tuproqning issiqlik vа hаvo xossаlаri

PPT 7,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1652990040.ppt 4 - мавзу: тупроқнинг иссиқлик ва озиқ режимлари ҳамда уларни бошқариш. reja: issiqlikning oʼsimliklar va mikroorganizmlar hayotidagi ahamiyati. tuproqning issiqlik rejimini boshqarish tadbirlari. tuproq havosi va uning ahamiyati tuproqning havo rejimini boshqarish tuproqning issiqlik vа hаvo xossаlаri issiqlikning oʼsimliklar va mikroorganizmlar hayotidagi ahamiyati tuproqdagi biologik jarayonlar – oʼsimliklarni oʼsishi, mikroblar va xayvonlar hayoti bilan bogʼliq boʼlgan issiqlik tuproq hayotda muhim rol o’ynaydi. tuproqdagi issiqlik asosiy manbai – uning termik rejimini belgilaydigan quyosh energiyasidir. issiqlikning ikkinchi manbai mineral va organik moddalar, hamda mikroorganizmlar hayot faoliyati bilan bogʼliq boʼlgan biokimyoviy jarayonlarning oʼzaro taʼsirida sodir boʼladigan ekzotermik reaktsiyalaridir. yer yuzasiga tushadigan quyosh energiyasi miqdori joyning kengligiga oʼzgarib turadi. quyoshdan keladigan energiyaning hammasi tuproqqa yutilmaydi. u atmosferadan, yer satxidan va uni urab turgan oʼsimliklardan qaytadi va tarqaladi. qaytgan energiya kattaligi maʼlum satxiga tushishdan boshlab foiz bilan ifodalaniladi va albedo deyiladi. issiqlikning asosiy manbayi – quyosh 1 sm2 yashil massa yuzasiga bir minutda oʼrta …
2
imliklar turiga qarab temperatura sharoitiga turlicha munosabatda boʼladi. masalan, ulardan baʼzilari yuqori temperaturada(gʼoʼza, suli, makkajoʼxori va boshqalar) normal oʼsib rivojlansa boshqalari bahori don ekinlari nisbatan pastroq temperaturani talab etadi. kuzgi don ekinlari qishni yengil oʼtkazadi, bahorgilari esa qishki past temperaturada nobud boʼladi. urug‘larni unib chiqishi va maysalar paydo bo‘lishi uchun zarur bo‘lgan minimal xarorat себарга, беда-0-1 буғдой, арпа-1-2 нўхат, лавлаги-3-4 кўнгабоқар, картошка-5-6 маккажухори, соя-8-10 ловия, оқжўхори, каноп-10-12 ғўза, ерёнғоқ, шоли-12-14 себарга, беда-2-3 буғдой, арпа-4-5 нўхат, лавлаги-6-7 кўнгабоқар, картошка-8-9 маккажухори, соя-10-11 ловия, оқжўхори, каноп-12-13 ғўза, ерёнғоқ, шоли-14-15 ekinlar uchun optimal va maksimal harorat. optimal va maksimal harorat g’o’za кuzgi bug’doy, аrpa, suli маkkajo’xori оptimal- 25-30с маksimal- 35-37с оptimal- 20-25с маksimal- 30-35с оptimal 25-30с маksimal- 35-40с ekinlarni o‘suv davrida talab etilgan foydali xaroratlar yig‘indisi (a.g.golsberg ma’lumoti) арпа- 950-1450с сули- 1000-1600с бахорги қаттиқ бўғдой-1400-1700с картошка- 1200-1800с тарик – 1400-1950с дон учун экилган маккажухори- 2100-2900с ғўза-2900-4000с o’simliklarni haroratga ta’siri arpa, suli, bug‘doy, javdar, ko‘k …
3
a unsa ham, maysasi 16 c da yer betiga chiqadi. uning normal oʼsishi va rivojlanishi uchun temperatura 25-30 c dan past boʼlmasligi shart aks holda gʼoʼzaning rivojlanishi susayadi. o’rta tolali g’o’za uchun foydali harorat koʼsaklarni ochilishi 660s chigitni unib chiqish 84 s shonalash uchun 400 s gullash uchun 415 s gʼoʼza uchun foydali harorat- 1560s issiqlik va o’tkazuvchanlik tuproqning issiq qatlamlardan sovuq qatlamlarga issiqlik oʼtkazish qobiliyati uning issiqlik oʼtkazuvchanlik deyiladi. tuproqning issiqlik oʼtkazuvchanligi 1 sekundda 1 sm. qalinligidagi 1 sm2 satxidan oʼtgan kaloriya issiqlik miqdori bilan aniqlanadi. yerning chuqur qatlamlariga issiqlik borishi tuproqning issiqlik oʼtkazuvchanligiga bogʼliq. tuproqda gʼovakliklar soni oshsa issiqlik oʼtkazuvchanligi kamayadi. nam tuproq quruq tuproqqa nisbatan issiqlikni yaxshi oʼtkazadi ammo tez saflaydi. xavo issiqlikni yomon, suv va mineral jinslar yaxshi oʼtkazadi. serchirindi tuproq kam chirindi tuproqqa nisbatan issiqlikni sust oʼtkazadi ammo uzoq saqlaydi. tuproqning issiqlik oʼtkazuvchanligining omillarga bogʼlikliligi. yerni qattiq va yumshoqligiga donodorligiga organik moddalar miqdoriga namligiga mexanik …
4
iga imkon beradi. bunday yerlarda chigit tekis yerdagiga nisbatan 5-6 kun oldin unib chiqadi. tuproq haroratini oshirishni va rejimini tartibga solishning yana bir asosiy omili chigit yoki boshqa ekinlar urugʼi ekilgandan keyin yerlarni mulьchalashdir. mulcha sifatida chirigan goʼng, koʼmir kukuni, qora qogʼoz va plyonka kabi materiallardan foydalanish mumkin. тuproqning havo rejimi har qanday tuproqda hamma vaqt maʼlum miqdorda havo boʼlib, undagi boʼshliqlarni toʼldirib turadi. maʼlum vaqt ichida tuproqqa havo kirishi va uning miqdori hamda tarkibini oʼzgarishi havo rejimi deyiladi. tuproqda atmosferadan kirgan havo va tuproqdagi har xil bio-kimyoviy protsesslar natijasida hosil boʼlgan gazlar uchraydi. аtmosfera va tuproq havosining tarkibi со2 0,03% о2 20,95% n 78,8% atmosfer havosi co2 0,1-1,0% o2 19-21% n 78-80% tupro havosi тuproq havosi va ahamiyati. tuproq havosi unda yashaydigan ayrim mikroorganizmlar uchun zarur, chunki tuproqda havo yetishmasa, aerob mikroorganizmlar hayot kechira olmaydi. natijada organik qoldiqlar yahshi chirimasdan, oʼsimliklar oʼzlashtira oladigan oziq moddalar hosil boʼlishi uchun sharoit …
5
b chiqadigan so2 bir qancha mineral moddalarning eruvchanligini oshiradi. bu oʼsimliklarning yaxshi oziqlanishiga yordam beradi. oʼsimliklarda nafas olishga qaraganda fotosintez jarayoni bir necha bor faolroq oʼtadi. shuning uchun ham oʼsimliklarda organik moddalar toʼplanadi. fotosintez jarayonida oʼsimliklar atmosferada 1t uglerod oʼzlashtirsa, ayni vaqtda 2 t erkin kislorod ajralib chiqadi. tuproq havosining tarkibini oʼzgarishi. tuproq havosining tarkibi vaqt-vaqti bilan oʼzgarib turadi. tuproq havosi tarkibidagi co2 miqdorining ortishi bilan o2 miqdori kamayadi. kislorod tuproq tipiga qarab, 2-3 % gacha kamayadi, co2 miqdori esa 10% gacha ortadi. tuproq havosi qaysi omillarga bogʼliq ekinlar turiga haroratga namlikka аeratsiyaga аtmosfera va tuproq havo-sining almashinishi tezligiga ekinlarni parvarish qilish agrotexnikasi taʼsir etadi. yerlarni oʼz vaqtida haydash, sugʼorish, ekin qator oralarini ishlash tuproqda havo almashinishini tezlashtiradi. oʼsimlik ildizining nafas olishida va aerob mikroorganizmlar faoliyatida tuproq havosidagi kislorod nihoyatda zarur. izlanishlar shuni koʼrsatadiki,tuproq umumiy gʼovakligini 25-40 % i havo va 75-60% i suv bilan band boʼlganda, madaniy oʼsimliklar yaxshi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproqning issiqlik vа hаvo xossаlаri"

1652990040.ppt 4 - мавзу: тупроқнинг иссиқлик ва озиқ режимлари ҳамда уларни бошқариш. reja: issiqlikning oʼsimliklar va mikroorganizmlar hayotidagi ahamiyati. tuproqning issiqlik rejimini boshqarish tadbirlari. tuproq havosi va uning ahamiyati tuproqning havo rejimini boshqarish tuproqning issiqlik vа hаvo xossаlаri issiqlikning oʼsimliklar va mikroorganizmlar hayotidagi ahamiyati tuproqdagi biologik jarayonlar – oʼsimliklarni oʼsishi, mikroblar va xayvonlar hayoti bilan bogʼliq boʼlgan issiqlik tuproq hayotda muhim rol o’ynaydi. tuproqdagi issiqlik asosiy manbai – uning termik rejimini belgilaydigan quyosh energiyasidir. issiqlikning ikkinchi manbai mineral va organik moddalar, hamda mikroorganizmlar hayot faoliyati bilan bogʼliq boʼlgan biokimyoviy jarayonlarning oʼzaro taʼsirida sodir ...

Формат PPT, 7,5 МБ. Чтобы скачать "tuproqning issiqlik vа hаvo xossаlаri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproqning issiqlik vа hаvo xos… PPT Бесплатная загрузка Telegram