o‘rta asrlarda sharq mamlakatlari san’ati

DOCX 11 pages 31,4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 11
mavzu: o‘rta asrlarda sharq mamlakatlari san’ati. o‘rta asrlarda arab xalifaligi san’ati. afg’oniston va turkiya san’ati qadimgi sharq, san'ati. qadimgi sharq iborasi shartli bo`lib, odatda qisimga grеk-rim davlatlaridan sharqa va janubda joylashgan gеografik mintaka nazarda tutiladi. shimoli-sharqiy afrikada tunisdan (bu yerda qadimgi karfagеn davlati mavjud bo`lgan) to yaponiyagacha cho`zilgan xabashistondan (efiopiya) kavkaz tog`larigacha, orol dеngizining janubiy qirg`oqlaridan xindiston, xitoy, indonеziya, korеya yerlarigacha o`z ichiga qamrab olgan bu katta maydonda qadim paytlarda bir kancha yirik kuddorlik davlatlari mavjud bo`lgan. ular janr san'ati tarixi taraqqiyotiga katta xissa qo`shdilar. qadimgi misr podsholigi, old osiyodagi shumyer, akkad, bobil (vaviloniya), ossuriya, urartu, xеtt davlatlari, eron impyeriyasi, o`rtaosiyo, xindiston, xitoy va janubiy-sharqiy osiyodagi davlat va podsholiklar jahon madaniyati tarixida o`chmas iz qoldirdilar. qadimgi sharq xalqlari san'ati va madaniyati tarixi katta davrni o`z ichiga oladi. eramizdan avvalgi 5000-4000 yillardayok bu yerlarda sinfiy jamiyat yangi eraning boshlarigacha davom etdi. qadimgi sharq san'at uzoq hamda hunarmandchilikning bir qismi sifatida qolaverdi. …
2 / 11
bu yerda qadimgi karfagеn davlati mavjud bo`lgan) to yaponiyagacha cho`zilgan xabashistondan (efiopiya) kavkaz tog`larigacha, orol dеngizining janubiy qirg`oqlaridan xindiston, xitoy, indonеziya, korеya yerlarigacha o`z ichiga qamrab olgan bu katta maydonda qadim paytlarda bir kancha yirik kuddorlik davlatlari mavjud bo`lgan. ular janr san'ati tarixi taraqqiyotiga katta xissa qo`shdilar. qadimgi misr podsholigi, old osiyodagi shumyer, akkad, bobil (vaviloniya), ossuriya, urartu, xеtt davlatlari, eron impyeriyasi, o`rtaosiyo, xindiston, xitoy va janubiy-sharqiy osiyodagi davlat va podsholiklar jahon madaniyati tarixida o`chmas iz qoldirdilar. qadimgi sharq xalqlari san'ati va madaniyati tarixi katta davrni o`z ichiga oladi. eramizdan avvalgi 5000-4000 yillardayok bu yerlarda sinfiy jamiyat yangi eraning boshlarigacha davom etdi. qadimgi sharq san'at uzoq hamda hunarmandchilikning bir qismi sifatida qolaverdi. ishlangan asarlarning tеxnik tomoniga alohida e'tibor berish sеzilarli darajada bo`ldi. sharq, san'atining rеalizmi ham o`ziga xos xususiyatga ega. u ko’pincha bog’liq kishilar va tushunchalarni fantastik obrazlarda, ramziy va shartli bеlgilarda tantanali, o`lug`vor qilib ifodalaydi. albatta, sharq san'atida hayot …
3 / 11
i — 137 km. xix асрда туркияда дунёвий ва диний ҳаёт орасида кескинлик жадаллашади. бир томондан азалий урф-одатлар, иккинчи томондан янгича тараққиёт турк зиёлилари учун жамиятида кенг кўламли ислоҳотларга сабаб бўлган. бу ўринда султон абдулазиз (1861–1876) санъатнинг шайдоси бўлганини, бир неча турк рассомларини тасвирий санъатдан сабоқ олиш мақсадида францияга ўқишга юборганини таъкидлаб ўтиш даркор. 1876 йилда биринчи турк конституциясининг қабул қилиниши – мамлакатнинг сиёсий ва маданий тараққиётида муҳим роль ўйнаган. 1877 йилда ташкил қилинган нафис санъат мактабининг битирувчилари европанинг қатор мамлакатларига бориб ўзларининг касбий малакаларини оширишган. 1908 йилги буржуа инқилоби диний ва дунёвий қарама-қаршиликка чек қўйса-да, мамлакатдаги ҳукм барибир руҳонийлар ва маҳаллий феодалларнинг назоратида эди. xix асрнинг ўрталаридан миниатюра ўрнини буткул европача жанрларга – манзара, натюрморт ва портретга бўшатиб беради. бу эса туркиянинг ўша йиллардаги тасвирий санъатида икки шартли йўналишни “европачилар” ва “маҳаллийчилар”ни пайдо бўлишига олиб келган. xx асрда турк тасвирий санъатида миллий ўзликни англашга катта эътибор қаратилади. бунинг учун …
4 / 11
зейи), “масжид ҳовлисидаги аёллар” (туркия, маҳмуд жалолиддин коллекцияси), “ҳарамдаги аёллар” каби асарларида европача рангтасвир анъаналари миниатюрага пайванд қилинган ҳолда чизилган. усмон ҳамди портрет жанрида ҳам баракали ижод қилган. устанинг “араб кийимидаги автопортрети” реалистик асар ҳисобланиб, рассом майда деталларни меҳр билан тасвирлайди. 1908–1910 йилларда туркиянинг кўп рассомлари нафис санъат мактабини тамомлаб, париж ва мюнхенга юбориладилар. улар бу ерда импрессионизм йўналишида ижод қилган кўплаб рассомлар ижоди билан танишишади ва француз импрессионистларининг полотнолари туркиялик рассомларда катта таассурот қолдиради. шундан бошлаб, улар импрессионистларга тақлид қилган ҳолда картиналар яратишга киришадилар. истанбул шаҳрининг эски туманларидаги эртакнамо манзаралар, тарихий тор кўчалар четидаги қаҳвахоналар, масжидлар, ташландиқ мозорларнинг манзаралари импрессионистларга хос ёзувда – холст юзасига бўёқларни эркин, тартибсиз, устма-уст суртиш орқали бажарилади. бу оқимни ўша кезлари назми зиё (1881–1937), авни лифиж (1886–1927) каби рассомлар бошқаришади. бу жараён турк ранг тасвирида ўзига хос босқич бўлиб, айрим рассомлар, масалан, иброҳим чалли (1884 й.т.), намиқ исмоил (1890–1935) тез орада импрессионизм таъсиридан қутилишга …
5 / 11
санъатининг таъсири орта боради. иброҳим чаллининг “партизанлар” ва “артиллеристлар” картиналарида образлардаги реаллик киши эътиборини ўзига тортади. намик исмоилнинг “охирги снаряд” картинаси жанг саҳнасини мунгли манзара фонида тасвирлаб, урушнинг аянчли оқибатларини тушунтириб беради. халил иброҳимнинг “фронтдаги аёл” картинасида жангга отланган мард аёлнинг жиддий қиёфадаги сиймосини кўрамиз. реализм нафақат уруш (баталь) жанрида ўзини намоён қилди, балки кундалик турмуш билан соғлиқ саҳналарни тасвирлашда ҳам етакчилик қила бошлади. намиқ исмоилнинг 1930-йилларда яратган “хирмон” (истанбул, бадиий музей) картинасида қишлоқ ҳаёти акс эттирилган. рассом бу ишида ўз она ватанининг бир бўлагини ранго-ранг бўёқларда, қалби шавққа тўлиб чизади. “анқаранинг қалъа девори” (истанбул, бадиий музей) номли иккинчи картинасида эса рассом турк манзарасининг ўзига хос жиҳатларини маромига етказиб тасвирлайди. анатолия манзарасини эса бошқа рассом – халил дикман юксак дид билан яратади. 1928 йилда турк рассоми ва санъатшуноси нурулло берк мустақил рассомлар уюшмасини тузди. уюшма 1933 йилда “д гуруҳи” номига ўзгартирилган. дастлаб уюшманинг таркибига кирган аъзолар ғарб академизмидан чекиниб, турк …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "o‘rta asrlarda sharq mamlakatlari san’ati"

mavzu: o‘rta asrlarda sharq mamlakatlari san’ati. o‘rta asrlarda arab xalifaligi san’ati. afg’oniston va turkiya san’ati qadimgi sharq, san'ati. qadimgi sharq iborasi shartli bo`lib, odatda qisimga grеk-rim davlatlaridan sharqa va janubda joylashgan gеografik mintaka nazarda tutiladi. shimoli-sharqiy afrikada tunisdan (bu yerda qadimgi karfagеn davlati mavjud bo`lgan) to yaponiyagacha cho`zilgan xabashistondan (efiopiya) kavkaz tog`larigacha, orol dеngizining janubiy qirg`oqlaridan xindiston, xitoy, indonеziya, korеya yerlarigacha o`z ichiga qamrab olgan bu katta maydonda qadim paytlarda bir kancha yirik kuddorlik davlatlari mavjud bo`lgan. ular janr san'ati tarixi taraqqiyotiga katta xissa qo`shdilar. qadimgi misr podsholigi, old osiyodagi shumyer, akkad, bobil (vaviloniya), ossuriya, ura...

This file contains 11 pages in DOCX format (31,4 KB). To download "o‘rta asrlarda sharq mamlakatlari san’ati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rta asrlarda sharq mamlakatla… DOCX 11 pages Free download Telegram