi. shuningdek, mustamlakachilik asoratiga tushgan osiyo, afrika va amerika xalqlari tarixida yangi davr mustaqillik va o zod lik uch u n t o ‘xtovsiz kurashlar davri ham b o ‘ld i. bu davr yevropada millatlarning va mutlaq monarxiya k o ‘rinishidagi m illiy davlatlarning shakllanish davri edi. yuz berayotgan har bir o ‘zgarishda shakllanayotgan yangicha dunyoqarashning ta’siri sezilib turardi. eng avvalo, butun o ‘rta asrlarda hukmronlik qilib kelgan insonni aqliy, m a’naviy kamsitishga va jism oniy cheklashga asoslangan dunyoqarash o ‘rniga yangi, gumanistik dunyoqarash shakllana boshladi. bu dunyo­ qarash shakllanayotgan yangi, industrial sivilizatsiyaning m a’naviy asosi b o ‘ldi. ammo yangi davrda industrial sivilizatsiya shakllanishi uchun za- rur b o ‘lgan sharoit faqat yevropa m am …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 160 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "jahon tarixi (xvi-xix asrning 60-yillari)"

r. farmonov, u. jo‘rayev, sh. ergashev jahon tarixi (xvi-xix asrning 60-yillari) umumiy o ‘rta ta ’lim maktablarining viii sinf o ‘quvchilari uchun darslik qayta ishlangan va to‘ldirilgan to‘rtinchi nashri o ‘zbekiston respublikasi xalq ta ’limi vazirligi tavsiya etgan cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent - 2019 uo ‘k 94(100) kbk 63.3(0)ya721 f 91 m as’ul muharrirlar: t. bobomatov — tarix fanlari nomzodi; a.t. zamonov — tarix fanlari b o ‘yicha falsafa doktori. taqrizchilar: yo. boltaboyev — namangan davlat universiteti «tarix» kafedrasi katta o ‘qituvchisi; n. hakimov — respublika ta ’lim markazi metodisti; g. pasilova — toshkent shahar mirzo ulugbek tumanidagi 248-maktab o ‘qituvchisi; o. ergashev — toshkent viloyati ohangaron tumanidagi 22-maktab o ‘qituvchisi; z. mirz...

Этот файл содержит 160 стр. в формате PDF (3,8 МБ). Чтобы скачать "jahon tarixi (xvi-xix asrning 60-yillari)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: jahon tarixi (xvi-xix asrning 6… PDF 160 стр. Бесплатная загрузка Telegram