ogahiy lirikasida insonparvarlik, ma’rifatparvarlik va tabiat tasviri

DOCX 18 стр. 46,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 18
mavzu: ogahiy lirikasida insonparvarlik, ma’rifatparvarlik va tabiat tasviri kurs ishi mundarija: kirish................................................................................................ i bob................................................................................................... 1.1. xorazm adabiy muhitida muhammadrizo ogahiyning o‘rni........ 1.2. ogahiy nigohida ishq-muhabbat mavzusi..................................... ii bob................................................................................................. 2.1. shoir lirikasida hasbi hol g‘azallarining tahlili............................. 2.2. ogahiy ruboiylarida tabiat tasviri ................................................. xulosa.............................................................................................. foydalanilgan adabiyotlar............................................ kirish mavzuning dolzarbligi. istiqlol yillarida milliy qadriyatlarga, an’analarimizga, shuningdek, milliy merosimizga bo‘lgan e’tibor yanada kuchaydi. endilikda adabiyotshunoshligimizda buyuk shoirlar ijodini badiiyat nuqtai nazaridan o‘rganish davlat ahamiyatiga molik masala darajasiga ko‘tarildi. respublikamiz birinchi prezidnti islom kaimov ta’kidlaganidek: ‘‘ma’naviyat – insonning, xalqning, jamiyatning, davlating kuch-qudratidir. u yo‘q joyda baxt-saodat bo‘lmaydi. nafaqat ko‘hna rarix , balki yaqin tarix ham buning ko‘plab misollar beradi ‘‘ [footnoteref:1] [1: karimov i. ‘’yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch’’, - t.: ma’naviyat, 2008. ] darhaqiqat, milliy makfura va ma’naviyat masalalariga e’tibor ortgan bugungi kunda adabiyotimiz tarixni, uning yetuk namoyondalari ijodiy faoliyatini yangicha qarashlar asosida o‘rganish, tarixiy-badiiy merosimizni qayta idrok etish zarurati tug‘ilmoqda. bugungu kun kishisi …
2 / 18
oti tarixida xorazm adabiy muhitining o‘ziga xos o‘rni bor. madaniy merosimiz zalvorini u yerda tarbiya topgan munis, ogahiy, tabibiy, bayoniy, avaz singari ijodkorlarning asarlarisiz tavassur qilish qiyin. xix asr o‘zbek adabiyoti, xorazm adabiy muhitining yirik vakili muhammad rizo ogahiy adabiyotimiz tarixida o‘zbek mumtoz adabiyotini yangi taraqqiyot pog‘onasiga ko‘targan zabarast adib, bilimdon muarrix, zakiyta’b mutarjimdir. xalqimizning ma’naviy dunyosining shakllanishi va rivojlanishiga kuchli ta’sir koʻrsatgan, ilm – fan ravnaqi va mukammal boʻlishi uchun xizmat qilgan xalqimizning ma’naviy, tasavvufiy-falsafiy tafakkurini boyitishda alohida oʻrin tutgan muhammadrizo ogahiyning asarlari bugungi kunga qadar insoniyat ma’naviy merosida katta ahamiyatga ega ekanligini koʻrsatish ushbu kurs ishining asosiy maqsadi hisoblanadi. shuningdek, unda muhammadrizo ogahiyning antropologik qarashlarida insonning ma’naviy olamiga kirib borish orqali inson mohiyatini chuqurroq anglash hamda komil insonni shakllantirish mumkin, degan gʻoyani ham koʻrish mumkin. ma’lumki, yangi oʻzbekiston sharoitida kelajagimiz poydevori boʻlgan yoshlarni barkamol insonlar qilib tarbiyalashda sogʻlom ijtimoiy-ruhiy muhitni yaratib berishga katta ahamiyat berib kelinmoqda. yoshlar ma’naviyatini …
3 / 18
hoirdir. u hayotning, insonlar ruhiyatining chuqur bilimdoni. tabiat hikmatlarining mohir nigohbonidir. uning bu fazilati asarlaridagi o‘xshatishlar, badiiy san’atlar istifodasida yaqqol namoyon bo‘ladi. shoir har san’atning, har bir detalning ungacha ilg‘anmagan qirralarini, borilmagan ma’noviy hudud kengliklarini kashf etishga harakat qiladi. har bir an’anaviylik zamiridan yangilik topishga intiladi. 1.1. xorazm adabiy muhitida muhammadrizo ogahiyning o‘rni [footnoteref:2]muhammadrizo erniyozbek o‘g‘li ogahiy barakali ijod qilgan san’atkor sifatida haqli ravishda alisher navoiyga qiyoslanadi. xix asr xorazm adabiyotining yirik namoyandasi ogahiy serqirra iste’dod sohibi bo‘lib, u shoirlik iqtidori, tarixnavislik salohiyati, tarjimonlik mahorati bilan o‘zbek madaniyati ravnaqiga katta ulush qo‘shgan. uning she’riy merosini tashkil etuvchi “ta’viz ul-oshiqin” (oshiqlar tumori) asari o‘zbek mumtoz adabiyoti xazinasidagi eng yirik va qimmatli devonlardandir. ogahiyning tarixnavisligiga mansub “firdavs ul-iqbol” (bu asarni munis boshlagan, ogahiy davom ettirgan), “riyoz ud-davla”, “zubdat ut-tavorix”, “jome ul-voqeoti sultoniy”, “gulshani davlat”, “shohidi iqbol” asarlari mamlakatimiz o‘tmishi voqeligini haqqoniy aks ettiruvchi nodir tarixiy hujjatlardandir. ogahiy forsiydan o‘zbek tiliga o‘girgan - …
4 / 18
tining ulkan boyligi hisoblanadi. [2: o’zbek adabiyoti tarixi (xvi-xix asri yarmi). n jumaxo’ja, i adizova, - t.: innovatsiya-ziyo, 2020 , 474-bet] hamma davrlarda ogahiy ijodi namunalariga adabiyotshunos olimlarimiz katta e’tibor bilan qarashgan. asarlarini qayta-qayta nashr ettirishgan. jumladan, 1958-60-yillarda “tanlangan asarlar”i, 1960-yiida “ta’viz ul-oshiqin” devoni va nihoyat 1970- yillarda she’rlari, tarixiy va tarjima asarlaridan namunalar jamlangan 6 jildlik “asarlar” to‘plami chop etildi. ammo, bular hali yetarli emas. shoirning to‘la asarlar to‘plamini nashrga tayyorlash o‘zbek mumtoz adabiyotimiz tarixining ko‘p muammolarini hal etishga xizmat qiladi, deb o‘ylaymiz. ogahiy ijodini ilmiy tadqiq etish borasida ham ancha ishlar amalga oshirildi. dastlabki yirik tadqiqotlardan biri sifatida r majidiyning “ogahiy lirikasi” asarini ko‘rsatish mumkin. tarixiy asarlari haqidagi q. munirovning tadqiqotlarini eslash mumkin. tarjimachiligi haqida n.komilovning “bu qadimiy san’at” monografiyalarini ta’kidlash lozim. bulardan tashqari, xorazm adabiy muhitidagi she’riyat, tarixnavislik, tarjimachilik tadqiqiga bag‘ishlangan barcha ilmiy ishlarda ogahiyga munosib o‘rin ajratilganining guvohi bo‘lamiz. 1999-yil dekabrda ogahiyning 190-yillik yubileyi nishonlandi. eng …
5 / 18
ahlarning ogahidur, fahmu donish sipehrining mahidur. so‘zi ortiqdur guhardin ham, fazlu donishda olam ichra a’lam. so‘zni har necha qilsa bozori bordur olamda bir xaridori. shu adabiy muhit rahnamosi feruz ogahiyni o‘ziga ustoz deb oshkora e’lon etadi. faqat ijodda emas, balki, davlatni boshqarishda ham uning ma’naviy madadiga hamisha mushtoqlik sezadi. shoirga ehtiromini quyidagi maxsus baytlarda izhor etadi: komil ersam nazm aro feruzdek, ermas ajab, ogahiydur she’r mashq aylarda ustozim mening. ogahiy 1809-yil 17-dekabrda xeva yaqinidagi qiyot qishlog‘ida erniyozbek mirob oilasida tug‘ildi. uch yasharligida otasi o‘lib, amakisi munis tarbiyasida qoldi. muhammadrizo bolalik va o‘smirlik yillarini qiyotda o‘tkazdi, boshlang‘ich ma’lumotni o‘sha yerda oldi. u dastlab maktab, keyin xeva madrasalarida tahsil oldi. ogahiy juda ko‘p mutolaa qilgan. dunyoviy va diniy ilmlarni o‘rgangan. munisning xonadonida adabiy davralarda ishtirok etgan. yoshligidan o‘zbek va fors-tojik adabiyoti namunalarining ixlosmandi bo‘lgan. 1829-yili ogahiy amakisi, ustozi shermuhammad munisdan ham ajraldi. munis vafotidan keyin shu yili olloqulixon ogahiyni amakisi o‘rniga bosh …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ogahiy lirikasida insonparvarlik, ma’rifatparvarlik va tabiat tasviri"

mavzu: ogahiy lirikasida insonparvarlik, ma’rifatparvarlik va tabiat tasviri kurs ishi mundarija: kirish................................................................................................ i bob................................................................................................... 1.1. xorazm adabiy muhitida muhammadrizo ogahiyning o‘rni........ 1.2. ogahiy nigohida ishq-muhabbat mavzusi..................................... ii bob................................................................................................. 2.1. shoir lirikasida hasbi hol g‘azallarining tahlili............................. 2.2. ogahiy ruboiylarida tabiat tasviri ................................................. xulosa...................................................................

Этот файл содержит 18 стр. в формате DOCX (46,0 КБ). Чтобы скачать "ogahiy lirikasida insonparvarlik, ma’rifatparvarlik va tabiat tasviri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ogahiy lirikasida insonparvarli… DOCX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram