tektonik harakatlar. yerning umumiy morfologiyasi

PPTX 24 pages 9.1 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.1 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint tektonik harakatlar. yerning umumiy morfologiyasi tabiiy geografiya fan 2-mavzu. amaliy xudoynazarova mavluda geodeziya va geoinformatika kafedrasi reja yerning ichki tuzilishi tektonik harakatlar yerning yoshi yerning ichki tuzilishi yerning ichki tuzilishi geofizik metod - seysmik zondlash yordamida o`rganiladi. yerda chuqurga tushgan sari seysmik to`lqinlarning tezligi sekinlashadi va birdan o`zgaradi. shu to`lqinlar o`zgarishiga qarab quyidagi qismlarga bo`linadi: yer po`sti, mantiya, yadro. o`z navbatida ularning har biri ham qismlarga ajraydi. yer po`sti qalinligi 4-35-65-80km gacha boradi. yer po`sti cho`kindi, granit, bazalt, mantiyaning ustki qismidan iborat. yerning ichiga chuqur tushilgan sari bosim va harorat oshib boradi. harorat 4 000° gacha ko`tariladi. bosim 1,4 mln atmosfera bosimigacha oshadi. yerning ichki tuzilishi yer ichiga tushgan sari xar 100 metrda haroratning o`zgarishiga termik gradient deb ataladi. o`rta hisobda 33 ° c ga teng. chukurlikka tushilgan sari xarorat 1°c oshishi uchun zarur bulgan chukurlik termik bosqich (33 m) deb ataladi. yer magnitizmi yer shari magnit xususiyatiga …

2 / 24

arakati gipotezasi. yer po`sti yerning yoshi yerning yoshi. yerning yoshi yer po`stidagi tog` jinslarining yoshini aniqlash orqali belgilanadi. bunda biologik va radioximiya metodlaridan foydalaniladi. yer yoshi qatlamlarga nisbatan aniqlanganda nisbiy bo`ladi. qatlamlardagi uran, radiy, karbon kabi minerallarning parchalanishini aniqlash bilan (radioximiya) mutloq yosh aniqlanadi. yer yoshi hisobi geoxronologik sana deyiladi. geoxronologik sana eonlarga, eralarga, davrlarga, epoxa, asrlarga bulinadi. eon - grekcha asr, davr. lekin eng katta vaqtni o`z ichiga oladi. yer yoshi ikkita eonga bulinadi: kriptozoy, fanerozoy geoxronologik jadval yer poʻstidagi togʻ jinslarining hosil boʻlish ketma-ketligi va yoshi haqidagi taʼlimot. geoxronologik jadval togʻ jinslarining stensen qonuni deb atalmish ketma-ket qatlamlanish prinsipiga asoslangan. bu prinsipga koʻra ustida yotgan qatlam (choʻkindi jinslar qatlamlarining dastlabki holati buzilmaganda) pastidagidan yosh boʻladi. intruziv togʻ jinslarining nisbiy yoshi qatlamli togʻ jinslari bilan oʻzaro munosabatiga qarab aniqlanadi. geologik kesimdagi qatlamlarning ketma-ketligini aniqlash mazkur rayonning stratigrafiyasini tashkil etadi. bir-biridan uzoqda joylashadi hududlarning stratigrafiyasini solishtirishda paleontologik metod ishlatiladi. bu …

3 / 24

kkita markazi bo`ladi. gipotsentr – o`choq, chuqurligiga ko`ra uch xil bo`ladi: i) 60 km gacha sayoz, 2) 300 km gacha o`rta, 3) 300 km dan ortiq - chuqur. zilzila kuchi - ballda belgilanib, yer yuzasiga ta'siri epitsentr chuqurligiga bog`liq. vertikal (ko`ndalang), gorizontal (bo`ylama) to`lqinlar bo`ladi. to`lqin tezligi 60 km gacha chuqurlikda 5,5 km/sek., 60 km dan chuqurda 5-8 km/sekundgacha, 2900 km da 13 km/sek ga etadi, keyin pasayib 8 km/sek.ga tushadi. ballar 1-12 gacha bo`lib, merkalin-medvedev shkalasida, chet ellarda esa 1-10 ballgacha bo`lib, rixter shkalasi qabul qilingan. yaponiyada zilzila kuchi 1-7 ball shkalada xisoblanadi. yer qimirlash zonalari yer yuzida yer qimirlashga sarf bo`lgan energiyaning 80 % tinch okean halqasiga, 15% zonasiga alp ximolay, buyuk afrika yorig`iga va 5% qolgan yerlarga to`g`ri keladi. tektonik harakatlar vulqonlar vulqon — yer poʻstidagi yoriqlar, kanallar orqali lava, issiq gaz, suv bugʻlari va jins boʻlaklarini chiqarib turadigan geologik tuzilma. vulqon markazida asosiy vulqon kanali joylashgan …

4 / 24

00° boʻlgan suyuq bazalt lavasi toʻxtovsiz chiqib turadi. gavayi orollaridagi maunaloa, kilauea hamda kamchatka yarim orolidagi (ploskiy, tolbachik) vulqon. stromboli tipidagi vulqon (lipar orollaridagi stromboli vulqoni nomidan); kuchli portlab, vulqon bombalari otilib, soʻngra harorati 1200—1300° boʻlgan bazalt, andezit tarkibli lavalari okib chikddi. stromboli tipdagi vulqon apennin yarim orolida (vezuviy), kamchatka yarim orolida (klyuchi sopkasi) bor. vulqon tipidagi vulqon (tirren dengizining janubi-sharqida joylashgan vulqon nomidan) otilganda qattiq portlaydi, vulqon bombalari va kullari otilib chiqadi. kamchatka yarim orolidagi jupanov, karim sopkasi bu tipdagi vulqonga kiradi. vulqon otilishining gumbazli tipi uchun quyuq yopishqoq (andezit, datsit, liparitly) lavani gaz bosimi tufayli vulqon kanalidan siqib, itarib chiqarib gumbazlar (pyui-de-dom va kamchatkadagi markaziy semyachik vulqon), kriptogumbazlar (syovasindzan vulqon), konus-gumbazlar (ivanov vulqon) va obelisklar hosil boʻlishi mumkin. image1.png image2.png image3.svg image4.png image5.svg image6.jpeg image7.png image8.jpeg image9.png image10.png image11.jpeg image12.png image13.png image14.gif image15.png image16.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 24

tektonik harakatlar. yerning umumiy morfologiyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tektonik harakatlar. yerning umumiy morfologiyasi"

презентация powerpoint tektonik harakatlar. yerning umumiy morfologiyasi tabiiy geografiya fan 2-mavzu. amaliy xudoynazarova mavluda geodeziya va geoinformatika kafedrasi reja yerning ichki tuzilishi tektonik harakatlar yerning yoshi yerning ichki tuzilishi yerning ichki tuzilishi geofizik metod - seysmik zondlash yordamida o`rganiladi. yerda chuqurga tushgan sari seysmik to`lqinlarning tezligi sekinlashadi va birdan o`zgaradi. shu to`lqinlar o`zgarishiga qarab quyidagi qismlarga bo`linadi: yer po`sti, mantiya, yadro. o`z navbatida ularning har biri ham qismlarga ajraydi. yer po`sti qalinligi 4-35-65-80km gacha boradi. yer po`sti cho`kindi, granit, bazalt, mantiyaning ustki qismidan iborat. yerning ichiga chuqur tushilgan sari bosim va harorat oshib boradi. harorat 4 000° gacha ko`tariladi...

This file contains 24 pages in PPTX format (9.1 MB). To download "tektonik harakatlar. yerning umumiy morfologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tektonik harakatlar. yerning um… PPTX 24 pages Free download Telegram