laboratoriya mashg‘uloti "ekologiya" fanidan

DOC 61 pages 2.0 MB Free download

61 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type DOC

Pages 61

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 61

o‘zbekiston respublikasi tog’-kon sanoati va geologiya vazirligi navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti «hayot faoliyati xavfsizligi» kafedrasi “ekologiya” fanidan laboratoriya mashg‘ulotlari o`tish uchun o`quv qo`llanma navoiy – 2024 “ekologiya” fanidan laboratoriya mashg‘uloti i.n.tursunova, x.sh.urunova, x.sh.urinova, d.n.oljayev, m.a.farmanova 59 b. laboratoriya mashg‘uloti oliy o‘quv yurtlari bakalavriat ta’limining barcha yo‘nalishlari uchun “ekologiya” fanidan laboratoriya ishlarini o‘tkazish bo‘yicha uslubiy qo‘llanmadir. tajriba mashg`ulotlari “ekologiya” fanidan laboratoriya mashg‘ulotlari dasturiga muvofiq tayyorlangan. navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universitetida mutaxassislar tayyorlashning o'ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda, ekologiya fanidan laboratoriya mashg`ulotlari uning amaliy bo'limlariga bag'ishlangan - atmosferani muhofaza qilish, gidrosferani muhofaza qilish, litosferani muhofaza qilish. har bir bo'limda sanoatning asosiy omillari va atrof-muhitga ta'siri, tabiiy muhit sifatini nazorat qilish va boshqarish, ekologik tizimlarni sanoat chiqindilaridan himoya qilish masalalari ko'rib chiqiladi. fanning asosiy qoidalarini yaxshiroq tushunish uchun "ekologiya" fanining nazariy qismi bo`yicha ham ma'lumotlar berilgan. har bir bo'limda laboratoriya ishlarining tavsifi mavjud. o‘quv-uslubiy qo‘llanmada 12 soatlik har bir …

2 / 61

............10 1-tajriba ishi. havoning namlik darajasini psixrometrik usulda aniqlash …....12 2-tajriba ishi. havodagi chang miqdorini aniqlash......................................20 3-tajriba ishi. havodagi uglerod oksidlari miqdorini aniqlash................29 4-tajriba ishi. ichimlik suvida tuzlar miqdorini aniqlash…………….......39 5-tajriba ishi. oqova suvning ph muhitini aniqlash..................................46 6-tajriba ishi. oqova suvlarni koagulyasiya va flokulyasiya usuli bilan tozalash......................................................................................................52 foydalanilgan adabiyotlar ……………………………............................49 kirish hozirgi vaqtda ekologiya tabiatdagi evolyutsion jarayonlar, tabiatning tarkibiy qismlarining birligi va o'zaro bog'liqligini o`rganuvchi fan sifatida tushuniladi. birinchi navbatda, biosferaga antropogen omillarning ta'siridan kelib chiqadigan salbiy ekologik oqibatlar bilan belgilanadi. biosfera holatining tabiiy sabablarga ko'ra o'zgarishidan farqli o'laroq, uning antropogen omillar ta'sirida o'zgarishi juda tez sodir bo'lishi mumkin. tabiiy o'zgarishlar qatorida antropogen o'zgarishlarni ajratib ko'rsatish uchun maxsus kuzatishlar tashkil etish zarurati tug'ildi. oldindan tayyorlangan dasturga muvofiq, ma'lum maqsadlarda tabiiy muhit elementlarini ma`lum bir vaqtda muntazam kuzatish "monitoring" deb ataladi. monitoring - bu butun tabiiy muhit va uning tarkibiy qismlarining holatini muntazam o'lchash, baholash va prognoz qilishdir. monitoring ko'p maqsadli …

3 / 61

o'lchov asboblarning samaradorligini va muntazamligini oshirish, nazoratni qamrab olish ko'lamini oshirish orqali erishish mumkin; boshqaruvning texnik vositalarini va jarayonning o'zini avtomatlashtirish va optimallashtirish zarur. atrof-muhit monitoringi va nazorati vositalari kontaktli, kontaktsiz (masofaviy), biologik va boshqariladigan ko'rsatkichlarga, funksional (mahsuldorlik, moddalar aylanishi va boshqalar) va tarkibiy (fizik, kimyoviy yoki mutlaq yoki nisbiy qiymatlarga) va biologik parametrlarga (ifloslantiruvchi konsentratsiya, umumiy ifloslanish koeffitsienti va boshqalar) bo`linadi. ekologik monitoring quyidagi bosqichlarni o'z ichiga oladi: 1) namuna olish; 2) o'lchangan parametrni saqlash va uni tashish maqsadida namunani qayta ishlash; 3) namunani tahlil qilish uchun saqlash va tayyorlash; 4) nazorat qilinadigan parametrni o'lchash; 5) natijalarni qayta ishlash va saqlash. aholiga ekologik ta’lim va tarbiya berishning jahon hamjamiyati, jumladan, mamlakatimiz tomonidan e’tirof etilgan ustuvorligi butun dunyo bo`yicha global ekologik muammolarning paydo bo‘lishi va ularni hal etish zarurati bilan bog‘liq. shu munosabat bilan universitet talabalarida ekologik bilim va ekologik tafakkurni shakllantirishga tobora ko‘proq e’tibor qaratilmoqda. ekologiya kursi bo'lajak mutaxassisning …

4 / 61

irish qobiliyatlarini shakllantirishda ko`maklashadi. so‘nggi yillarda ekologiya bo‘yicha turli xil darsliklarning katta turkumi paydo bo‘ldi, ammo laboratoriya va amaliy mashg‘ulotlarni o‘tkazish uchun o‘quv-uslubiy qo`llanmalar yetarlicha emas. biz navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universitetida ushbu tajriba mashg`ulotlarini o'tkazishda foydalaniladigan o`quv-uslubiy qo`llanmalar ishlab ishlab chiqishni tanladik. tajriba mashg`ulotlarida atmosferani muhofaza qilish, gidrosferani muhofaza qilish, litosferani muhofaza qilish bo‘limlari bo‘yicha laboratoriya ishlari olib borilmoqda. atmosferani himoya qilish hozirgi vaqtda atmosferaga antropogen omil tomonidan juda ko'p turli xil zararli moddalar chiqarilmoqda. atmosfera yog'inlari bilan ko'plab ifloslantiruvchi moddalar suv va tuproqqa kirib, ularni zaharlaydi. atmosfera va gidrosfera muhitlari o'z-o'zini qisman qayta tozalash hususiyatiga ega bo`lishsa, tuproq bunday xususiyatga ega emas: tuproqda zaharli moddalar doimiy ravishda to'planadi va uning tarkibi o'zgarishiga olib keladi, bu esa o'simlik va hayvonot dunyosida sezilarli o'zgarishlarni keltirib chiqishiga sabab bo`ladi. bu jarayon insonga ta'sir qilmay qolmaydi. atmosferaning zararli moddalar bilan ifloslanishi zamonaviy jamiyatning o'ziga xos xususiyati bo'lgan ko'plab o`zgartirib bo'lmaydigan hodisalarni …

5 / 61

oylarida yoqish paytida ko`p miqdorda hosil bo`lishi mumkin. bir zumda chiqindilar bilan ifloslanish soniyaning bir qismida, ba'zan esa sezilarli balandlikda chiqariladi. ular portlatish ishlari paytida yuzaga keladi. buning natijasida chiqindi gazlar bilan atmosferaga qattiq, suyuq, bug' va gazsimon noorganik va organik moddalar kiradi. shuning uchun ularning agregat holatiga ko'ra ifloslanish qattiq, suyuq, gazsimon va aralashga bo'linadi. to'xtatilgan qattiq yoki suyuq zarrachalarni o'z ichiga olgan sanoat chiqindi gazlari(chang, tutun, tuman) ikki fazali tizimlardir. chiqindi gazlarni kamaytirish va nazorat qilishni tashkil etish bo'yicha ham tasniflanadi - uyushgan va tashkillashtirilmagan; harorat bo'yicha - issiq (gaz-chang aralashmasining harorati havo haroratidan yuqori) va sovuq; tozalash xususiyatlariga ko'ra - tozalashsiz (uyushgan va tashkillashtirilmagan) va tozalashdan keyin (uyushgan holda) tashlanganlar. uyushtirilgan sanoat chiqindilari deb - bu maxsus qurilgan mo'rilar, havo kanallari va quvurlar orqali atmosferaga chiqariladigan chiqindilarga aytiladi. uyushmagan chiqindilar - uskunaning mahkamligini buzish, mahsulotni yuklash, tushirish va saqlash joylarida gazni nazorat qilish uskunasining yo'qligi yoki qoniqarsiz …

Want to read more?

Download all 61 pages for free via Telegram.

Download full file

About "laboratoriya mashg‘uloti "ekologiya" fanidan"

o‘zbekiston respublikasi tog’-kon sanoati va geologiya vazirligi navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti «hayot faoliyati xavfsizligi» kafedrasi “ekologiya” fanidan laboratoriya mashg‘ulotlari o`tish uchun o`quv qo`llanma navoiy – 2024 “ekologiya” fanidan laboratoriya mashg‘uloti i.n.tursunova, x.sh.urunova, x.sh.urinova, d.n.oljayev, m.a.farmanova 59 b. laboratoriya mashg‘uloti oliy o‘quv yurtlari bakalavriat ta’limining barcha yo‘nalishlari uchun “ekologiya” fanidan laboratoriya ishlarini o‘tkazish bo‘yicha uslubiy qo‘llanmadir. tajriba mashg`ulotlari “ekologiya” fanidan laboratoriya mashg‘ulotlari dasturiga muvofiq tayyorlangan. navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universitetida mutaxassislar tayyorlashning o'ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda, ekologiya f...

This file contains 61 pages in DOC format (2.0 MB). To download "laboratoriya mashg‘uloti "ekologiya" fanidan", click the Telegram button on the left.

Tags: laboratoriya mashg‘uloti "ekolo… DOC 61 pages Free download Telegram