"aksonometrik proyeksiyalar"

PDF 40 pages 2.0 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PDF

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

презентация powerpoint o`zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazilrligi toshkent irrigatsiya va qishloq xo`jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti qarshi filiali “umumtexnika fanlari” kafedrasi “muhandislik va kompyuter grafikasi” fanidan ma’ruza darsi taqdimoti mavzu: aksonometrik proyeksiyalar tuzdi: ass. jo`rayeva b.m. qarshi-2021 yil mavzu: aksonometrik proeksiyalar. reja: 1. aksonometrik proyeksiyalar va ularni hosil bo`lishi 2. aksonometrik o`qlarning yo’nalishi, o`zgarish koeffitsiyentlari va ular orasidagi bog’liqlik 3. to‘g‘ri burchakli aksonometrik proyeksiyalar. 4. qiyshiq burchakli aksonometrik proyeksiyalar. tayanch so`zlar va iboralar: aksonometriya, to‘g‘ri burchakli va qiyshiq burchakli aksonometriya, ikkilamchi proyeksiyasi , koordinatalar siniq chizig‘i , natural masshtab birligi, aksonometrik masshtab birliklari, o‘zgarish koeffitsiyentlari, izometrik proyeksiyalar, dimetrik proyeksiyalar, trimetrik proyeksiyalar, qiyshiq burchakli standart frontal dimetriya, qiyshiq burchakli standart gorizontal izometriya (zinet aksonometriyasi), qiyshiq burchakli standart frontal dimetriya(kabinet proyeksiya) , qiyshiq burchakli standart frontal izometriya «мuhandislik va kompyuter grafikasi» fandan o`quv adabiyotlar ro`yxati ▪ асосий o`quv adabiyotlar: 1. u. t. rixsiboyev “chizma geometriya va muxandislik grafikasi”. darslik. “tafakkur …

2 / 40

zchi/nachertatel 9. www.ing – grafika.ru/1/ http://www.bilim.u/ http://www.epur.ru/ http://www.epur.ru/ http://www.epur.ru/ aksonometriya so‘zi grekcha bo‘lib, axon-o‘q, metriya-o‘lchayman, ya’ni o‘qlar bo‘yicha o‘lchayman, degan ma’noni bildiradi. har bir fazoviy jismning eni, bo‘yi va balandligini o‘lchash uchun ularga parallel qilib uchta o‘zaro perpendikulyar bo‘lgan o‘qlarni belgilash mumkin. bu uchta o‘zaro perpendikulyar o‘qlar jismning aksonometriya tekisligidagi tasvirlariga nisbatan qanday joylashgan bo‘lishi mumkinligini bilish zarur. ortogonal proyeksiyalash usulida tuzilgan chizmalarda qirqim va kesimlardan foydalanib, buyumning ichki va tashqi ko‘rinishini yetarlicha aniqlash mumkin. 1. aksonometrik proyeksiyalar va ularni hosil bo`lishi ammo ortogonal proyeksiyalardagi chizmalar har qanday mutaxassis uchun yetarli yaqqollika ega bo‘lmaydi. ayniqsa murakkab buyumlar, mashina mexanizmlari va qurilish inshootlari hamda ularda ishlatiladigan turli konstruksiyalarning ortogonal chizmalariga ko‘ra ularning fazoviy shakllarini tasavvur qilish qiyin. bunday hollarda buyum chizmasini uning yaqqol tasviri bilan to‘ldirish ehtiyoji tug‘iladi. bunday tasvirlar aksonometrik tasvirlar bo‘la oladi. lekin aksonometrik proyeksiyalarning hammasi ham yaqqol bo‘lavermaydi. yaqqollik proyeksiyalash yo‘nalishi va proyeksiyalar tekisligining vaziyatlariga bog‘liq. aksonometrik proyeksiyaning …

3 / 40

ashga tegishli bo‘lgan barcha xossalar aksonometriyada ham o‘z qonun-qoidalarini saqlaydi. parallel aksonometrik proyeksiyalar to‘g‘ri burchakli va qiyshiq burchakli bo‘lishi mumkin. agar proyeksiyalash yo‘nalishi s aksonometriya tekisligi bilan hosil qilgan  burchagi 90° dan farqli (≠90°) bo‘lsa, qiyshiq burchakli aksonometriya va =90° bo‘lsa, to‘g‘ri burchakli aksonometriya deyiladi. ixtiyoriy figuraning aksonometrik proyeksiyasini yasash uchun shu figuraning o‘zini va uning ortogonal proyeksiyalaridan birini aksonometrik proyeksiyalar tekisligiga proyeksiyalash yetarlidir. masalan, а nuqta va uning ortogonal proyeksiyalaridan biri а′ (gorizontal proyeksiyasi) nuqtaning р aksonometriya tekisligiga proyeksiyalanishi 1-rasmda tasvirlangan. bu yerda аp nuqta а nuqtaning aksonometrik proyeksiyasi bo‘ladi. а′p nuqta esa а nuqtaning ikkilamchi proyeksiyasi deb yuritiladi. shakldagi оaxа′a siniq chiziq tomonlari а nuqtaning х, y va z koordinatalarining yig‘indisidan iborat bo‘lganligi uchun koordinatalar siniq chizig‘i deyiladi. uning aksonometrik proyeksiyasi оpаxp а′pаp siniq chizig‘i bo‘ladi. shuningdek opxp, opyp, opzp lar aksonometrik proyeksiyalar o‘qlari, оp esa о koordinatalar boshining aksonometriyasi bo‘ladi. aksonometrik proyeksiyalar parallel proyeksiyalar turiga mansub …

4 / 40

liklari deb yuritiladi. ularning natural masshtab birligi е ga nisbatlari aksonometrik o‘qlari bo‘yicha o‘zgarish koeffitsiyentlari deyiladi va quyidagicha yoziladi: 𝒆𝒙 𝒆 = 𝒌𝒙 , 𝒆𝒚 𝒆 = 𝒌𝒚 , 𝒆𝒛 𝒆 = 𝒌𝒛 (1) 1-rasm 1-rasmdan kelib chiqqan holda 𝑶𝑷𝑨𝒙𝑷 𝑶𝑨𝒙 = 𝒆𝒙 𝒆 = 𝒌𝒙, 𝑶𝑷𝑨𝒚𝑷 𝑶𝑨𝒚 = 𝒆𝒚 𝒆 = 𝒌𝒚, 𝑶𝑷𝑨𝒛𝑷 𝑶𝑨𝒛 = 𝒆𝒛 𝒆 = 𝒌𝒛, 2) tengliklarni yozish mumkin. demak, a nuqtaning dekart va aksonometrik koordinatalari orasidagi bog‘lanishini quydagicha yozish mumkin 𝒙𝒑 𝒙 = 𝒌𝒙, 𝒚𝒐𝒌𝒊 𝒙𝑷 = 𝒌𝒙𝒙; 𝒚𝒑 𝒚 = 𝒌𝒚 𝒚𝒐𝒌𝒊 𝒚𝒑 = 𝒌𝒚𝒚; 𝒛𝒑 𝒛 = 𝒌𝒛, 𝒚𝒐𝒌𝒊 𝒛𝒑 = 𝒌𝒛𝒛 (3) aksonometrik o‘qlarning vaziyatlari va shu o‘qlar bo‘yicha o‘zgarish koeffitsentlari berilgan bo‘lsa, fazodagi har qanday nuqtaning aksonometriyasini yasash mumkin. buning uchun nuqtaning х, y va z koordinatalarini ularga mos o‘zgarish koeffitsentlari kx, ky va kz ga ko‘paytirib, aksonometrik o‘qlarga o‘lchab qo‘yiladi va uch bo‘g‘inli koordinatalar siniq chizig‘ini aksonometriyasi yasaladi. masalan, …

5 / 40

eyiladi. 3. uchala o‘qlar bo‘yicha o‘zgarish koeffitsenti turlicha bo‘lgan aksonometriyalar, ya’ni kx≠ky≠kz bo‘lsa – trimetrik proyeksiyalar deyiladi. 1. to‘g‘ri burchakli izometrik proyeksiya yoki izometriya. agar aksonometriyada uchala o‘q bo‘yicha o‘zgarish koeffitsentlari o‘zaro teng, ya’ni кх=ку=кz bo‘lsa, bu izometrik proyeksiya deb yuritiladi. ma’lumki, to‘g‘ri burchakli aksonometriyada o‘qlar bo‘yicha o‘zgarish koeffitsentlari kvadratlarning yig‘indisi 2 ga tengdir, ya’ni кх 2+ку 2+кz 2 =2 bo‘ladi. (4) demak izometriyada (4) ifodaga asosan 3кх2=2 bo‘lib, кх= 2 3 =0,82 ga teng bo‘ladi. bu qiymatni izometriyada nazariy o‘zgarish koeffitsentlari deb yuritiladi. biror buyumning bu koeffitsent orqali to‘g‘ri burchakli izometriyasini yasash uchun uning har bir nuqtasining x, y, z koordinatalarini yoki buyumning eni, bo‘yi va balandligini 0,82 ga ko‘paytirib so‘ngra yaqqol tasvirini yasashga to‘g‘ri keladi. ammo amaliyotda buyumning to‘g‘ri burchakli izometriyasini yasashda o‘qlar bo‘yicha o‘zgarish koeffitsentlarini кх=ку=кz=1 ga teng qilib olinsa, chizish surati birmuncha tezlashadi. bunda buyumning izometriyasi 1,22 marta kattalashgan bo‘ladi. chunki izometriyada keltirish koeffitsenti m= 1 …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""aksonometrik proyeksiyalar""

презентация powerpoint o`zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazilrligi toshkent irrigatsiya va qishloq xo`jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti qarshi filiali “umumtexnika fanlari” kafedrasi “muhandislik va kompyuter grafikasi” fanidan ma’ruza darsi taqdimoti mavzu: aksonometrik proyeksiyalar tuzdi: ass. jo`rayeva b.m. qarshi-2021 yil mavzu: aksonometrik proeksiyalar. reja: 1. aksonometrik proyeksiyalar va ularni hosil bo`lishi 2. aksonometrik o`qlarning yo’nalishi, o`zgarish koeffitsiyentlari va ular orasidagi bog’liqlik 3. to‘g‘ri burchakli aksonometrik proyeksiyalar. 4. qiyshiq burchakli aksonometrik proyeksiyalar. tayanch so`zlar va iboralar: aksonometriya, to‘g‘ri burchakli va qiyshiq burchakli aksonometriya, ikkilamchi proyeksiyasi , koordinatalar siniq ch...

This file contains 40 pages in PDF format (2.0 MB). To download ""aksonometrik proyeksiyalar"", click the Telegram button on the left.

Tags: "aksonometrik proyeksiyalar" PDF 40 pages Free download Telegram