eng qadimgi xalq og'zaki ijodiyoti yodgorliklarida inson tarbiyasiga oid fikrlar

PDF 12 pages 338.4 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 338.4 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

2-mavzu: eng qadimgi davrlardan vii asrgacha ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar. reja: 1.eng qadimgi xalq ogzaki ijodiyoti yodgorliklarida inson tarbiyasiga oid fikrlar. 2. tarbiya ijtimoiy xodisa sifatida. 3. eng qadimgi yozma yodgorliklarda ta’lim-tarbiya masalalari. foydalanilgan adabiyotlar 1.m qoshg’ariy. devonu lug’atit turk.(turkiy suzlar lugati). uch tomlik.-t.: fan, 1960y. 2. tursunov z. f. uzbek xalq pedagogikasi.-t.: fan,1973. 3.raxmonov n. qadimiy xikmatlar.-t.: adabiyot va san’at nashriyoti. 1987. 4. xasanboeva o. xasanboev j, xamidov x, pedagogika tarixi. toshkent. o’qituvchi.1997. 5.xoshimov k., nishonova s., inomova m., xsanov r. pedagogika tarixi. t.: ukituvchi, 2005. 6.xamidov x,. «shoxnoma»ning shuxrati.-t.:uzbekiston 1991. 7.qayumov aziz. qadimiyat obidarari.-t.: adabiyot va sa’nat. 1972. 8.yuldshev j., xasanov s. «avesto»da ta’limiy-axloqiy qarashlar.-t.: o’qitivchi, 1992. 1. eng qadimgi xalq og’zaki ijodiyoti yodgorliklarida inson tarbiyasiga oid fikrlar. xozirgi o’zbek xalqining ajdodlari bundan bir necha ming yillar oldin yashab bulib, ulr yuksak va uziga xos madaniyatni vujudga keltirishda juda katta va mashakkatli yulni bosib utgan. dastlabki tosh qurollardan …

2 / 12

uz ifodasini topgan. ruxga siginish-ongimiz, ajdodlar ruxiga siginish totimizm, sexrgarlik kabi diniy e’tikodlar vamarosimlar aks etgan afsonalar, rivojlarda eng kadimgi avlodlarimizning tafakkur dunyosi aks etgan. ammo bu rivoyatlar , afsonslar massagetlar, saklar, xorazmiylar , sugdlar, parfiyaliklar yashagan davrlarga borib tarkaladi. shuni ta’kidlash lozimki, eng kadimgi tarbiya xakidagi yodgorliklarbizgacha bevosita yetib kelmagan. turkiy va farsiyzabon xalkning «xayot kechirish sa’nati, donolik majmuasi sifatida yuzaga kelib, borlikka amaliy munosabottda bulish namunasi» ifodalangan ma’naviy madaniyat yodgorliklari: markaziy osiyo xalkning eng kadimgi marosimlari, urf-odatlari, ijtimoiy fassafiy, madaniy, adabiy- tarixiy vokealarni ifoda etuvchi komusiy yodgorliknamunasi bulmish «avesto»; afsonaviy kaxramonlar tasvirlangan dostonlar ya’ni, «alpomish», «manas», «shrok», «tumaris», «gurugli», «murodxon», «ravshan», shuningdek kadimgi yunon tarixchisi geradodning «tarix», strabonning «geografiya» asarlari , maxmud koshgariyning «devonu lugatut turk», urxun-enisey bitiklari va boshka shu kabi adabiy-tarixiy manbalarda saklangan vashular orkali bizgacha yetib kelgan. bu yodgorliklar insonnig shakllanishida moddiy va ma’naviy madaniyat kay darajada katta rol uynaganligidan dalolat beradi. xususan, tarbiya insoning …

3 / 12

1.xalq og’zaki ijodi materiallari. 2.buyuk adiblar, allomalarning ijodi. 3.arxeologik qazilmalar natijasida topilgan ashyolar. ma’lumki, utmishda kishilar mexnat faoliyati jarayonida uz extiyojlarini kondirgan va bu jarayon yosh avlodga mexnat kunikma va malakalarni xosilkilishga imkon bergan. tarixchilar va tarixchi-pedagoglarning kursatishicha, kishilarning mexnat faoliyati yosh jixotidan uch guruxga bulingan: 1)bolalar va usmirlar; 2) xayot va mexnatda tula ishtirok etuvchilar; 3) keksalar. ibtidoiy jamiyat davrida bola uzi uddalay oladigan faoliyatga bevosita kushilib, u xayot kechirish va mexnat kilishga urgangan. ugil bolalar erkaklar bilan bajariladigan ov kilish, kurol yashas kabi ishlarni bajarsa, kizlar ayollar mexnat bilan tanishar edi. bola ma’lumtayyorgarlikdan sung sinovlardan utib, keyin amaliy faoliyatda ishtirok eta boshlaydi. urugchilik jamoasi boskichida bolalar mexnati, kasb-xunarga ingilish faollashib boradi. tajribali kishilar bolalarni tarbiyalash bilan birga ularni yozishga xam urgata boshlaydilar. asta-sekin tarbiya tizimiga xarbiy vatanparvarlik tarbiyasining boshlangich turlarikirib kela boshlaydi. jamiyat tarakkiyot bilan birga bolalar dalalarini ulchash, suv toshыinlarni oldini olish, odamlarni davolash usllariga oid bilimlar …

4 / 12

n rivojlantirib borib, jaxon madariyatiga katta kashfyotlar yaratdi. chunonchi, xitoyda kogozning ixtiro etilishi, xindistonda xisoblash unlik sistemasining paydo bulishi, mesopotamiyada yer kurrasining graduslarga, sutkani soat, dakika va soniyalarga bulishning joriy etilishi, markaziy osiyoda urta dengiz blan xindistonni boglvchi arxeologik topilmalari, tarixchilar, adabiiyot va sa’nat namoyondalirining ijodiy merosi, sa’nat va adabiyot namunalari buning dalilidir. ma’lumki, utmishda kishilar mexnat faoliyati jarayonida uz extiyojlarini kondirgan va bu jarayon yosh avlodga mexnat kunikma va malakalarini xosil kilishga yordam bergan. eng kadimgi davrlarda ta’lim-tarbiya oid kimmatli ma’lumotlarni biz xalk ogzaki ijodi na’munalar afsonalar, kaxramonlik eposlari, kushiklar , makol va iboralarda xam kuramiz. chunki xalk donishmandligining kuzgu bulgan xalk ogzaki ijodida xalk pedagogikasina xos bulgan tarbiya tajribalari umumlashgandir. shirok afsonasi, geradodning «tarix»kitobidagi jasur tumaris xakidagi afsonalar shular jumlasidandir. m.koshgariyning «devonu lugatit turk»asarida esa ilm olishning kadri, bilimli, donishmand kishilarni xurmat kilish mexmondustlik xushxulklik mardlik va jasurlikni targib etuvchi, uz manfaatini kuzlangan molparast, baxil, ochkuz, dustiga va …

5 / 12

bir kishi ilm sari intilishi, unga buysunishi , moyil bulishi, kibrni esa uzidan nari surish kerak buladi. urgan uning bilimim, borgin uning sari. kutlug ishga buysungin, kibrni kuv nari. aqlli odamning zexni o’tkir buladi, uxar kanday ugik-nasixotni xuddi yukorida parvoz etayotgan kushning pastda ovni kurgandagi tezlik bilan shungishiga uxshatadi. okil odam zexnining tezligi kush parvoziga kiyoslanadi: kush ov kursa, yuksaklardan pastga chukar, olim kishi ugit bersa, darxol ukar. bu misolda aqlli, bilimli odamning tabiati, uziga xos xislati ifodalangan. «devonu lugatit turk» asarida fazilatlarning ajralmas kismi xushxulklik aloxida ajratib kursatiladi. xar bir inson egallashi lozim bulgan ezgulik-yaxshilik, umum manfaati uchunmexnat kilish xushxulk insonga xos fazilat ekanligi uktiriladi: ulug’liging oshsa agar, xushxulq bo’lgil. bek yonida xalq uchun xub ish qilgil. kishilar urtasidagi totuvlik, axllikni muximligini xam kuydagicha ifodalaydi: kuni-kushni, karindosh kursin sendan yaxshilik. ne-ne savga kilishsa yaxshirogin tortik (it. 137) yana bir she’riy parchada shoir inson fakat uzini yulamasligi, uzgalar manfaati uchun …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eng qadimgi xalq og'zaki ijodiyoti yodgorliklarida inson tarbiyasiga oid fikrlar"

2-mavzu: eng qadimgi davrlardan vii asrgacha ta’lim-tarbiya va pedagogik fikrlar. reja: 1.eng qadimgi xalq ogzaki ijodiyoti yodgorliklarida inson tarbiyasiga oid fikrlar. 2. tarbiya ijtimoiy xodisa sifatida. 3. eng qadimgi yozma yodgorliklarda ta’lim-tarbiya masalalari. foydalanilgan adabiyotlar 1.m qoshg’ariy. devonu lug’atit turk.(turkiy suzlar lugati). uch tomlik.-t.: fan, 1960y. 2. tursunov z. f. uzbek xalq pedagogikasi.-t.: fan,1973. 3.raxmonov n. qadimiy xikmatlar.-t.: adabiyot va san’at nashriyoti. 1987. 4. xasanboeva o. xasanboev j, xamidov x, pedagogika tarixi. toshkent. o’qituvchi.1997. 5.xoshimov k., nishonova s., inomova m., xsanov r. pedagogika tarixi. t.: ukituvchi, 2005. 6.xamidov x,. «shoxnoma»ning shuxrati.-t.:uzbekiston 1991. 7.qayumov aziz. qadimiyat obidarari.-t.: adabi...

This file contains 12 pages in PDF format (338.4 KB). To download "eng qadimgi xalq og'zaki ijodiyoti yodgorliklarida inson tarbiyasiga oid fikrlar", click the Telegram button on the left.

Tags: eng qadimgi xalq og'zaki ijodiy… PDF 12 pages Free download Telegram