ogahiy lirikasidan 9 -sinf

PPT 1.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1632467314.ppt презентация powerpoint 9-sinf adabiyot fani darsligi asosida 7-mavzu ogahiy lirikasidan baland aylab quyoshga poya navro‘z, ko‘tardi yer yuzidin soya navro‘z. kelib fayz-u nishot-u aysh birla, muhayyo qildi elga voya navro‘z. tarab tiflin tug‘urdi dahr zoli, ango bo‘ldi magarkim doya navro‘z. qilibdur mahliqolarning yuzini latofat mus’hafig‘a oya navro‘z. kiyib ahli g‘ino yuz rang xil’at, to‘lo boshdin ayoq peroya navro‘z. hama o‘ynab olib qo‘lg‘a yumurta, mening ilgimda yoqtur xoya navro‘z. diramdur moyai ishrat ulusg‘a, vale men bo‘lmisham bemoya navro‘z. janobi shahg‘a keldim bu jihatdin, ko‘zim yoshig‘a toya-toya navro‘z. ki shoyad o‘zgalardek ogahiyni tarabnok aylagay beg‘oya navro‘z. g‘azallar mana, shoirning “navro‘z” radifli g‘azali matni bilan tanishdik. bu she’r tabiat lirikasining go‘zal namunasi sanaladi. unda tashxis san’atidan foydalangan holda shoir bu bahoriy ayyomni madh etadi. oldingi mavzularni o‘rganish, lirik asarlarni tahlil qilish asnosida tashxis haqida yetarli tushunchaga ega bo‘ldingiz. dastlabki ikki baytda navro‘z ayyomi jonlantirilib, u quyoshni baland qadr va martabaga yuksaltirdi va …
2
sos qilib olingan: dunyo otliq kampirning tug‘ishi va unga navro‘zning doyaligi. shuningdek, tashbih bu san’at bilan baqamti (bir-biriga yaqin) qo‘llangan. shodlik – chaqaloq, chunki u boshlanayotgan bahor tufayli kishilar ko‘nglida tug‘ilib kelayotibdi. dunyo – kampir, chunki u yaratilish jihatdan eng qadimiy. navbatdagi baytda ko‘klam go‘zalligi islomiy tushunchalar vositasida ochiladi: qilibdur mahliqolarning yuzini latofat mus’hafig‘a oya navro‘z. “mus’haf” — qur’onning boshqa nomidir. ikkinchi satrdagi “oya” esa oyat (qur’on oyati) ning talaffuzdagi shaklidir. shoir navro‘ziy latofatni mus’hafga teng lashtiradi. bu – tashbih, lekin uni mubolag‘a deb qabul qilish to‘g‘ri bo‘lmaydi. chunki qur’on ham, tabiat go‘zal igi, jumladan, bahor latofati ham yaratganning ijodidir. ularning har ikkisi birday go‘zal va muqaddas. bir xil qimmatdagi voqelikni qiyoslashda bo‘rttirish bo‘lmaydi. shunday qilib, navro‘z latofati mus’haf bo‘lsa, mahliqolar ning yuzi undagi oyatlardir. tasavvufga ko‘ra inson go‘zalligi ilohiy husnning jilvasi yoki soyasi ekan, mahliqolarni oyatga mengzashda hech qanday shakkoklik yo‘q. keyingi baytlarda peyzaj (tabiat tasviri) ijtimoiy mavzuga almashadi. …
3
darajada notavon bo‘lib qolganmi? davlat ishlaridan ketgach, ogahiyning moddiy ahvoli oldingiday bo‘lmaganligi tabiiy. lekin uning g‘azalda aytilganiday qashshoq, nota vonligi bu shoirona mubolag‘adir. shu o‘rinda lirik qahramon tushuncha- siga to‘xtalib o‘tamiz. ba’zan lirik qahramon shoirning o‘zi bo‘ladi. masalan, boburning hasbi hol xarakteridagi she’rlarida bo‘lgani kabi. lekin ko‘p hollarda lirik qahramon shoirning o‘zi bo‘lmay, balki kechinmalari, ruhiy holati tasavvur qilinib, shoirning “men” orqali tasvirlanayotgan ijodkor fantaziyasidagi qahramon bo‘ladi. ushbu she’rdagi nochor ahvoldagi lirik qahramon ham ogahiyning o‘zi bo‘lmay, jamiyatdagi kambag‘alligi tufayli hamdardlikka loyiq bo‘lgan odamlardir. birinchisi, mubolag‘a bilan o‘z holini bayon etib, xondan yordam olish bo‘lsa, ikkinchisi, xonning e’tiborini jamiyatdagi nochor qatlamga qaratish, ularga ko‘mak berishni uyushtirish. shoyad o‘zgalardek ogahiy va ogahiydek o‘zgalar tarabnok (xursand) bo‘lsa. shu o‘rinda ham shoirning ijoddagi o‘ziga xosligi, betakrorligi ko‘rinib turibdi. bunday tasvirdan shoir ikki maqsadni ko‘zlagan bo‘lishi mumkin. ilohi, har kuning navro‘z bo‘lsun, hamisha tole’ying feruz bo‘lsun. bo‘lub ayyomi navro‘zing muborak, zamiring inbisot anduz bo‘lsun. …
4
ul gul yuzi shavqi bila shaydo ko‘ngul shom-u sahar, bulbuldek aylar yuz navo ming nav’i faryod ustina. boshimg‘a yoqqan g‘am toshin mingdin biricha bo‘lmag‘ay, gardun agar ming besutun yog‘dursa farhod ustina. ey shah, karam aylar chog‘i teng tut yamon-u yaxshini kim, mehr nuri teng tushar vayron-u obod ustina. xoki taning barbod o‘lur oxir jahonda necha yil, sayr et sulaymondek agar taxting qurub bod3 ustina. ne jur’at ila ogahiy ochg‘ay og‘iz so‘z dergakim, yuz xayli g‘am qilmish hujum ul zor-u noshod ustina. savol va topshiriqlar: 1.shoir “ilohi, har kuning navro‘z bo‘lsun”, — der ekan, kundalik hayotingda faqat bayramlardan iborat bo‘lsin degan tilakdan boshqa narsani ham ko‘zda tutganmi? 2.“qilib partavfikanlik ayni adling quyoshoso jahonafruz bo‘lsun” misralarini tahlil qiling. bayt mazmunidan ushbu so‘zlar kimga qarata aytilayotganini bilishga urining. 3.“sango doyim bo‘lub davlat qushi rom, shikorandoz-u dastomuz bo‘lsun” baytidagi mazmunan aloqador so‘z birikmalarini aniqlang va ularni sharhlang. 4.hukmdorning dushmanlari hamda unga itoat etmovchilarga bildirilgan …
5
ogahiy lirikasidan 9 -sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ogahiy lirikasidan 9 -sinf"

1632467314.ppt презентация powerpoint 9-sinf adabiyot fani darsligi asosida 7-mavzu ogahiy lirikasidan baland aylab quyoshga poya navro‘z, ko‘tardi yer yuzidin soya navro‘z. kelib fayz-u nishot-u aysh birla, muhayyo qildi elga voya navro‘z. tarab tiflin tug‘urdi dahr zoli, ango bo‘ldi magarkim doya navro‘z. qilibdur mahliqolarning yuzini latofat mus’hafig‘a oya navro‘z. kiyib ahli g‘ino yuz rang xil’at, to‘lo boshdin ayoq peroya navro‘z. hama o‘ynab olib qo‘lg‘a yumurta, mening ilgimda yoqtur xoya navro‘z. diramdur moyai ishrat ulusg‘a, vale men bo‘lmisham bemoya navro‘z. janobi shahg‘a keldim bu jihatdin, ko‘zim yoshig‘a toya-toya navro‘z. ki shoyad o‘zgalardek ogahiyni tarabnok aylagay beg‘oya navro‘z. g‘azallar mana, shoirning “navro‘z” radifli g‘azali matni bilan tanishdik. bu she’r ta...

PPT format, 1.6 MB. To download "ogahiy lirikasidan 9 -sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: ogahiy lirikasidan 9 -sinf PPT Free download Telegram