o'rtacha osiyo rossiya imperiyasi tarkibida: m e’morchilik, musiqa, tasviriy san’at, ilm-fan rivoji

PDF 9 sahifa 265,0 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 265,0 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

mavzu: 0 ‘rta osiyo rossiya imperiyasi tarkibida: m e’morchilik, musiqa, tasviriy san’at, ilm-fan rivoл reja: 1. turkiston o'lkasida xalq maorifi va adabiy-m a'rifiy jarayon. 2. ilm -fan va san ’at rivoji. 3. m e’m orchilik, badiiy hunarmandchilik va tasviriy san’at. 4. turkiston otkasida jadidchilik harakati va siyosiy harakatlar. mavzuning o ‘quv maqsadi: talabalarga 0 ‘rta osiyo rossiya imperiyasi tarkibida: m e’morchilik, musiqa, tasviriy san’at, ilmfan rivoji ham da 0 ‘lkada jadidchilik harakati va siyosiy jarayonlar haqida m a’lum otlar berish. rus bosqiniga qadar turkistonda keng tarmoqli xalq maorifi o ‘choqlari: m aktablar va m adrasalar mavjud edi. lstilochilar ularning faoliyati bilan tanishib, m ustam lakachilikning bundan keyingi taqdiri uchun o ‘sha m aktab va m adrasalarning g'oyatda xavfli ekanligini tushunib yetgandilar. shu bois chorizm otkada ruslashtirish siyosatini ayni shu sohadan boshlab, bu soha bo‘yicha o ‘z dasturini ishlab chiqadi. ayniqsa bu sohada k.p.kaufman jon kuydirib faoliyat ko‘rsatgandi. 1866-yilda toshkent rossiya …

2 / 9

irinchi rus- tuzem maktabi ochildi, ularning soni xix asr oxirida yuzdan oshib ketdi. bunday maktablarda o'quv kuni ikki qismdan iborat bo'lib, birinchi qism da ikki soatlik m ashg4ilotni rus o'qituvchisi, ikkinchi qismda esa saboqni o'zbek muallimi olib borgan. 0 ‘quv-yili 125 kundan oshmagan. 1887-yilda rus- tuzem m aktablari uchun umumiy tarzda tuzilgan dastur ishlab chiqilgan. bu m aktabiar uchun darsliklar sistemasi ham bo‘lmagan. o 'zbek bolalarini rus tiliga o'rgatish metodlari tasodifiy xarakterda bo'lgan. m ana shular natijasida rus-tuzem maktablarini kamdan-kam mahalliy millat vakillari bitirib chiqqanlar. m aktabni tam om laganlar ruschani odatda ancha tez va ravon o'qiganlar, rus grammatikasiga doir biron bir qoidani ham yoddan aytib bera olganlar, lekin og‘zaki so'zlashda qo‘pol xatolar qilganlar. xlx-asr oxiriga kelganda turkiston o ‘lkasidagi rus-tuzem m aktablari uchun darsliklar sistemasi tuzilgan. bu sistem a ko'rgazm aliog'zaki metod asosida tuzilgan edi. lekin darslikdagi asosiy kamchilik shunda ediki, unda o'quvchilarning ona tili hisobga olinmagan edi. 1898- …

3 / 9

'quvchilari soni ko'paya boshladi. x lx -asr oxirida turkistonda 100 dan ortiq rus-tuzem m aktablari b o iib , xonliklar poytaxtlari xivada (1891-yilda) va buxoroda ( 1894-yilda) ham rus-tuzem maktablari ochildi. shaharlarda ochilgan bilirn yurtlari ham ruslashtirishning muhim o ‘chog‘i bo‘lib hizm at qildi. ular rus-tuzem m aktablaridan internatlari bilan ajralib turgan. internatlarda o ‘zbek, qirg‘iz, qozoq bolalarining rus tengdoshlari bilan birga yashab. rus tilini yaxshi o'zlashtirayotgani m ustam lakachilarga ayon bo'lgan. shuning uchun ham turkiston general-gubernatori m.g. chernyaev (1882- 1884) c him kent shahar bilim yurtini kengaytirish uchun 100 ming rubl ajratgani va bilim yurtida o'qiyotgan xotin-qizlar uchun pul mukofoti ta ’sis etgani bejiz emas. am m o rus am aldorlariga ruschani yaxshi bilgan va xalq ko'zini ochib g'aflat uyqusidan uyg'otadigan ziyolilar kerak emas edi. m ustam laka m a’m uriyati turkiston ziyolilari katta mansabga erishsa, o ‘z xalqi uchun xizm at qilishlari va mustam laka tartiblariga qarshi chiqishlari …

4 / 9

an va m adaniyat sohasidagi siyosatni maqtab, rus bosqiniga qadar o ‘lkadagi ahvolni kam sitib erga urdilar. ular 1897-yil o ‘lkada savodli o'zbeklar - 1,6 foizni, qozoqlar - 1 foizni, turkm anlar - 0,7, qirg‘izlar - 0,6 foizni tashkil etgan, aholining savodxonligi shundan keyingi-yillarda ham oshm agan, o 'zbekistonda har 100 kishining 98 tasi savodsiz edi, deb keldilar. “o ita osiyo xalqlari inqilobgacha deyarli yoppasiga savodsiz edi. 1897-yili o ‘zbeklam ing atigi 1,9 foizi o'qish va imzo chekishni bilardi. 1897-yilgi butunrossiya aholi ro‘yxatiga ko‘ra savodlilar o ‘lkada 1,8 foizni tashkil etgan, y a’ni inqilobgacha turkiston deyarli yoppa savodsiz o ‘lka edi”. “0 ‘zbek xalqi deyarli yalpi savodsiz edi”. hatto ayrim olimlar vatanga, o ‘z xalqiga xiyonat qilgan va bosqinchi r ossiya hukmdorlari tomoniga o ‘tgan saidazimboy singari savdogarlarni toshkentda o 'z uyida rustuzem maktabi ochdi deb osm onga ko'tarib maqtaydilar. aslida esa rus-tuzem maktablari asosan tilm ochlar-tarjim onlar tayyorlashga m …

5 / 9

aqolasida isbotlab berdi. u bunday yozadi: “endi manbalarda keltirilgan faktlarga asoslanib, 1897-yili rossiya, belorussiya va turkistonda aholining, maktablarning, ulardagi o'quvchilarning sonlarini kuzatsak, bu o'lkalardagi savodxonlikning darajasi oydinlashadi. rossiyada aholining umumiy soni — 126,388,800, m aktabiar soni — 33,401, o'quvchi soni - 2,318.100, aholining um um iy soniga nisbatan o'quvchilar 1,8 foizni tashkil etgan holda, aholining savodxonligi - 21 foiz; belorussiyada aholining um um iy soni - 6,492.857, maktabiar soni - 2,263, o'quvchilar soni - 125.418, aholining umumiy soniga nisbatan o'quvchilar - 1,9 foizni tashkil etgan holda aholining savodxonligi - 24,7 foiz; turkistonda aholining umumiy soni - 3,792.774, maktabiar soni - 6.027, o'quvchilar soni - 64015, aholining umumiy soniga nisbatan o'quvchilar - 1,7 foizni tashkiletgan holda aholining savodxonligi - 19,55 foiz bomgan». axi'r m ustam laka turkistonidagi ju d a ko 'p eski m aktablarda oliy tamim beradigan o 'q u v yurtlarida ajdodlarim iz farzandlari ta’lim olganliklari, m adrasalarda mudarrislar, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'rtacha osiyo rossiya imperiyasi tarkibida: m e’morchilik, musiqa, tasviriy san’at, ilm-fan rivoji" haqida

mavzu: 0 ‘rta osiyo rossiya imperiyasi tarkibida: m e’morchilik, musiqa, tasviriy san’at, ilm-fan rivoл reja: 1. turkiston o'lkasida xalq maorifi va adabiy-m a'rifiy jarayon. 2. ilm -fan va san ’at rivoji. 3. m e’m orchilik, badiiy hunarmandchilik va tasviriy san’at. 4. turkiston otkasida jadidchilik harakati va siyosiy harakatlar. mavzuning o ‘quv maqsadi: talabalarga 0 ‘rta osiyo rossiya imperiyasi tarkibida: m e’morchilik, musiqa, tasviriy san’at, ilmfan rivoji ham da 0 ‘lkada jadidchilik harakati va siyosiy jarayonlar haqida m a’lum otlar berish. rus bosqiniga qadar turkistonda keng tarmoqli xalq maorifi o ‘choqlari: m aktablar va m adrasalar mavjud edi. lstilochilar ularning faoliyati bilan tanishib, m ustam lakachilikning bundan keyingi taqdiri uchun o ‘sha m aktab va m adrasalarning...

Bu fayl PDF formatida 9 sahifadan iborat (265,0 KB). "o'rtacha osiyo rossiya imperiyasi tarkibida: m e’morchilik, musiqa, tasviriy san’at, ilm-fan rivoji"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'rtacha osiyo rossiya imperiya… PDF 9 sahifa Bepul yuklash Telegram

o'rtacha osiyo rossiya imperiyasi tarkibida: m e’morchilik, musiqa, tasviriy san’at, ilm-fan rivoji

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"o'rtacha osiyo rossiya imperiyasi tarkibida: m e’morchilik, musiqa, tasviriy san’at, ilm-fan rivoji" haqida

O'xshash fayllar