rel'eflar

PPT 989.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1462695147_62714.ppt слайд 1 yer yuzasining asosiy relyef shakllari relyef rivojlanishining asosiy manbalari. „yer yuzasining um umiy tavsifi"da qayd qilinganidek, sayyoramiz okean va materiklardan iborat. okeanlar suv osti relyefi — cho'kmalardan. yoriqlardan, suv osti tog'laridan; materikjar esa botiqlardan. pasttekislik va tekislik-lardan, qir, plato, yassi tog' va baland tog'lardan iborat bo'lib, ularni bir nom bilan yer yuzasi relyefi deb ataladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz materik platformalari, asosan, pasttekishk, tekislik, plato, qir, yassi tog'lik va baland tog'lardan iborat bo'lsa, suv bosgan qismida esa materik sayozligi joyiashgan: rossiya platformasida sharqiy yevropa, shimoliy germaniya pasttekisliklari, janubiy amerika platformasida amazonka pasttekisligi va braziliya yassi tog'ligi, afrika platformasida ko'proq plato va yassi tog'lar joyiashgan. qadimiy platformalarning chctlarida nisbatan yosh platformalar va kalcdon, gersin, mezozoy va alp tog' hosil qilish jarayonida vujudga kelgan burmali tog' tizimi o'rab olgan. bu tog' tizmalari zanjiri vujudga kelishi jihatidan qadimiy va yosh deb ikki guruhga bo'linadi. qadimiy tog'lar zanjiriga kaledon va gersin tog' hosil …

sa 40 foizini ishg'ol qiladi. bu ko'rsatkich materiklar bo'yicha bir xil emas. afrika yer yuzasi nisbatan yassi bo'lib, hududning 84 foizini botiqlar, tekisliklar va balandliklar ishg'ol qilgan holda tog'lar faqat 16 foizni tashkil etadi. osiyo hududining 43 foizi, yevropa, shimoliy va janubiy amerika va avstraliya hududlarining 60 — 70 foizini tekisliklar ishg'ol qiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz pasttekisliklar va tekisliklar, platolar esa materiklarning ichki qismida o'rnashgan: janubiy amerika materigining chetki qismida and togiari, o'rta qismida esa la-plata va amazonka pasttekisliklari joylashgan. yevrosiyo materigining janubida alp-kaфal-kavkaz-pomir-himolay tog' tizmalari, sharqida chukotka-jugjur tizmalari, o'rta qismida rossiya, g'arbiy sibir, turon tekisliklari o'rnashgan. quruqlik yuzasidagi tog'lar, asosan, meridional va parallel holda yo'nalgan. masalan, amerika materiklaridagi tog'lar (kordilyera va and) meridional holda, yevrosiyoda (alp, kavkaz, pomir, tyanshan, himolay) tog' tizimlari esa parallel yo'nalishga ega. materiklar yuzasida tekislik va tog'lar bir xil joylashgan emas. aksariyat materiklar yuzasining o'rta qismi chetlariga nisbatan pastroq bo'lib, baland tog'lar ko'proq ularning chetlarida joylashgan. …

umiy maydonining 0,1 foizini yoki 0,8 mln. km2ni ishg'ol qiladi. dunyodagi eng katta botiqlar osiyodagi turfon dengiz sathidan 154 m pastda, o'lik dengiz —405 m pastda, o'rta osiyoda botir (qoragiyo) dengiz sathidan 132 m pastda. quruqlik yuzasining dengiz sathidan 0 — 200 m balandlikkacha bo'lgan joylari pasttekislik deb ataladi va butun yer shari maydonining 9,5 foizini ishg'ol qiladi. dunyodagi eng katia pasttekisliklar quyidagilar: amazonka, la-plata, missisipi, xon-chang, buyuk xitoy, shimoliy germaniya va boshqalar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz quruqlik yuzasining dengiz sathidan 200 m dan 500 m gacha bo'lgan hududlari tekisliklar deyiladi. tekisliklar ycr yuzasining umumiy maydonining 6,4 foizini ishg'ol qilib, 33,0 mln. km2 ni tashkil etadi tekisliklarda balandliklar, qirlar, platolar bo'lishi mumkin. bunday tekisliklarga shimoliy amerika, rossiya, g'arbiy sibir, turon va boshqa tekisliklarni aytib o'tish mumkin. quruqlik yuzasining mutlaq balandligi 500 m dan ortiq bo'lgan joylar tog'lar deyiladi. tog'lar maydoni 67,0 mln. km2 bo'lib, butun yer shari yuzasining 13,2 foizini tashkil ctadi. …

cho'qqilari ham uchrasfii mumkin. bu turga kiruvchi tog'larning umumiy maydoni 24,0 mln. km2 bo'lib, yer yuzasining 4,7 foizini ishg'ol qiladi. bunday tog'larga ural, kopetdog', qrim kabilar misoldir. mutlaq balandligi 2000 m dan yuqorida bo'lgan tog'lar baland tog'lar deyiladi. ularning yonbag'irlari tik (25° ortiq) va chuqur daryo vodiylari mayjud; qirralari esa maysasimon, arrasimon bo'lib, cho'qqilari doimiy qor va muzliklar bilan qoplangan. bunday tog' turiga hindikush, himolay, pomir, tyanshan, oltoy, alp, kavkaz, kar-dilyera, and kabilar kiradi. yeryuzasida tarqalgan rclyefshakllariningyangi tasnifi quyida-gicha: botiq va cho 'kmalar mutlaq balandligi 0 metrdan past. lekin kaspiy dengizining shimolidagi katta maydonlarning mutlaq balandligi — 28 m atrofida bo'lsa-da, kaspiybo'yi pasttekisligi deb ata-ladi. agar tog' oralig'idagi pastliklarning mutlaq balandligi 0 metrdan baland bo'lsa ham, botiq yoki cho'kma deb yuritiladi. masalan, farg'ona botig'i, issiqko'l botig'i va h.k. pasttekislikjar 0 — 200 m, tekisliklar 200—500 m, qir-adirlar va past tog'lar 500—2000 m, o'rtacha balandlikdagi tog'lar 2000-3000 m, baland tog'lar 3000-5000 …

berish ma'nosida) — ma'lum muhitda jismlarning joyini o'zgarishi tufayli issiqlikning ko'chishi. lavraziya — bundan 180 mln yil muqaddam pangeya materigidan ajralib chiqqan ulkan quruqlik bo'lib, so'ngra undan shimoliy yarimshardagi yevrosiyo, grenlandiya va shimoliy amerika ajralib chiqqan. magmatik jins — yerning ichki qismidan erigan, qaynoq olovdek massa — magmaning yer betiga chiqib sovishidan vujudga kelgan jinslar. mantiya — litosfera bo'limida berilgan. metamorfik jins — yuqori bosim va harorat ta'sirida o'z xusu-siyatini o'zgartirgan jinslar. pangeya — yunoncha yaxlit yer demakdir. yer taraqqiyotining 225 mln yil muqaddam (paleozoy erasida) yer yuzasida vujudga kelgan yagona materik — pangeya va yagona okean pantalas bo'lgan. platforma (fransuzcha plat — yassi, forma — shakl) — yer po'stining katta palaxsa qismi. uning negizi qattiq, mustahkam magmatik va metamorfik jinslardan tashkil topgan, ustini esa so'nggi davr cho'kindijinslari qoplab olgan. platformaning o'sha mustahkam qattiq jinslarining ochilib qolgan yerlarini qalqonlar (shitlar) deb spreding — o'rta — okean tog" tizmasi yonlari bo'ylab …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "rel'eflar"

1462695147_62714.ppt слайд 1 yer yuzasining asosiy relyef shakllari relyef rivojlanishining asosiy manbalari. „yer yuzasining um umiy tavsifi"da qayd qilinganidek, sayyoramiz okean va materiklardan iborat. okeanlar suv osti relyefi — cho'kmalardan. yoriqlardan, suv osti tog'laridan; materikjar esa botiqlardan. pasttekislik va tekislik-lardan, qir, plato, yassi tog' va baland tog'lardan iborat bo'lib, ularni bir nom bilan yer yuzasi relyefi deb ataladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz materik platformalari, asosan, pasttekishk, tekislik, plato, qir, yassi tog'lik va baland tog'lardan iborat bo'lsa, suv bosgan qismida esa materik sayozligi joyiashgan: rossiya platformasida sharqiy yevropa, shimoliy germaniya pasttekisliklari, janubiy amerika platformasida amazonka pasttekisligi va braziliya yassi ...

PPT format, 989.5 KB. To download "rel'eflar", click the Telegram button on the left.

Tags: rel'eflar PPT Free download Telegram