qadimgi sivilizatsiyalar tarixi

DOCX 4 pages 17.2 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.2 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

eng qadimgi sivilizatsiya davlatlarida kutubxonalarning paydo bo’lishi. «sharq» yer shari quruqlik qismining osiyo qit’asi va afrika qit’asining shimoliy qismini qamragan geografik atama bo‘lib ko‘rinsa-da, bunda tarixiy-madaniy, jamoachilik, an’anaviylik, ijtimoiy-siyosiy (alohida davlat tipi, individuallikdan jamoaviylikning ustunligi), ma’naviy jihatlar — (turli darajadagi ochiq dinlar, intuitivlik bilan ratsionallikning qo‘shilib ketganligi) eng ko‘p darajada ifodalangandir.sharq dunyosi asosiy jihatlariga ko‘ra yaxlit bo‘lgani holda o‘zigaxos xilma-xilliklar, muayyan darajadagi ijtimoiy-madaniy qaramaqarshiliklarham inkor etilmaydi. sharqdagi o‘ziga xoslik shundaki, insoniyat tarixi ayni ana shu yerdan boshlangan. uning muhim qismi bo‘lgan yaqin sharqda jahon sivilizatsiyasining ilk o‘choqlari paydo bo‘lgan. mohir odamning ilk ajdodlari eng qadimdan o‘zlari uchun makon qilib olgan mazkur mintaqada bundan 12—10 ming yillar avval chorvachilik va dehqonchilikka asos solindi. natijada inson bilantabiat o‘rtasidagi munosabatlarda yangi jihatlar paydo bo‘ldi. dehqonchilik bilan shug‘ullanish tabiat qonunlarini o‘rganib boorish imkoniyatlarini berdiki, bu ishlab chiqaruvchilarning tashqi sharoitlardan xiyla mustaqil bo‘lishiga olib keldi. bu faoliyat asosan mavsumiy bo‘lganidan aholining ma’lum qismi boshqa sohalarda …

2 / 4

y va notabiiyga bo‘linishi dastlab yuz bermagan edi. shunga ko‘ra sharq kishilarining olamni idrok etishi qorishiq — sinkretik tusda bo‘lib, «barcha narsalar birlikda», «hamma narsa hamma narsada» tarzida qaralgan. olamni bunday idrok etishda kishilar xatti-harakati, «sharq» tushunchasining mazmuni боб. jahon jarayonlarining sivilizatsiyaviy talqini ularning taqdiri koinotiy qonunlarga ko‘ra erkin bo‘la olmaydilar.bunday dunyoqarashda kishilar taqdirini tabiat, sotsium va davlat belgilashi muqarrar. sharq sivilizatsiyalarining kelib chiqishi, umuman olganda yaqin sharq mintaqasi bilan cheklanmagan, balki bir-biriga nisbatan mustaqil ravishda hindistonda, o‘rta osiyoda va xitoyda lokal tarzda yuz bergan.yaqin sharqdagi, xususan ikki daryo oralig‘ida paydo bo‘lgan ilk sivilizatsiyaning yaratuvchilari shumerliklar faoliyati natijasi o‘laroq barpo etilgan shahar davlatlarida an’anaviy xo‘jalik yurgizish bilan birga ijtimoiysiyosiy sohada ham muhim o‘zgarishlar qilingan. shumerliklar yaratgan iyeroglifiy alifbo ma’naviy rivojlanishga jiddiy turtki berdi. bu jarayonlar shumer davlati o‘rniga kelgan akkad va boshqa tuzilmalar, ayniqsa bobil davlati davrida davom etdi. bobil podshosi hammurapi davlatni o‘zi tuzgan qonunlar asosida boshqargan. bu yerda …

3 / 4

olar), mifologiya va din sohalarida erishilgan yutuqlar insoniyat qadimgi sivilizatsiyasiga qo‘shilgan ulkan hissa hisoblanadi. bu sivilizatsiya barcha asosiy jihatlari bilan noyobdir. uning paydo bo‘- lish davriga oid ma’lumotlar oz. xarappi va moxyandjo-daro yozuvi hozirgacha o‘qilmagan. bor manbalarda siyosiy-iqtisodiy masalalardan ko‘ra diniy falsafiy muammolar ko‘p o‘rin egallagan.bundan tashqari hind madaniyatida shimoldan-markaziy osiyodan kelgan oriylar hissasi bilan mahalliy qabilalar yaratuvchilik faoliyati nisbati masalasi ham bor. lekin hindistonda dehqonchilik, hunarmandchilik, chorvachilik va savdo-sotiqning rivojlanishi natijasida bu yerdagi daryolar bo‘ylarida ko‘plab shaharlar vujudga keldi. xitoy sivilizatsiyasi hindistondagidan farqli holda o‘zining ko‘pgina yozma tarixiy va arxeologik manbalariga ega. muayyan yo‘nalishda bo‘lishiga qaramay xitoyda ham sivilizatsiya daryo bo‘ylarida kelib chiqqan. donli o‘simliklar bilan birga yovvoyi hayvonlar xonakilashtirilgan. nafis hunarmandchilik buyumlari yasalgan. har bir harfi — iyeroglifi bir so‘zni anglatadigan alifbo ham shu davrda yaratilgan. mutaxassislar xitoyga chet sivilizatsiyasining, jumladan, yaqin sharq mintaqasining ta’siri borligini ta’kidlaydilar. dehqonchilik va hunarmandchilik madaniyatining rivojlanishi ilmiy bilimlarga ehtiyojni yuzaga keltirdi. ma’naviy …

4 / 4

htirib olish vaqtlarini belgilash, zaxira, dollarni sarflash va boshqa juda muhim bo‘lgan vazifalarni bajarishgan. neolit inqilobi sharq sivilizatsiyasining iqtisodiyot sohasida quyidagi o‘ziga xosliklarga ega bo‘lgan: birinchidan, xo‘jalik yurgizish tajribaviy yo‘l bilan o‘zlashtirilgan texnologiya asosida va mavjud ishlab chiqarish masalalari bilan an’anaviy amalga oshirilgan, tovar munosabatlari kam rivojlangan.ikkinchidan, qo‘l mehnati va, umuman, muskul kuchi bilan harakatlantiradigan ishlab chiqarish qurollaridan foydalanilgan.uchinchidan, ziroatchilik va unga asoslangan jamoaning alohida mavqega egaligi oqsoqollar tomonidan boshqarilgan jamoatning yerga egalik qilishi va davlatga renta-soliq to‘lashi tartibi paydo bo‘lgan. to‘rtinchidan, ishlab chiqarishdan orttirilgan jamg‘armaning unchalik katta emasligi va ularning ham noishlab chiqarish sohalarda sarflanishi kuzatilgan. beshinchidan, davlatning hokimiyatga, uning qolgan barcha ko‘rinishlarida ega bo‘lganlarning qo‘lida mulkning to‘planishi oqibatida xususiy mulk ikkinchi darajali ahamiyat kasb etgan. qadimgi sharqda xo‘jalik yuritilishi . qadimgi sharq sivilizatsiyasining ma’naviy sohasi quyidagi tavsiflarni o‘z ichiga olgan:birinchidan, ma’naviy sohada kishilar hayotining konservativligi tufayli dastlab politeistik, so‘ngra monoteistik dinlar belgilovchi o‘rin tutadi. ikkinchidan, afsonalarga notanqidiy yondashish, …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi sivilizatsiyalar tarixi"

eng qadimgi sivilizatsiya davlatlarida kutubxonalarning paydo bo’lishi. «sharq» yer shari quruqlik qismining osiyo qit’asi va afrika qit’asining shimoliy qismini qamragan geografik atama bo‘lib ko‘rinsa-da, bunda tarixiy-madaniy, jamoachilik, an’anaviylik, ijtimoiy-siyosiy (alohida davlat tipi, individuallikdan jamoaviylikning ustunligi), ma’naviy jihatlar — (turli darajadagi ochiq dinlar, intuitivlik bilan ratsionallikning qo‘shilib ketganligi) eng ko‘p darajada ifodalangandir.sharq dunyosi asosiy jihatlariga ko‘ra yaxlit bo‘lgani holda o‘zigaxos xilma-xilliklar, muayyan darajadagi ijtimoiy-madaniy qaramaqarshiliklarham inkor etilmaydi. sharqdagi o‘ziga xoslik shundaki, insoniyat tarixi ayni ana shu yerdan boshlangan. uning muhim qismi bo‘lgan yaqin sharqda jahon sivilizatsiyasining ilk o...

This file contains 4 pages in DOCX format (17.2 KB). To download "qadimgi sivilizatsiyalar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi sivilizatsiyalar tarixi DOCX 4 pages Free download Telegram